III SA/Kr 1006/05
WyrokWSA w Krakowie2006-05-16
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wojskowa komisja lekarska prawidłowo zakwalifikowała osobę do kategorii D (niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju) z powodu zaburzeń nerwicowych, jeśli rozpoznanie nie precyzowało stopnia ich upośledzenia zdolności adaptacyjnych i nie zostało jednoznacznie potwierdzone w badaniach odwoławczych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że organy wojskowej komisji lekarskiej nieprawidłowo zakwalifikowały skarżącego do kategorii D. Rozpoznanie "zaburzenia nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne" nie zostało precyzyjnie określone w kontekście stopnia upośledzenia (znaczne czy nieznaczne) ani prognozy poprawy, co jest kluczowe dla zastosowania § 66 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Ponadto, organ odwoławczy sam stwierdził brak jednoznacznego potwierdzenia tych zaburzeń w badaniach odwoławczych, co podważało podstawę do wydania orzeczenia o niezdolności do służby.Stan faktyczny
Skarżący T. B. został zaliczony przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską do kategorii D (niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju) z powodu zaburzeń nerwicowych upośledzających zdolności adaptacyjne, nadwagi, rozstępów skórnych i skrzywienia przegrody nosowej. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, wskazując na prawdopodobieństwo nasilenia objawów nerwicowych w przyszłości, mimo braku jednoznacznego potwierdzenia tych zaburzeń w badaniach odwoławczych. Skarżący kwestionował rozpoznanie zaburzeń nerwicowych, wskazując na epizodyczny charakter problemu związanego z separacją rodziców.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. oraz poprzedzające je orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w D.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi T. B. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 11 lipca 2005r. Nr [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie organu pierwszej instancji
Organ I instancji - Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w D. orzeczeniami z dnia [...].03.2005r. Nr [...] działając na podstawie Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595) wraz z Załącznikiem Nr 2 - rozpoznała u T. B. 1) zaburzenia nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne zaliczając to rozpoznanie do § 66 pkt 2, 2) nadwagę zaliczając to rozpoznanie do § 1 pkt 6, 3) rozstępy skórne klatki piersiowej zaliczając to rozpoznanie do § 2 pkt 1 i 4) skrzywienie przegrody nosa upośledzające drożność zaliczając to rozpoznanie do § 26 pkt 4 w/w Załącznika Nr 2. W oparciu o powyższe rozpoznanie organ ten określił kategorię zdolności do służby wojskowej jako kat. D gr. II - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju.
Z orzeczeniem tym nie zgodził się T. B., który w odwołaniu wniósł o skierowanie go na badania lekarskie.
W wyniku rozpatrzenia tego odwołania organ II instancji - Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] .2005r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie.
Na uzasadnienie podano, że badania przeprowadzone przez organ I instancji wykazały cechy zaburzeń nerwicowych upośledzające zdolności adaptacyjne (karta badań z dnia [...] 03.2005r.), jednak zaburzenia te nie znalazły jednoznacznego potwierdzenia w badaniach przeprowadzonych w trybie odwoławczym (karta badań z dnia [...].06.2005r.). Zdaniem organu odwoławczego: "pojawienie się w przeszłości nasilonych zaburzeń nerwicowych, upośledzających zdolności adaptacyjne w stopniu uniemożliwiającym odbycie czynnej służby wojskowej, spowodowanych konfliktami rodzinnymi, potencjalne obciążenie genetyczne (choroba ojca) nawet u osoby, która obecnie nie leczy się psychiatrycznie rodzi duże prawdopodobieństwo nasilenia objawów nerwicowych znacznie upośledzających prawidłowy tok służby wojskowej".
Z orzeczeniem tym nie zgodził się T. B., który w skardze podał, że [...]r. został uznany za niezdolnego do służby wojskowej, jednak nie odwołał się od tego orzeczenia, gdyż był uczniem Technikum Elektronicznego i wiedział, że będzie kontynuował naukę na studiach. Podał, że kategoria "D" została mu ustalona po jednorazowym epizodzie związanym z separacją rodziców.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie i powołał się na uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie przedstawiciel organu II instancji wyjaśnił, że jeśli chodzi o stwierdzenie "upośledzenia zdolności adaptacyjnych", to w sytuacji, gdy nie zaznaczono, że są one nieznaczne, należy przyjąć, że są więcej niż nieznaczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona.
Jak wynika ze stanu faktycznego, skarżący T. B. został zaliczony do kat. D tylko z powodu jednego rozpoznania określonego jako "zaburzenia nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne" i zaliczenia tego rozpoznania do § 66 pkt 2 Załącznika Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595) - wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, który brzmi: "Zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę".
Należy - zdaniem Sądu - zwrócić uwagę na to, że organy dokonały rozpoznania: "zaburzenia nerwicowe upośledzające zdolności adaptacyjne" nie
precyzując, czy te zaburzenia nerwicowe upośledzają zdolności adaptacyjne: "znacznie", co upoważniałoby zakwalifikowanie do § 66 pkt 2 i przyjęcie kat. D dopiero wówczas, gdyby ustalono, że "rokują poprawę" (a tego organy nie ustaliły) lub do § 66 pkt 3 i przyjęcie kat. E, o ile ustalono by, że są "utrwalone". Nie sposób nie zauważyć też treści .§ 66 pkt 1, do którego kwalifikuje się "zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne" i przyznaje kat. A, o którą chodzi skarżącemu.
W tej sytuacji, wobec trzech kategorii związanych z rozpoznaniem "zaburzeń nerwicowych upośledzających zdolności adaptacyjne", a to przyznanie kat. A, gdy rozpoznano "zaburzenia nerwicowe nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne", kat. D, gdy rozpoznano "zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne rokujące poprawę" i kat. E, gdy rozpoznano "zaburzenia nerwicowe znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne utrwalone" - nie sposób przyjąć wyjaśnień organu w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca także uwagę, że wymienione Rozporządzenie MON zawiera w Załącznikach Nr 2 wykazy chorób i ułomności określone paragrafami (i punktami paragrafów), a także ich objaśnienia. Z objaśnień szczegółowych -stanowiących integralną część wymienionych wyżej aktów prawnych - do § 66 wynika m.in., że: "pkt 1. Dotyczy przypadków z przewagą objawów subiektywnych, bez przedmiotowych cech upośledzenia sprawności ustroju.
pkt 2. Dotyczy badanych z wyraźnymi psychicznymi i somatycznymi objawami nerwicowymi i z względnie nie zaburzonym ogólnym przystosowaniem społecznym"
Mając na względzie to, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stwierdził, że "zaburzenia te nie znalazły jednoznacznego potwierdzenia w badaniach przeprowadzonych w trybie odwoławczym" należy - zdaniem Sądu - uznać, że dokonane rozpoznanie i przyjęcie § 66 pkt 2 wskazującym na kategorię D zostało dokonane wbrew wynikom badań, a więc z naruszeniem obowiązującego prawa.
W oparciu o powyższe - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy powołanych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło