III SA/Kr 1003/11

WyrokWSA w Krakowie2012-05-23

Skład orzekający: Halina Jakubiec, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo materialne, nakładając karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w szczególności w zakresie wymiany pasażerskiej poza wyznaczonym przystankiem oraz braku wymaganych dokumentów przez kierowcę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustalenia faktyczne organów nie dawały bez wątpliwości podstaw do stwierdzenia, że doszło do wymiany pasażerskiej poza przystankiem, a materiał dowodowy nie został w tym zakresie wystarczająco uzupełniony. Ponadto, organy nie przeprowadziły prawidłowej wykładni przepisów dotyczących obowiązku posiadania przez kierowcę odpowiednich dokumentów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na spółkę jawną "A" za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Zarzucono spółce wykonanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków dotyczących ustalonej trasy lub wyznaczonych przystanków (wymiana pasażerska poza przystankiem) oraz brak wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organy ponownie nałożyły karę. Spółka wniosła skargę, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące wymiany pasażerskiej oraz prawidłowość procedury administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, oraz zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz strony skarżącej kwotę 140 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi "A" M., K., Z., M., C., P., Ł. Sp. jawna w B na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 czerwca 2011r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz strony skarżącej kwotę 140 zł (słownie: sto czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2011 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] 2011 r. nakładającą z rygorem natychmiastowej wykonalności na przedsiębiorcę – "A", M., K., Z., M., C., P., Ł. Sp. j. z siedzibą w B karę pieniężną w wysokości 3.500 zł (trzy tysiące pięćset złotych) za naruszenie przepisu art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym). Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 14 sierpnia 2009 r. funkcjonariusz z Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji dokonał przy skrzyżowaniu drogi [...] z drogą na P kontroli drogowej autobusu marki Mercedes - Benz o numerze rejestracyjnym [...] własności "A" M., K., Z., M., C., P., Ł. Sp. j. z siedzibą w B, kierowanego przez J. P., który wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej P - K. Jak ustalono, w trakcie przejazdu kierowca, zatrzymał kierowany przez siebie pojazd na skrzyżowaniu drogi [...] z drogą na P, gdzie dokonał wymiany pasażerskiej - zabrał dwie kobiety. Wspomniana wymiana pasażerska odbyła się w miejscu, gdzie nie było przystanku wyznaczonego w dołączonym do zezwolenia rozkładzie jazdy. Ponadto kierowca nie został wyposażony przez przedsiębiorcę w zaświadczenie potwierdzające jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą o transporcie drogowym. Brakujące dokumenty zostały dostarczone podczas prowadzonego postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, decyzją Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] 2009 r. za te naruszenia nałożono karę pieniężną w wysokości 3.500 zł. (trzy tysiące pięćset złotych), a za podstawę prawną tych czynności przywołano art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz przepisy zawarte pod poz. 1.7. oraz 2.2. ppkt 3 załącznika do w/w ustawy, dot. wykazu oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia w transporcie drogowym. Powyższa decyzja oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2009 r. nr [...] zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 18/10. W wyroku tym sąd uznał, że należy uzupełnić przedmiotowe postępowanie o zeznania policjanta, który dokonał przedmiotowej kontroli a następnie skonfrontować je z zeznaniami kierowcy J. P., który twierdzi, że do zatrzymania pojazdu doszło w wyniku "sytuacji drogowej", a kobiety, które wówczas podeszły do autobusu nie wsiadły do niego. Kolejno sąd wskazał organowi l instancji, aby ten, ponownie rozpatrując sprawę, zwrócił uwagę na konieczność uczynienia zadość wymogom zawartym w treści art. 10 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Komendant Powiatowy Policji, mając na względzie wskazania zawarte we wskazanym wyroku dokonał uzupełnienia materiału dowodowego. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ l instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] 2011 r. orzekając o nałożeniu na przedsiębiorcę – "A", M., K., Z., M., C., P., Ł. Sp. j. z siedzibą w B kary pieniężnej w wysokości 3.500 zł (trzy tysiące pięćset złotych) za naruszenie przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółka "A", M., K., Z., M., C., P., Ł. Sp. j. z siedzibą w B, podnosząc, że organ l instancji ponownie rozpatrując sprawę, nie wyjaśnił okoliczności, w jakich doszło do domniemanego naruszenia polegającego na dokonaniu wymiany pasażerskiej, tj. miejsca w jakim znajdował się pojazd w chwili, gdy podeszły do niego pasażerki. Strona odwołująca wyjaśniła, że z licznego grona osób przemieszczających się wzdłuż drogi do samochodu doszły dwie kobiety, które usiłowały skorzystać z okazji i wsiąść do autobusu. Ponieważ autobus nie posiada drzwi elektrycznych, kierowca nie mógł zapobiec otwarciu drzwi. Kierowca biorąc pod uwagę względy bezpieczeństwa nie mógł ruszyć od razu aby nie spowodować wypadku. Wywiązała się krótka rozmowa i osoby ostatecznie nie skorzystały z przejazdu, co niewątpliwie zostało udowodnione w toczącym się postępowaniu administracyjnym(nie udowodniono wymiany pasażerskiej). Zdarzenie to zauważyło dwóch policjantów, którzy podjechali na motocyklach i rozpoczęli kontrolę przewozu. Nieprawdziwa jest więc informacja zawarta w uzasadnieniu decyzji, że kierowca dokonał "wymiany pasażerskiej poza przystankiem (zabrał dwie kobiety)". Tak opisane zdarzenie nie miało w ogóle miejsca i nie ma na to żadnych dowodów. Natomiast miejsce miało zachowanie dwóch kobiet przejawiające się usiłowaniem wejścia do autobusu podczas pozostawania samochodu w normalnym ruchu drogowym. Zachowanie kobiet pozostawało poza wolą i zamiarem kierującego pojazdem, a było wręcz wbrew jego woli. Kierujący nie miał żadnego wpływu na zachowanie osób i nie mógł tego zachowania przewidzieć. Nie zaszły więc przesłanki odpowiedzialności określone w art. 18b ust 2 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym czyli nie miało miejsca wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniach dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Ponadto strona odwołująca wyjaśniła, że faktycznie w trakcie kontroli kierujący nie okazał zaświadczenia potwierdzającego zatrudnienie oraz ukończenie kursu w zakresie przewozu osób i poddaniu się badaniom lekarskim i psychologicznym. Dokumenty te znajdowały się w samochodzie i były włożone między rozkłady jazdy, co stwierdzono po zakończeniu kursu przez kierowcę. Nie okazał on dokumentów przez zdenerwowanie. Strona odwołująca zarzuciła również, że organ II instancji, pismem z dnia 14 marca 2011 r. poinstruował organ l instancji, w jakim kierunku winno toczyć się postępowanie po dokonaniu analizy treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. Strona odwołująca podniosła, że o przedmiotowym piśmie nie została poinformowana, co stanowi naruszenie zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz podważa wiarygodność organów prowadzących postępowanie. Strona zarzuciła także organowi l instancji, że z niewiadomych przyczyn nie przeprowadził przesłuchania J. P. celem konfrontacji jego zeznań z zeznaniami policjantów, którzy dokonali przedmiotowej kontroli. Ponadto w zastrzeżeniach zgłoszonych do materiału dowodowego strona odwołująca wniosła o przeprowadzenie wizji w terenie w celu stwierdzenia widoczności na skrzyżowaniu drogi [...] z drogą na P. Organ jednakże nie przeprowadził takiego dowodu. Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności kary do czasu ostatecznego załatwienia sprawy. W uzasadnieniu opisanej na wstępie zaskarżonej decyzji Komendant Wojewódzki Policji uznał za wiarygodne zeznania policjantów, z których, w jego ocenie jednoznacznie wynika, że kierowca dopuścił do wymiany pasażerskiej poza wyznaczonym w rozkładzie jazdy przystankiem. Ich zeznania, zdaniem Komendanta Wojewódzkiego wskazują, że kobiety wsiadły do pojazdu, a następnie pojechały dalej. W świetle zeznań policjantów organ nie uznał za wiarygodne twierdzenia kierowcy J. P. jakoby, cyt. "Żadna z kobiet do autobusu nie wsiadła, gdyż rozmawiały ze mną stojąc na zewnątrz" (protokół przesłuchania kierowcy J. P., str. 6 akt sprawy). Komendant Wojewódzki podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, dwukrotnie usiłował przesłuchać J. P. na okoliczność stwierdzonych naruszeń. W dniu 16 maja 2011 r. J. P. przychodząc do Komendy Powiatowej Policji oświadczył, że nie będzie brał udziału w żadnej konfrontacji oraz że nie ma ochoty brać udziału w żadnych innych czynnościach. Mając na względzie kwestię miejsca zatrzymania pojazdu w czasie, kiedy do pojazdu podeszły dwie kobiety (pasażerki), organ II instancji uznał, że materiały zgromadzone w sprawie wskazują, iż do zatrzymania doszło przed znakiem STOP, który znajduje się ok. 10 m od skrzyżowania. Umiejscowienie znaku potwierdza mapka skrzyżowania drogi na P z drogą [...] nadesłana przez Zarząd Dróg Wojewódzkich. Natomiast potwierdzeniem zatrzymania pojazdu przed znakiem STOP są, zgodne w tej materii, zeznania policjantów. Mając powyższe na uwadze Komendant Wojewódzki uznał, że Komendant Powiatowy Policji, działając na podstawie art. 78 § 2 oraz art. 80 k.p.a., postąpił właściwie nie uznając wniosku dowodowego strony w postaci przeprowadzenia wizji na skrzyżowaniu. Odnosząc się do kolejnych stwierdzonych naruszeń, tj. braku wymaganych dokumentów - oraz stanowiska strony w tej kwestii organ podniósł, że wskazany, jako przyczyna powstania naruszenia, tzw. czynnik błędu ludzkiego - zdenerwowanie kierowcy - nie może być podstawą do uchylenia decyzji. Odnoszące się z kolei do pisma z dnia 14 marca 2011 r., które organ II instancji wystosował do Komendanta Powiatowego Policji Komendant Wojewódzki wskazał, że w/w pismo zostało skierowane do organu I instancji, jako przewodnie względem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r. Zawarte w nim wskazówki dot. dalszego postępowania są jedynie zebranym przez organ II instancji zbiorem najważniejszych uwag, jakie sąd zawarł w treści wskazanego wyroku. Odnośnie kwestii wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności kary organ odwoławczy, podniósł że skarżący nie wskazał w treści odwołania okoliczności ani dowodów świadczących o tym, że natychmiastowe wykonanie kary spowoduje dla niego nieodwracalne szkody. W skardze wniesionej na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z 27 czerwca 2011 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca Spółka - "A" Sp. j. M., K., Z., M., C., P., Ł. Sp. j. z siedzibą w B, opisała ponownie przebieg zdarzenia i podniosła, że w sprawie nie zaszły przesłanki odpowiedzialności kierowcy określone w art. 18 b ust. 2 pkt 5 ustawy o transporcie drogowym. Strona skarżąca uważa, że nie miało miejsce wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniach dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków. Ponadto strona skarżąca podniosła, że nie przeprowadzono w tej sprawie należytego postępowania administracyjnego, nie przesłuchano uczestników zdarzenia, w tym dwóch niedoszłych pasażerek, co było możliwe bowiem według policjantów wsiadły one do autobusu. Ponadto kluczowy w sprawie świadek, tj. kierowca również nie został ponownie przesłuchany. Nie przeprowadzono także konfrontacji świadków. Powyższe skutkowało niewłaściwą oceną materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Organ winien bowiem dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia. Ponadto strony skarżącej nie poinformowano także o zamiarze przesłuchania świadka J. P. w dniu 16 maja 2011 r., co stanowi naruszenie obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału na każdym etapie postępowania. Strona skarżąca zakwestionowała także ustalenia organów prowadzących postępowanie jakoby samochód zatrzymał się przed znakiem STOP. Strona skarżąca podniosła również, że kierowca posiadał odpowiednie dokumenty, które były włożone między rozkład jazdy, co stwierdzono po zakończeniu kursu przez kierowcę. Przez zdenerwowanie nie był w stanie ich odszukać. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, oraz o zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji do czasu rozpoznania skargi. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola wydanych w niej decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 18/10, wykazała, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie stanowiły ustalenia organów, że przedsiębiorca naruszył przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o transporcie drogowym) poprzez wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem: 1) warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, 2) obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, tj. wskazane pod l.p. 2,2 pkt 3 i 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku organów, zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw bez jakichkolwiek wątpliwości, że kierujący autobusem marki Mercedes - Benz o numerze rejestracyjnym [...], wykonując transport drogowy osób, zatrzymał się przed ustawionym w odległości ok. 10 m od skrzyżowania drogi [...] z drogą na P znakiem STOP, poza przystankiem, w celu zabrania z tego miejsca dwóch pasażerek. Wątpliwości tych nie usuwają okoliczności wynikające z dowodów z przesłuchań dwóch funkcjonariuszy Policji, którzy 14 sierpnia 2009 r. dokonywali kontroli wskazanego pojazdu na drodze. W dalszym ciągu, w ocenie Sądu z materiału dowodnego wynika jedynie sprzeczność stanowisk z jednej strony kierowcy i przedsiębiorcy wykonujących transport drogowy osób, z drugiej strony kontrolujących funkcjonariuszy Policji, co do okoliczności zabrania dwóch pasażerek. Rację ma Komendant Powiatowy Policji tylko co do tego, że nieuzasadnione przepisami o ruchu drogowym było zatrzymanie się kierowcy przed znakiem STOP. Istotnie, jak podnosi Komendant Powiatowy, w myśl § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 170, poz. 1393), znak STOP "oznacza: 1) zakaz wjazdu na skrzyżowanie bez zatrzymania się przed drogą z pierwszeństwem, 2) obowiązek ustąpienia pierwszeństwa kierującym poruszającym się tą drogą, 3) zatrzymanie powinno nastąpić w wyznaczonym w tym celu miejscu, a w razie jego braku – w takim miejscu, w którym kierujący może upewnić się, że nie utrudni ruchu na drodze z pierwszeństwem." Argument jednakże oparty na wyżej wskazanym przepisie rozporządzenia w żaden sposób nie usuwa wątpliwości, czy rzeczywiście wspomniane dwie pasażerki wsiadły do autobusu, który się zatrzymał w tym celu, czy też do takiej sytuacji nie doszło, jak utrzymuje kierowca i przedsiębiorca. Tego rodzaju argumentem, można się posłużyć jedynie dla wzmocnienia stanowiska wypracowanego po ocenie innych dowodów i we wzajemnej ich łączności, zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.). Żaden przepis postępowania administracyjnego, ani innej ustawy nie zwalniał organów administracji od przeprowadzenia dowodów z przesłuchania dwóch pasażerek w chwili dokonywania kontroli, albo tuż po jej dokonaniu przy ustaleniu ich personaliów. Przeciwnie, postanowienia artykułów 7 i 77 § 1 k.p.a. zobowiązują do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Sąd dostrzega w obecnym stanie sprawy pewną trudność w tym zakresie, nie mniej jednak uważa, że aby można było konkretnej osobie wykonującej przewóz drogowy osób postawić zarzut, że czyniła to z naruszeniem określonych przepisów ustawy o transporcie drogowym, niezbędnym było w tej sprawie przesłuchanie wskazanych pasażerek. Zdaniem Sądu zatrzymanie się kierowcy przed znakiem STOP, które było niczym nieuzasadnione w myśl przepisów o ruchu drogowym, jak podnosi Komendant Powiatowy Policji, nie dyskwalifikuje twierdzeń tego kierowcy, co do okoliczności związanej z próbą wejścia dwóch pasażerek do stojącego przed znakiem autobusu poza jego wolą. W celu dowiedzenia faktu zabrania przez kierowcę dwóch pasażerek z naruszeniem przepisów o transporcie drogowym, z miejsca, gdzie nie było wyznaczonego przystanku, nie jest wystarczającym posługiwanie się tego rodzaju argumentacją. Zwrócić należy też uwagę organom, że nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, poza osobami wskazanymi w art. 83 k.p.a., tj. z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli. Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Osoba, która była obowiązana do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawiła się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówiła złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarana przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie. Organ prowadzący postępowanie powinien być więc w tej mierze konsekwentny wobec osób, które zostały wezwane do złożenia zeznań w charakterze świadka i które bez uzasadnionej przyczyny nie stawiły się lub bezzasadnie odmówiły zeznań. Nie można też zapominać o obowiązkach wynikających z art. 79 k.p.a., zwłaszcza, gdy strona działa przez ustanowionego pełnomocnika. Pełnomocnik strony powinien być wiec zawiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Jak stanowi § 2 art. 79 k.p.a. strona ( w tym wypadku pełnomocnik strony) ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Zaniechanie tego obowiązku stanowi zawsze naruszenie przepisów postępowania poprzez brak zapewnienia czynnego udziału (art. 10 k.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczność natomiast, której ma służyć dowód, nie może zostać uznana za udowodnioną. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie wymieniają natomiast dowodu w postaci konfrontacji, znanej z przepisów postępowania karnego. Zgodnie natomiast z § 2 art. 89 k.p.a. "Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin." Niewątpliwie więc przeprowadzenie rozprawy przed organem orzekającym byłoby pożądane dla wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności z zachowaniem jednakże wszelkich wymogów z tym związanych, wskazanych w Rozdziale 5 – Rozprawa - Kodeksu postępowania administracyjnego. W odniesieniu natomiast do drugiego z zarzucanych przedsiębiorcy naruszeń, to w ocenie Sądu w tym zakresie decyzja nie poddaje się kontroli Sądu. Na treść działania organu na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) składają się: ustalenie treści normy prawnej mającej zastosowanie w rozstrzyganej sprawie(odczytanej z danego przepisu, przepisów w którym, których została wyrażona), wyrażenie stanu faktycznego sprawy w języku normy prawnej oraz podciągnięcie tego stanu faktycznego pod treść normy prawnej i określenie praw i obowiązków stron postępowania. Stosowanie prawa nie polega więc tylko na przytoczeniu odpowiedniego przepisu prawa, który jest podstawą rozstrzygnięcia, ale jak wskazano obejmuje również proces wykładni przepisów, tj. ich rozumienia, i pociąga za sobą konieczność przedstawienia tego procesu myślowego, podlegającego kontroli sądu administracyjnego w uzasadnieniu decyzji. Zarówno Komendant Wojewódzki Policji, jak i Komendant Powiatowy Policji nie przeprowadzili wykładni przepisu ustawy o transporcie drogowym, odnoszącego się do wykonywania transportu z naruszeniem wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, nie wskazali, z jakiego konkretnego przepisu ustawy o transporcie drogowym w połączeniu z załącznikiem do tej ustawy, wynika obowiązek kierowcy posiadania w pojeździe podczas wykonywania przewozu drogowego i okazywania kontrolującym określonych dokumentów, w tym, zaświadczenia wydanego przez przewoźnika, potwierdzającego zatrudnienie i spełnienie wymagań z ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym i z ustawy o transporcie drogowym. Nie spełnia takiego wymogu, jedynie przywołanie art. 5 ustawy z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235, poz. 1701). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1. Żaden jednak z organów, po pierwsze nie ustalił, że przepis ten był obowiązujący w chwili wydawania decyzji, jak należy go rozumieć i, czy ma on zastosowanie i dlaczego w tym przypadku, a jeżeli tak, to, organy nie poczyniły ustaleń, czy kontrolowany kierowca miał wpis w prawie jazdy potwierdzający odbycie szkolenia okresowego, czy też tego wpisu nie miał. Zwrócić należy uwagę, że wskazany art. 5 ustawy zmieniającej ustawę o transporcie drogowym, ma charakter przepisu przejściowego, a w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, w ustawie o transporcie drogowym obowiązywał przepis art. 39f ust. 1, zgodnie z którym "Kierowca wykonujący przewóz drogowy obowiązany jest uzyskać wpis do polskiego krajowego prawa jazdy, potwierdzający spełnienie wymagań, o których mowa w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio pkt 5 lub 6". W myśl natomiast art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, "Podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879, z 2005 r. Nr 180, poz. 1497 oraz z 2007 r. Nr 99, poz. 661), a ponadto: 1) wykonując transport drogowy - wypis z licencji; 2) wykonując przewóz drogowy osób: a) przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych - odpowiednie zezwolenie lub wypis z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy, b) przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów wahadłowych lub okazjonalnych - odpowiednie zezwolenie lub formularz jazdy, c) przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów na potrzeby własne - formularz jazdy, d) oryginał albo poświadczoną za zgodność z oryginałem przez przedsiębiorcę kserokopię decyzji, o której mowa w art. 20a ust. 2, jeżeli została wydana, e) przy wykonywaniu międzynarodowego przewozu drogowego, polegającego na okazjonalnym przewozie osób autobusami zarejestrowanymi poza terytorium kraju przez podatnika mającego siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju świadczącego ten przewóz - potwierdzenie lub kopię potwierdzenia zarejestrowania jako podatnika VAT czynnego, f) dokumenty wymagane w publicznym transporcie zbiorowym (publiczny transport zbiorowy wykonuje się na podstawie: umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, potwierdzenia zgłoszenia przewozu, decyzji o przyznaniu otwartego dostępu.). Orzekające organy Policji, te istotne kwestie w ogóle pominęły, nakładając "z góry" na przedsiębiorcę również karę w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku posiadania przez kierowcę w pojeździe określonych dokumentów, nie wskazując przy tym jakie konkretnie dokumenty kierowca winien mieć w pojeździe podczas kontroli na drodze, zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy o transporcie drogowym. Brak wskazania stanowiska organów w powyższym zakresie, stanowi obrazę art. 6 k.p.a. statuującego fundamentalną zasadę praworządności i nie może być w żaden sposób zaakceptowane jako prawidłowe działanie organów w demokratycznym państwie prawnym. Skoro organy nie wypełniły prawidłowo dyspozycji przepisów postępowania administracyjnego – artykułów: 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., mimo uprzednich niektórych wskazań w wyroku z 17 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 18/10, i wydały decyzje po niestarannym i niewszechstronnym wyjaśnieniu istotnych dla spraw okoliczności, nie motywując w sposób dostateczny podjętego rozstrzygnięcia ( art. 107 § 3 k.p.a.), to należało uznać, że oceniane decyzje nie odpowiadają prawu. W ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy, organy zobowiązane będą do uzupełnienia materiału dowodowego z zeznań świadka – kierowcy prowadzącego wówczas kontrolowany pojazd oraz, co niezbędne, gdy to możliwe, z zeznań pasażerek, które próbowały wówczas wsiąść do pojazdu, co do okoliczności, czy do tego doszło, czy też nie. Organy będą miały na uwadze w tym względzie możliwość przeprowadzenia rozprawy, koncentrując w ten sposób materiał dowodowy i przyspieszając postępowanie dowodowe. Nie mogą również zapomnieć, że mogą wzywać do złożenia zeznań świadków tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym one zamieszkują albo przebywają. W przeciwnym razie osoba wezwana nie jest zobowiązana zadośćuczynić temu wezwaniu i nie może ponosić żadnych, wynikających z niestawiennictwa, konsekwencji przewidzianych w przepisach prawa (art. 51 k.p.a.). Organy mogą też skorzystać w tym zakresie z pomocy prawnej, o czym stanowi art. 52 k.p.a. Dopiero tak zebrany materiał dowodowy należy poddać ocenie, zgodnie z art. 80 k.p.a., i wydać stosowne rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy brak będzie możliwości przesłuchania w charakterze świadków dwóch pasażerek, które w dniu przeprowadzonej kontroli miały wsiadać do autobusu przedsiębiorcy, organy rozważą, czy w świetle całokształtu dowodów, w połączeniu z określonymi przepisami prawa, zachodzą podstawy do przypisania przedsiębiorcy naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, poprzez naruszenie warunków określonych w zezwoleniu, dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, czy też takiej możliwości nie ma i w zależności od ustaleń w tym zakresie wydadzą stosowne rozstrzygnięcie. Podobnie po dokonaniu analizy odpowiednich przepisów organy zobowiązane będą postąpić w przypadku drugiego z zarzucanych przedsiębiorcy naruszeń. W sytuacji ustalenia obowiązującego wówczas przepisu, z którego hipotezy wynika obowiązek posiadania przez kierowcę określonych dokumentów, organy, co do tej kwestii dadzą wyraz w rozstrzygnięciu o odpowiedniej treści. Organy orzekające nie mogą więc w procesie decyzyjnym zapomnieć o tym, że jednym z podstawowych warunków prawidłowego zastosowania normy prawnej, wynikającej z określonego przepisu lub przepisów, jest ustalenie przez organ prowadzący postępowanie stanu faktycznego opisanego w tej normie. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że z bezprzedmiotowością postępowania (art. 105 k.p.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (wyr. NSA z dnia 18 czerwca 1995 r., SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80). W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Treść art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), zobowiązywała sąd do orzeczenia, jak w punkcie II sentencji wyroku. O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło