III SA/Kr 1000/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 r na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od kosztów sądowych. Skarżący domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku uwidocznił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i mieszka samotnie. Podał, że nie jest właścicielem żadnych nieruchomości . Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Nie osiąga żadnych stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że bez pracy pozostaje od września 2003 r. Jest zarejestrowany jako bezrobotny w PUP bez prawa do zasiłku. Pierwszej rejestracji dokonał w grudniu 2003 r. a ponownej w październiku 2005 r. Systematycznie poszukuje pracy. Do tej pory zużył wszelkie własne zasoby. Korzystał z pomocy społecznej na cele mieszkaniowe i w postaci zasiłków celowych. Aktualnie utrzymuje się z okazjonalnej pomocy dalszej rodziny i przyjaciół z dawnego miejsca pracy. Wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych skarżący wyjaśnił, że aktualna wysokość opłat za bezumowne korzystanie z lokalu wynosi 460,29 zł miesięcznie (dowód: kopia zawiadomienia o wysokości opłat). Należności tych skarżący nie reguluje na bieżąco. W konsekwencji obciąża go dług ponad 8,5 tyś złotych (dowód: kopia wezwania do zapłaty). Przy uregulowaniu poprzedniego na ponad 9,9 tyś zł skorzystał z środków pomocy społecznej (dowód: kopia decyzji) Skarżący ma 45 lat. Ukończył studia wyższe na Wydziale Prawa i Administracji (dowód: kopia dyplomu). Jak podaje przez wiele lat pełnił służbę sędziowską. Obecnie czyni starania o przywrócenie do niej. Pracy poszukuje poprzez Powiatowy Urząd Pracy, gdzie od października 2005 r. jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku (dowód: kopie decyzji o nadaniu statusu bezrobotnego oraz odmowie przyznania zasiłku) i na własną rękę. Do tej pory urząd pracy przedstawił mu tylko dwie oferty pracy. A mimo, że skarżący je akceptował dla potencjalnych pracodawców jego kwalifikacje były "za wysokie". Bez rezultatu są i osobiste starania skarżącego gdyż albo jego kwalifikacje okazują się nieadekwatne do oczekiwań albo na przeszkodzie stoi jego dotychczasowa droga kariery zawodowej. Z powodu katastrofalnej sytuacji socjalnej i braku zdolności kredytowej nie może też faktycznie podjąć własnej działalności gospodarczej szczególnie w innej korporacji. Nie podoła bowiem ciężarowi wstępnych nakładów oraz opłat w okresie adaptacji. Odnosząc się do wymogu przedstawienia pisemnych deklaracji darczyńców oświadczył, że darowane mu były drobne kwoty pieniężne na opłacenie mediów oraz pomoc rzeczowa w postaci żywności i środków higieny. Ponieważ osoby te pragną pozostać anonimowe obiektywnie nie ma możliwości sprostać wezwaniu. Tytułem dodatkowego uzasadnienia wniosku o zwolnienie skarżący podniósł, że potwierdzeniem jego złej sytuacji materialnej jest samo istnienie sprawy o eksmisję. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że gdyby osiągał dochody to nie doprowadziłby do powstania takiej sytuacji, która stanowi dla niego egzystencjonalny koszmar i pogłębia depresję. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów rodziny. Na wezwanie udzielił zaś dodatkowych wyjaśnień (art. 255 ppsa). Oświadczenia skarżącego zasługuje na wiarę. Przedstawił on bowiem w sposób rzeczowy swoje racje. Tam gdzie mógł podnoszone twierdzenia wsparł na dowodach w postaci kserokopii odpowiednich dokumentów, które należy uznać za obiektywne świadectwo zaistnienia opisanych w nich faktów, terminów i danych. Gdzie nie był w stanie temu podołać potrafił w sposób inteligentny wytłumaczyć powody takiego stanu rzeczy. Dotyczy to w szczególności zaakcentowanych trudności z przedstawieniem oświadczeń darczyńców. Są one logiczne. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że prawnik (dowód: kopia dyplomu), który szczyci się pełnieniem swego czasu zaszczytnej służby sędziowskiej i ubiega o ponowne do niej przyjęcie nie zhańbiłby się kłamstwem dla uzyskania doraźnej i w sumie niewielkiej korzyści. Poza odpowiedzialnością prawną pozostaje bowiem i to, że najzwyczajniej szlachectwo zobowiązuje. Wszystko to pozwala na stwierdzenie, że oświadczenia skarżącego stanowią rzetelną relację jego aktualnej sytuacji życiowej. Ta jest ciężka jeśli się zważy, że nie dysonuje żadnymi stałymi miesięcznymi dochodami, ma pokaźne długi i jest zagrożony eksmisją. Okoliczność, że skarżący jako osoba w sile wieku, powinien znaleźć odpowiednią pracę nie może być rozstrzygająca sama w sobie. Przede wszystkim trudno stawiać skarżącemu taki zarzut, jeśli tłumaczy, że ma z tym zasadnicze trudności i wskazuje na powody takiego stanu rzeczy. Po wtóre odnosi się to raczej do możliwości hipotetycznych a jak zauważył Sąd Najwyższy w jednym ze swoich starszych orzeczeń "Dla zwolnienia od kosztów sądowych może być stanowczy tylko stan majątku i dochodów ubiegającego się o to zwolnienie w czasie wniesienia prośby" (por. orz. SN z 19 września 1935 r. C. II 874/35 PPiA 36/1 s. 79). Stanowisko takie zasługuje na aprobatę albowiem pozwala dostrzec realne możliwości strony w momencie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Przy tym nie jest oderwane od aktualnych realiów życia codziennego, gdzie pomimo wzrostu gospodarczego bolączką nadal jest jednak wysokie bezrobocie. Trudno też wymagać od osoby z wykształceniem wyższym podejmowania pracy fizycznej. Znalezienie bowiem odpowiedniej pracy nie oznacza konieczności podjęcia każdego zajęcia. Wszystko to razem wzięte prowadzi do wniosku, że aktualnie skarżący nie jest w stanie ponieść bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania ani kosztów wpisów ani ewentualnych opłat kancelaryjnych bo kwoty te - choć obiektywnie niewielkie – przekraczają jednak obecne możliwości płatnicze skarżącego. Z tych względów należało więc przyznać mu prawo pomocy zgodnie z wnioskiem udzielając skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 § 3 ppsa.