III SA/Kr 1001/07
PostanowienieWSA w Krakowie2008-05-15
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prowadząca działalność gospodarczą na znaczną skalę, mimo wykazania straty w ostatnim roku obrotowym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych osoby prawnej został oddalony, ponieważ spółka prowadzi działalność na znaczną skalę, obracając milionami złotych rocznie. Pomimo wykazania straty, koszty sądowe stanowią niewielki procent jej obrotów, a spółka posiada majątek, który można spieniężyć bez szkody dla działalności. Twierdzenia o braku środków na pokrycie kosztów sądowych uznano za nadinterpretację rzeczywistości.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Przedstawiła dane finansowe, w tym kapitał zakładowy, wartość środków trwałych, stratę za ostatni rok obrotowy, salda rachunków bankowych oraz wskaźniki płynności. Spółka argumentowała, że modernizacje i koszty remontów, a także zaciągnięty kredyt, spowodowały stratę i brak środków na pokrycie kosztów sądowych. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych oświadczeń i przedłożenia dokumentów finansowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku spółki Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi spółki Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: oddalić wniosek.
Strona skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych.
Oświadczyła, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych szacuje na 1.468.408,30 zł a wysokość strat za ostatni rok obrotowy według bilansu określa na 96.378,73 zł.
Uwidoczniła, że posiada dwa rachunki bankowe. Na koncie prowadzonym w [...] ma zapisane 64.426,17 zł przy czym jest ono zablokowane z uwagi na prowadzoną egzekucję. Konto w [...] wykazuje z kolei saldo ujemne 119,90 zł.
Uzasadniając swoje starania strona skarżąca podniosła, że z uwagi na przepisy oraz wymogi ochrony środowiska w latach 2006-2007 a także obecnie spółka miała dokonać modernizacji w kwocie przekraczającej 1 milion złotych. Ze względu na znaczące koszty przeprowadzonych remontów, brak środków własnych zmusił spółkę do zaciągnięcia kredytu w wysokości 1.250.000 zł. Te względy oraz sygnalizowane okoliczności spowodowały, że w roku bilansowym 2006 wykazała stratę której utrzymywanie wynika z rachunku wyników wynosząc za XI 2007 r. 87.579,75 zł.
Wezwana o złożenie dodatkowych oświadczeń określiła swoje główne wskaźniki płynności podając, że wskaźnik ogólnej płynności wynosi 0,71; wskaźnik szybkiej płynności I 0,66; wskaźnik szybkiej płynności II/wskaźnik spłaty zobowiązań bieżących/ 0,05; cykl rotacji należności w dniach 28,71; cykl rotacji zobowiązań w dniach 46,85; cykl rotacji zapasów w dniach 2,21.
Nadto spółka przedłożyła bilans oraz rachunek zysków i strat za rok 2006-2007, także raporty kasowe za miesiące grudzień 2007 i styczeń 2008, historię posiadanych rachunków bankowych za miesiące grudzień 2007 r. oraz styczeń i luty 2008, wykaz majątku ruchomego, kopie deklaracji VAT za miesiące grudzień 2007 i styczeń 2008, informację o pobranym wynagrodzeniu, kopie rocznej deklaracji CIT-8.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 246 §2 pkt. 2 ppsa osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym ale pod warunkiem wykazania, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Realia niniejszej sprawy nie stwarzają podstawy do takich ustaleń.
Skoro bowiem przychody spółki przez dwanaście miesięcy 2007 r. przy kosztach na poziomie 23.460.191,00 zł (dwudziestu trzech milionów czterystu sześćdziesięciu tysięcy 191 złotych) wyniosły ogółem 23.141.966,11 zł (dwadzieścia trzy miliony sto czterdzieści jeden tysięcy dziewięćset sześćdziesiąt sześć złotych )(dowód: deklaracja CIT-8 za okres od 1-01-2007 do 31-12-2007) a przy tym zarówno wpływy do kasy (dowód: raporty kasowe) jak i obroty na rachunku bankowym (dowód: historia rachunku) uwidaczniają znaczne przepływy pieniężne to zestawienie tego wszystkiego z wysokością przewidywanego wpisu prowadzi do trzech zasadniczych wniosków.
Po pierwsze, że spółka prowadzi działalność gospodarczą na więcej niż znaczną skalę.
Po drugie, że przy środkach którymi obraca wymagane koszty sądowe stanowią niewielki procent sum pozostających w jej gestii.
Po trzecie, że nadinterpretacją rzeczywistego stanu rzeczy są twierdzenia strony skarżącej zawarte w jej wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z przedstawionej kopii deklaracji podatkowej wynika, że na przestrzeni ostatniego roku spółka odnotowywała znaczący przychód na prowadzonej działalności gospodarczej. Okoliczność, że z uwagi na podane koszty jego uzyskania wykazała stratę nie może posiadać znaczenia rozstrzygającego. Zwrócenia uwagi bowiem wymaga, że wysokość "kosztów uzyskania przychodu" sama w sobie niczego nie przesądza. Są one wyliczane w sposób szczególny, wyznaczany regułami adekwatnymi do celu dla jakiego pojecie to zostało powołane i w związku z tym nie znajdują prostego przełożenia na rzeczywistą sytuację majątkową strony ani tym bardziej świadczą o jej możliwościach płatniczych, które mają znaczenia rozstrzygające przy ubieganiu się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Trudno też doszukać się przyczyn dla których strona skarżąca nie czyniła stosownych oszczędności. Postępowanie administracyjne nie powinno stanowić dla niej zaskoczenia. Widziała bowiem o nim od ponad pięciu lat (dowód: zawiadomienie k. 2, dowód doręczenia akt adm.). Niekorzystna decyzja organu drugiej instancji znana jej zaś była od 19 października 2007 r. (k. 92 i 93 akt. adm.). Obiektywnie rzecz biorąc powinna więc uwzględnić wydatki związane z ewentualnym zainicjowaniem postępowania sądowoadministrcyjnego w procedurze planowania prowadzonej przez siebie działalności (por. także postan. SA w Gdańsku z dnia 9 lipca 1992 r. ACz 393/92 Wokanda 93/2 s. 32). Okoliczność, że spółka wyzbyła się pewnej części środków pieniężnych przeznaczając je na nabycie w listopadzie i grudniu 2007 szeregu środków trwałych za co najmniej 225 tyś zł. (dowód: wykaz środków trwałych str. 3) nie tłumaczy jej w żaden sposób. Zgodnie bowiem z zachowującym aktualność także na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego poglądem Sądu Najwyższego "długi prywatne strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami tej strony wobec Skarbu Państwa do pokrycia kosztów sądowych (por. orz. SN z 4 maja 1937 r. C. III.2490/36, Zb.Urz. 38/142; Gł.Sąd. 38/5 s/ 434). Z tego względu logiczny a przez to prawidłowy jest wniosek, że obecne starania spółki o przyznanie prawa pomocy stanowią zwykła próbę przerzucenia tej odpowiedzialności za swoje działania na sąd i resztę społeczeństwa (por. orz. SN z 14 czerwca 1935 r. C. III 1295/34, Gł. Sąd. 1936/4 s. 339).
Analiza przedstawionych na żądanie głównych wskaźników płynności finansowej uwidacznia wreszcie, że choć wskaźniki ogólnej płynności finansowej spółki wynoszący - 0,71 oraz szybkiej płynności – 0,66 plasują się poniżej poziomu optymalnego gdyż w pierwszym przypadku dla ogólnej powinien oscylować pomiędzy 1,5-2,5 a dla szybkiej płynności I nie powinien być mniejszy niż 1 to równocześnie nie można tracić z pola widzenia tego, że działalność handlową spółka prowadzi na zasadach korzystnych dla siebie. Wynika to bowiem wprost z porównania wskaźnika rotacji zobowiązań (46,85) i wskaźnika rotacji należności (28,71). Siłą faktu jest to okoliczność korygująca w sposób znaczny podnoszone przez spółkę niedogodności wynikające z obniżonych wskaźników płynności. Tej ostatniej zresztą też nie można demonizować jako ograniczającej możliwości kredytowe jeśli zważy się na ewentualną wysokość owego kredytu na koszty sądowe. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że tego w wysokości nieco ponad 3 tyś. złotych nie odmówi podmiotowi obracającemu w ciągu roku milionami złotych żadna instytucja finansowa.
Kończąc wypada zauważyć, że nie jest też tak aby spółka nie miała dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Do przeciwnych wniosków prowadzi bowiem wprost lektura wykazu środków trwałych z której wynika, że są tam rzeczy i sprzęty nadające się do spieniężenia bez szkody dla prowadzonej działalności gospodarczej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że sprzęt elektroniczny w postaci kamer cyfrowych, kamer DVD, zestawów DVD, amplitunera nie jest nieodzowny stronie przy prowadzonej działalności gospodarczej. Telewizory o przekątnych obrazu 28-32 wykluczającą wprost ich biurowe wykorzystanie. Nawet zaś ograniczenie posiadanej floty z pięciu do czterech samochodów czy ilości komputerów osobistych typu notebook też nie będzie zabiegiem drastycznym.
Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 252 w związku z art. 246 § 2 pkt. 2 i art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło