III SA/Kr 101/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie : NSA Grażyna Danielec WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w A z dnia 17 grudnia 2009 r. nr : [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej s k a r g ę o d d a l a . Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w B orzeczeniem z dnia [...] 2009r. nr [...] w sprawie zdolności do zawodowej służby wojskowej J. K. rozpoznała stan po częściowej amputacji paliczka dalszego palca IV-go ręki lewej nie upośledzający chwytu - § 81 pkt 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Podstawą wydania orzeczeń było skierowanie Komendanta WKU C. Organ określił zdolność skarżącemu do służby wojskowej: kategoria "N"- niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził też brak związku schorzenia ze służbą wojskową. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stan zdrowia J. K. kwalifikuje go, jako niezdolnego do służby stosownie do "Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa" stanowiącego załącznik nr 2 grupa I do rozporządzenia. Skarżący odwołał się od powyższego orzeczenia w związku z uznaniem za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej nie precyzując zarzutów. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w A orzeczeniem z dnia 17 grudnia 2009 r. nr [...], uchyliła zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej rozpoznań lekarskich, utrzymując w mocy ustaloną przez organ I instancji kwalifikację orzeczniczą do kategorii "N" niezdolny do służby w jednostkach desantowo-szturmowych według załącznika nr 2 grupa I do rozporządzenia. Organ odwoławczy w rozpoznaniu stwierdził nieznaczne upośledzenie przebytą amputacją paliczka dystalnego palca IV ręki lewej nieznacznie upośledzająca czynność chwytną tej ręki - § 81 pkt 5 według załącznika nr 2 grupa I do rozporządzenia. Stwierdził też, że schorzenie nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 31 ust. 1 oraz § 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podniósł, że Szer. rez. J. K. nowej dokumentacji leczenia (nie znanej organowi I instancji) nie przedłożył. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji skierował skarżącego do [...] Szpitala Klinicznego do konsultacji i badań niezbędnych do oceny zdolności do służby zawodowej. W ich wyniku rozpoznał jak w zaskarżonym orzeczeniu (karta badań wystawiona przez TWKL B dnia 24 listopada 2009 r.). W celu uzupełnienia materiału dowodowego niezbędnego w trybie odwoławczym do wydania orzeczenia oraz obiektywnej oceny stanu zdrowia w aspekcie zdolności do zawodowej służby wojskowej RWKL w A skierowała skarżącego do [...] Szpitala Klinicznego do konsultacji ortopedycznej (połączonej z badaniem RTG lewej ręki) - karta badań wystawiona przez RWKL A dnia 16 grudnia 2009 r. Zdaniem organu badanie RTG lewej ręki wykonane w trybie odwoławczym wykazało częściowy ubytek palca IV ręki lewej pod postacią ubytku paliczka dalszego tego palca po przebytej amputacji z nieznacznym wg opinii konsultującego ortopedy, upośledzeniem chwytu ręki lewej. Powyższe schorzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia należy kwalifikować wg § 81 pkt 5, gdzie ustawodawca w grupie kandydatów do zawodowej służby wojskowej (grupa I Zał. nr 2 do rozporządzenia MON), do której zalicza się orzekany przewidział tylko kategorię "N" - niezdolny do służby w jednostkach desantowo - szturmowych. Organ odwoławczy po ponownej analizie materiału dowodowego z uwagi na konieczność uściślenia rozpoznania, w celu precyzyjnego odzwierciedlenia stwierdzonej ułomności oraz jej następstw, uchylił zaskarżone orzeczenia w części dotyczącej rozpoznań lekarskich, utrzymując ustaloną przez organ I instancji kwalifikację orzeczniczą- kategoria "N" - niezdolny do służby w jednostkach desantowo - szturmowych. J. K. wniósł skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i wydanie orzeczenia przyznającego kwalifikację: zdolny do zawodowej służby wojskowej na podstawie § 81 punkt 5 grupa II załącznika nr 2 do rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r. Skarżący zgodził się z przyjętą kwalifikacją schorzenia, która wynika bezpośrednio z konsultacji lekarza ortopedy i która uzasadnia jego niezdolność do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, lecz wniósł o zmianę orzeczenia przez uznanie zdolności do zawodowej służby wojskowej w grupie II § 81 punkt 5. Podniósł, że odbył zasadniczą służbę wojskową bez zastrzeżeń, uzyskał orzeczenie psychologiczne stwierdzające brak przeciwwskazań psychologicznych do odbywania czynnej służby wojskowej jako skoczek spadochronowy w jednostkach powietrzno-desantowych, poddał się również operacji przegrody nosa, aby usunąć tę przeszkodę przy kwalifikacji zdolności do zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z opinią lekarza ortopedy upośledzenie chwytu ręki lewej na skutek częściowego ubytku palca IV ma charakter nieznaczny i skarżący jest gotów podjąć zawodową służbę wojskową na stanowisku lub funkcji, przy pełnieniu których przedmiotowe schorzenie nie stanowiłoby żadnego utrudnienia. Dodatkowo skarżący podniósł, że pochodzi z regionu o bardzo wysokim wskaźniku bezrobocia, z wielodzietnej rodziny wiejskiej, jego dwaj bracia zostali przyjęci do zawodowej służby wojskowej, jeden z nich odbywa obecnie służbę w Afganistanie i przyjęcie do wojska jest dla skarżącego ogromną życiową szansą. RWKL w A wniosła w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie i podzieliła argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania wynika, że Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień w C wydał wobec skarżącego J. K. w dniu [...] 2009 r. dwa skierowania do Terenowej Komisji Lekarskiej w B: 1. nr [...] w celu ustalenia aktualnej zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. nr [...] w celu ustalenia aktualnej zdolności do służby w jednostkach desantowo-szturmowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z ustawowymi kompetencjami – badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2004r., nr 133, poz.1422 ze zm.). Rozporządzenie to określa: wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia tej służby poza granicami państwa (§ 1 pkt 7). W sprawie skarżący nie kwestionuje kwalifikacji orzeczniczej rozpoznanego schorzenia z § 81 punkt 5 rozporządzenia jednakże uważa, że ma do niego zastosowanie nie grupa I jak przyjął organ, która uzasadnia jego niezdolność do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, lecz wniósł o zmianę orzeczenia przez uznanie zdolności do zawodowej służby wojskowej w grupie II § 81 punkt 5. Zgodnie z treścią § 16 rozporządzenia: orzekając o zdolności do zawodowej służby wojskowej, wojskowe komisje lekarskie zaliczają jednocześnie daną osobę do jednej z kategorii zdolności do takiej służby, według Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Załącznik nr 2 do powyższego rozporządzenia zawiera wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia tej służby poza granicami państwa. Jak wynika z objaśnień szczegółowych do tego wykazu osoby badane przez komisje lekarskie dzieli się na trzy grupy. Grupa I (kolumna czwarta wykazu) obejmuje m.in.: - kandydatów do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, - żołnierzy zasadniczej służby wojskowej, podchorążych odbywających przeszkolenie wojskowe oraz żołnierzy rezerwy ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, - osób stawiających się do kwalifikacji wojskowej, ochotników, żołnierzy zasadniczej służby wojskowej, żołnierzy nadterminowej zasadniczej służby wojskowej i żołnierzy rezerwy ubiegających się o przyjęcie do służby wojskowej w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych. Grupa II (kolumna piąta wykazu) obejmuje: - żołnierzy zawodowych, - żołnierzy pełniących służbę w charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych w trzecim i dalszych latach nauki (studiów). W przedmiotowej sprawie skarżący jest żołnierzem rezerwy ubiegającym się o powołanie do zawodowej służby wojskowej, do służby w jednostkach desantowo-szturmowych. Kwalifikowany może być, zatem tylko z grupy I załącznika Nr 2 ww. rozporządzenia, a nie z grupy II (jako żołnierz zawodowy) jak domaga się w skardze. W badaniu rtg wykonanym w trybie odwoławczym, stwierdzono "stan po amputacji paliczka dystalnego IV-go palca lewej ręki z pozostawieniem drobnego fragmentu kostnego podstawy paliczka", co dowodzi o częściowym ubytku palca IV ręki lewej. Powyższe schorzenie należało kwalifikować zgodnie z treścią § 81 p.5, gdzie ustawodawca w grupie I przewidział tylko kat. "N". Opis schorzenia zawartego w §81 p. 5 to, częściowe braki palców, ograniczenia ruchów palców rąk lub ich przykurcz bez upośledzenia lub nieznacznie upośledzające chwyt. RWKL stwierdziła, iż sam fakt istnienia ubytku części kostnej palca IV, niezależnie od stopnia upośledzenia funkcji chwytnej dłoni, decyduje o rozstrzygnięciu w przedmiotowej sprawie i zgodnie w ww. rozporządzeniem MON powoduje niezdolność kategoria "N" - niezdolny do służby w jednostkach desantowo - szturmowych. Należy zauważyć, że zachodzi pewna niekonsekwencja w decyzjach organów obu instancji w odniesieniu do opisu kategorii "N’ skoro organ I instancji określił kategoria "N"- niezdolny do zawodowej służby wojskowej, natomiast organ odwoławczy utrzymał w mocy ustaloną przez organ I instancji kwalifikację orzeczniczą do kategorii "N" niezdolny do służby w jednostkach desantowo-szturmowych. Nie jest to jednak uchybienie, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Jak już wskazano powyżej grupa I dotyczy zarówno kandydatów do służby w jednostkach desantowo-szturmowych, oraz żołnierzy rezerwy ubiegających się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, nie dają organom możliwości orzekania w ramach uznania administracyjnego i zaliczania do kategorii zdolności odmiennej aniżeli wskazana w załączniku a więc w odniesieniu do tego, że skarżący jest gotów podjąć zawodową służbę wojskową na stanowisku lub funkcji, przy pełnieniu których przedmiotowe schorzenie nie stanowiłoby żadnego utrudnienia. Dlatego też nie mógł również przynieść zamierzonego skutku podniesiony w skardze argument, że skarżący pochodzi z regionu o bardzo wysokim wskaźniku bezrobocia, z wielodzietnej rodziny wiejskiej, jego dwaj bracia zostali przyjęci do zawodowej służby wojskowej, jeden z nich odbywa obecnie służbę w Afganistanie i przyjęcie do wojska jest dla niego ogromną życiową szansą. Takich przesłanek odnoszących się do sprawiedliwości społecznej przy zaliczaniu do poszczególnych kategorii zdolności do służby wojskowej, przepisy nie przewidują. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm. zwana dalej k.p.a.). Należy zauważyć, że uzasadnienie decyzji organu I instancji niewątpliwie nie w pełni spełnia tych wymogów. Jednakże organ II instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wydane w trybie 138 k.p.a. w związku z § 31 ust. 1 oraz § 32 ust. 1 i 2 rozporządzenia MON z 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, prawidłowo i wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (§2). Powyższa regulacja w odniesieniu do niniejszej sprawy wskazuje, że nie było podstaw do innego rozstrzygnięcia aniżeli podjęte przez organ odwoławczy po uzupełnieniu materiału dowodowego stosownie do § 31 ust. 2 rozporządzenie, który określa, że: wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie. Zasadnie, więc w celu uzupełnienia materiału dowodowego niezbędnego w trybie odwoławczym do wydania orzeczenia oraz obiektywnej oceny stanu zdrowia w aspekcie zdolności do zawodowej służby wojskowej RWKL w A skierowała skarżącego do [...] Szpitala Klinicznego do konsultacji ortopedycznej (połączonej z badaniem RTG lewej ręki). Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.