III SA/Kr 1006/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie: WSA Maria Zawadzka Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi K. K. przy uczestnictwie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków Prądnik Biały w Krakowie M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 25 marca 2024 r. nr SKO.UP/4121/236/2023 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego K. K. 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 21 września 2023 r. pełnomocnik skarżącego (K. K.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z 13 kwietnia 2006 r. Decyzją tą Starosta Olkuski cofnął skarżącemu uprawnienie do kierowania pojazdami silnikowymi oraz nakazał zwrot prawa jazdy kat. A, B. We wniosku, pełnomocnik wskazał, że o podstawie i przyczynach przywrócenia terminu sam skarżący dowiedział się 14 września 2023 r., od swojego pełnomocnika, który zapoznał się z kserokopią wniosku prokuratora o cofnięcie uprawnień i ww. decyzją. W związku z powyższym, termin o którym mowa w art. 58 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej "k.p.a." został zachowany. Do wniosku dołączone zostało odwołanie. Postanowieniem z 25 marca 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, odmówiło skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że skarżący nie dochował 7– dniowego terminu (do złożenia wniosku o przywrócenie terminu) liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Decyzja z 13 kwietnia 2006 r. została bowiem doręczona żonie skarżącego 21 kwietnia 2006 r., a skarżący, zdaniem Kolegium, wiedział o toczącym się postępowaniu, o czym świadczył fakt osobistego odebrania przez niego zawiadomienia z 27 lutego 2006 r. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Nie były zatem zasadne podnoszone przez skarżącego okoliczności, że nie uczestniczył on w postępowaniu, gdyż był w dyspozycji innych organów. Zdaniem Kolegium, skoro decyzję Starosty odebrała żona skarżącego to w świetle doświadczenia życiowego należało przyjąć, że skarżący zapoznał się z jej treścią. Tym samym skarżący uchybił 7-dniowemu terminowi, gdyż wniosek o przywrócenie terminu został złożony 25 września 2023 r., tj. ponad 17 lat od powzięcia informacji o decyzji. Skarżący ponadto nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi. Wiedział on bowiem o toczącym się postępowaniu w sprawie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami oraz o decyzji z 13 kwietnia 2006 r. Pomimo tego nie wniósł odwołania i przez ponad siedemnaście lat nie podejmował żadnych czynności. Kolegium wskazało, że wniesienie odwołania mogło nastąpić na przykład za pośrednictwem żony. Nadto w aktach sprawy brak było postanowienia, z którego wynikałoby, że skarżący jest ubezwłasnowolniony. Jednocześnie z opinii z sądowo-psychiatrycznej z 12 kwietnia 2003 r. wynikało że skarżący "może brać udział w czynnościach procesowych i stawać przed sądem". Skarżący we wniesionej skardze zarzucił Kolegium naruszenie prawa procesowego mogące w istotny sposób wpłynąć na treść orzeczenia, a to: – art. 77 § 1 k.p.a. w zw. 80 k.p.a w zw. z art. 58 § 1 k.p.a przez przeprowadzenie postępowania w sposób wybiórczy, dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób rażąco dowolny, w szczególności, w zakresie ustalenia posiadanej przez skarżącego wiedzy o zapadłej decyzji i w konsekwencji ukształtowanie podstawy faktycznej decyzji na niepełnym materiale dowodowym; – art. 8 w zw. z 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 k.p.a przez zaakceptowanie przez Kolegium rażącego naruszenia uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym polegającego na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu - brak przesłuchania skarżącego w charakterze strony, zaniechanie zebrania wszystkich dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania, co narusza zasady postępowania administracyjnego w szczególności prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracjo, a także uprawnienia strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego sprawy; – art. 8 k.p.a. przez wydanie decyzji bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, co potwierdza że decyzja została oparta na z góry założonej przez organ tezie, że skarżący posiadał wiedzę o wydanej wobec niego decyzji o cofnięciu uprawnień w momencie powzięcia wiedzy o toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu co stanowi dowolne i pozbawione logiki ustalenie organu; – art. 107 § 3 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji bez wskazania lub z niewystarczającym wskazaniem podstawy faktycznej i prawnej decyzji, w sytuacji gdy Organ w uzasadnieniu decyzji zobowiązany jest do wskazania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, przytoczenia treści przepisów na których się oparł, a także wyjaśnienie podstawy prawnej. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący nie wiedział o wydaniu decyzji z 13 kwietnia 2006 r., gdyż nie została mu ona faktycznie doręczona. Kolegium wniosło o oddalanie skargi, argumentując jak dotychczas. W dodatkowym piśmie pełnomocnik skarżącego przedstawił dowód – fotokopię wydruku z systemu Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności NOE.SAD na okoliczność pobytu skarżącego w Areszcie Śledczym w K. w dniach od 23 stycznia 2006 r. do 8 czerwca 2007 r. Dodatkowo, do pisma dołączone zostały: kserokopia odpisu skróconego aktu małżeństwa skarżącego, z którego to dokumentu miało wynikać, że wyrokiem z 2 września 2005 r. Sąd Okręgowy w Krakowie orzekł o rozwiązaniu małżeństwa skarżącego przez rozwód. Z przedstawionych dokumentów miało wynikać, że w dacie doręczania zawiadomienia o wszczęciu postępowania dotyczącego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, skarżący faktycznie przebywał w areszcie śledczym. Z kolei – żona skarżącego, w dacie odbioru decyzji z 13 kwietnia 2026 r. faktycznie była już po rozwodzie ze skarżącym. Dodatkowo, pełnomocnik skarżącego dołączył kserokopię opinii psychiatrycznej z 1 kwietnia 2024 r., z której wynikało m.in., że skarżący nie zgłosił się na badania lekarskie z przyczyn od niego niezależnych. Co więcej, zdaniem pełnomocnika skarżącego wniosek Prokuratora o skierowanie na badania był podyktowany nie względami popełnienia przestępstwa w ruchu drogowym, ale przestępstwa gospodarczego. Pełnomocnik skarżącego podkreślił również, że decyzja z 18 stycznia 2006 r. o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie nie mogła zostać wykonana ponieważ od 23 stycznia 2006 r., a więc przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji, skarżący został osadzony w Areszcie Śledczym. Z uwagi przy tym na brak pouczenia w doręczonej mu decyzji o skutkach niestawiennictwa na badania lekarskie, skarżący nie miał świadomości o możliwym wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami. Pełnomocnik skarżącego zwrócił również uwagę na rozbieżności we wnioskach biegłych lekarzy co do zaburzeń psychicznych skarżącego. Pismo z 9 lipca 2024 r. pełnomocnika skarżącego zostało przesłane pełnomocnikowi organu celem umożliwienia zajęcia stanowiska co do przedłożonych dowodów na wskazane w nim okoliczności. Następnie akta sprawy, na wniosek Kolegium, zostały wypożyczone za pismem z 20 sierpnia 2024 r. Akta zostały zwrócone za pismem z 3 września 2024 r. Pismem z 12 listopada 2024 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków – Prądnik Biały zgłosił swój udział w sprawie na zasadzie art. 8 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej "p.p.s.a.", przy czym nie przedstawił swojego stanowiska, o jakie rozstrzygnięcie wnosi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ pełnomocnik skarżącego wykazał, że zachował siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Uprawdopodobnił również brak winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. W zaskarżonym postanowieniu Kolegium przyjęło, że skarżący nie wykazał zachowania 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., a nadto, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi. Akta sprawy wskazują jednak, że Kolegium praktycznie nie badało kwestii ani zachowania ww. terminu, ani też kwestii braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Pełnomocnik skarżącego wykazał natomiast, że zasadniczo o fakcie wydania decyzji z 13 kwietnia 2006 r. cofającej skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, dowiedział się 14 września 2023 r. zapoznając się z aktami sprawy (k. 24 akt administracyjnych). Nota bene, z akt wynika, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony 21 września 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a nie 25 września 2023 r. (data prezentaty – data wpływu do Kancelarii Ogólnej), jak przyjął organ w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium praktycznie nie przeprowadziło żadnego postępowania dowodowego na okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu tj. że "skarżący nie uczestniczył bez swojej winy w postępowaniu, bowiem był w dyspozycji innych organów". Akta sprawy potwierdzają, że 21 kwietnia 2006 r. tj. w dacie doręczenia (byłej żonie skarżącego) decyzji z 13 kwietnia 2006 r., sam skarżący przebywał w Areszcie Śledczym. Potwierdza to fotokopia wydruku z systemu Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności NOE.SAD (k. 29 akt sądowych). Sąd uznał więc, że nieprzekazanie skarżącemu przez jego byłą żonę doręczonej jej, jako domownikowi, decyzji z dużym prawdopodobieństwem mogło nastąpić. Nawet jeśli byli małżonkowie zachowali dobre relacje między sobą, to trudno przyjąć, że była żona natychmiast przekazała skarżącemu tego typu informację, w tym przekazała sam dokument tj. doręczoną jej decyzję – tym bardziej, że powszechnie wiadomo, że przebywanie w areszcie śledczym wiąże się z ograniczeniami w kontaktach z osobami trzecimi. Co więcej, niemożliwym jest, aby zawiadomienie z 27 lutego 2006 r. (na które powołało się w zaskarżonym postanowieniu Kolegium) rzeczywiście zostało odebrane przez skarżącego 29 marca 2006 r. Jak już powyżej Sąd wskazywał, potwierdzony urzędowo pobyt skarżącego w areszcie śledczym trwał od 23 stycznia 2006 r. do 8 czerwca 2007 r., a więc nie jest możliwe, że skarżącemu doręczono 29 marca 2006 r. ww. pismo. Kolegium w ogóle nie przeprowadziło postępowania dowodowego na okoliczność potwierdzenia przebywania skarżącego "w dyspozycji innych organów", pomimo że z akt postępowania administracyjnego wynikało, że skarżący był badany przez biegłych w związku z trwającym postępowaniem karnym. Akta potwierdzają jedynie, że 18 stycznia 2006 r. (k. 18 i 19 akt administracyjnych) skarżący osobiście odebrał skierowanie na badania lekarskie. Z tych to powodów Sąd uznał za usprawiedliwione zarzuty naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sąd ma świadomość, że w 2006 roku, kiedy zostało wszczęte postępowanie dotyczące cofnięcia uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami, w praktyce organy działały w zaufaniu do dokumentów urzędowych - żona skarżącego nie poinformowała Starosty, że w dacie doręczenia były mąż przebywa w areszcie, a na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ww. zawiadomienia z 27 lutego 2006 r. umieszczono nieczytelny podpis na dowód prawidłowego doręczenia – niemniej jednak, te okoliczności (brak winy organów) nie miały znaczenia w sprawie. Przedmiotem postępowania dowodowego powinny być bowiem okoliczności związane z brakiem winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, a te, w ocenie Sądu, nie zostały prawidłowo zbadane przez Kolegium. W ponownym postępowaniu Kolegium rozważy okoliczności związane z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku na zasadzie art. 153 p.p.s.a. Z tych to powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie (pkt I wyroku) zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz orzekł o kosztach postępowania na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od Kolegium (pkt II wyroku) zwrot uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł). Koszty zastępstwa procesowego zostały ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.).