III SA/Kr 101/11
WyrokWSA w Krakowie2012-01-25
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Maria Zawadzka, Halina Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która osiągnęła wiek 60 lat i w związku z tym była zwolniona z odprowadzania składek na Fundusz Pracy, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych, jeśli okres opłacania składek na Fundusz Pracy jest krótszy niż wymagane 365 dni?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku dla bezrobotnych dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wymaga udowodnienia opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy przez co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, przy podstawie wymiaru składek nie niższej niż minimalne wynagrodzenie. Zwolnienie z odprowadzania składek na Fundusz Pracy ze względu na wiek, o którym mowa w art. 104b ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, dotyczy osób zatrudnionych, a nie osób ubiegających się o zasiłek po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym, skarżący nie spełnił wymogu opłacania składek na Fundusz Pracy przez wymagany okres.Stan faktyczny
Skarżący J. S. zarejestrował się jako bezrobotny i ubiegał się o zasiłek dla bezrobotnych. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie udowodnił opłacania składek na Fundusz Pracy przez wymagany okres 365 dni w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący argumentował, że osiągnięcie wieku 60 lat zwalniało go z obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy, co powinno być uwzględnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 2 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych skargę oddala.
Zaskarżoną przez J. S. decyzją z dnia 2 grudnia 2010 roku znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z [...] 2010 roku znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania J. S. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 13 października 2010 roku.
Jako podstawa prawna decyzji wskazany został art. 71 ust. 1 pkt. 2 lit. "d" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2008r. nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 zezm.).
Decyzje zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
J. S. zarejestrował się w dniu 09.09.2010 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. W dniu 13.10.2010r. dostarczył do Urzędu Pracy decyzję Burmistrza Miasta z [...] 2010r. o wykreśleniu z dniem 01.09.2010r. z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dokonanego na jego rzecz w dniu 25.01.1999r. oraz zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 8.10.2010 roku Nr [...], z którego wynika, że J. S. odprowadzał w okresie od 01.02.1990 r. do 31.08.2010r. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej składkę na ubezpieczenie społeczne oraz na Fundusz Pracy w okresie od dnia 01.12.1991 r. do dnia 30.06.2009 r.
Starosta Powiatu decyzją z dnia [...] 2010 roku znak: [...] wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. b), art. 71 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 kpa odmówił J. S. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Organ, powołując się na art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dokonał ustaleń wskazujących, że J. S. w okresie 18-tu miesięcy przed rejestracją tj. od dnia 08.01.2009r. do dnia 09.09.2010 r. udowodnił jedynie 174 dni z dochodem o wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia z odprowadzaną składką na Fundusz Pracy, przy wymaganym ustawą okresie 365 dni z opłacaną składką na ubezpieczenie społeczne z podstawą wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy wynoszącą co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. S. zarzucił organowi pierwszej instancji niekompletność ustaleń faktycznych, gdyż wskazał, że w dłuższym okresie aniżeli podał organ opłacał składki, gdyż od 01.02.1990r. do 31.08.2010 r. Wyróżniony natomiast przez organ okres dotyczył jedynie opłacania składek na Fundusz Pracy. Dodał również, że uwzględniony winien być przepis art. 104 ust. 3 i 104 b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowiący o obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i zwolnieniu od odprowadzania tych składek ze względu na wiek. W przypadku mężczyzn kryterium wiekowe to 60 lat, które jak zaznaczył osiągnął w dniu 03.02.2009r. i w tym dniu był zobligowany do pomniejszenia wysokości składek odprowadzanych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o składkę na Fundusz Pracy. Stąd też wynika zmniejszony czasokres odprowadzania tej składki w stosunku do czasu odprowadzania składki na ubezpieczenie społeczne.
Wojewoda po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję. Podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji stwierdzając, że J. S. w okresie 18 miesięcy poprzedzających rejestrację tj. od 8 stycznia 2009 roku do 8 września 2010 roku istotnie prowadził działalność gospodarczą. Podał przy tym, że uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zdeterminowane jest faktycznym opłaceniem składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Analiza spełnienia przez skarżącego przesłanek do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że do okresu uprawniającego do zasiłku zaliczyć można tylko te okresy, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy. Skarżący opłacał składki na Fundusz Pracy od 8 stycznia 2009 roku do 30 czerwca 2009 roku, niemniej jest to okres krótszy niż 365 dni.
Odnośnie zarzutu nieuwzględnienia nieodprowadzania przez skarżącego składki na Fundusz Pracy z dniem 01.07.2009r. wraz z osiągnięciem wieku 60 lat, organ odwoławczy wyjaśnił, że zwolnienia z odprowadzania składek na Fundusz Pracy (zawarte w art. 104 a, 104 b i 105 w/w ustawy) nie dotyczą osób ubiegających się o prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Zwolnienie dotyczy osób, które były zatrudnione w rozumieniu art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stąd przepisy te nie mają znaczenia dla ustalenia prawa J. S. do zasiłku dla osób bezrobotnych.
Decyzja Wojewody, stała się przedmiotem skargi J. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżył ją w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 104b ust. 2 w związku z art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z ze zm.) poprzez jego błędne zastosowanie. Ze względu na te zarzuty wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że uzyskanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych zdeterminowane jest faktycznie opłacaniem składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, i jako osoba "inna niż wymieniona w pkt 1 i 2" z art. 104 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (prowadząca pozarolnicza działalność gospodarczą) podlegał obowiązkowi odprowadzania składek na Fundusz Pracy. Niemniej, skoro ustawodawca przewidział dla osób prowadzących działalność gospodarczą (tak jak ma to miejsce w przypadku osób zatrudnionych) zwolnienie od odprowadzania składek na Fundusz Pracy wraz z osiągnięciem 60 roku życia (dla mężczyzn) to w zakresie uzyskania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych powinny obowiązywać te grupy osób te same zasady.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm. dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skarga J. S. nie podlega uwzględnieniu.
Na wstępie należy podkreślić, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych określone art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przysługuje co do zasady tym bezrobotnym, którzy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji uczestniczyli w tworzeniu Funduszu Pracy poprzez odprowadzenie odpowiedniej wysokości składek przez okres co najmniej 365 dni bądź z tytułu zatrudnienia lub wykonywania pracy nakładczej, świadczenia usług na podstawie umowy agencyjnej, zlecenia lub innej uregulowanej kodeksem cywilnym, lub z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, lub wykonywania pracy w okresie tymczasowego aresztowania, lub wykonywania pracy w rolniczej spółdzielni produkcyjnej (....), ewentualnie opłacali składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową u pracodawcy zagranicznego, lub z tytułu innego zatrudnienia lub pełnienia służby. Dodatkowo uprawnieniami objęci zostali przybyli do Rzeczypospolitej Polskiej repatrianci będący wcześniej (tj. w 18 miesiącach poprzedzających rejestrację) zatrudnieni za granicą przez okres 365 dni.
Powyższa zasada wynika z regulacji art. 71 ust. 1 pkt 1 lit. a-i ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawodawca przewidział także możliwość zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresów wymienionych w ust. 2 pkt 1, 3, 5 , oraz w ust. 4. Wyjątkową regulacją objęto również w ust. 3 art. 71 osoby zwalniane z zakładów karnych, które przed pozbawieniem wolności wykonywały pracę (ust. 3 art. 71) jak również w trakcie jej wykonywania, gdy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne stanowiła kwota co najmniej 50% minimalnego wynagrodzenia (w okresie pozbawienia wolności).
Istotnym z punktu widzenia prawa J. S. do zasiłku jako osoby, która w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą, jest art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. b stanowiący, że: Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, przy czym podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Przepis wymaga wprost by osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą opłacała przez okres co najmniej 365 dni zarówno składkę na ubezpieczenie społeczne jak również na Fundusz Pracy. W sposób prawidłowy orzekające w sprawie organy ustaliły, że J. S. jedynie przez okres 174 dni opłacał składkę na Fundusz Pracy, co znaczy, że nie udowodnił wymaganego ustawą okresu uprawniającego do przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Przepis, na który powołuje się skarżący tj. art. 104 b ust. 2 w/w ustawy o obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy do osiągnięcia wskazanego w przepisie wieku dotyczy, jak zauważyły organy, osób podlegających zatrudnieniu w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Podkreśla tę zasadę przepis art. 71 ust. 1 pkt 2 lit. a stanowiący, że: Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 75, jeżeli: w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z zastrzeżeniem art. 104a-105; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni. Jedynie w tym przepisie dotyczącym osób zatrudnionych następuje odwołanie do przepisów o zwolnieniach w zakresie obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Pracy, stąd ewentualny okres zwolnienia byłby wzięty w tej kategorii osób pod uwagę przy określeniu prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Zasada ta nie znajduje zastosowania , jak zaznaczono wyżej, przypadku osób ubiegających się o prawo do zasiłku po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej.
Wobec powyższego skarga J. S. podlega na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło