III SA/Kr 101/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia 14 lipca 1992 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją z dnia 14 lipca 1992 r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Pracy z dnia [...] 1992 r. nr [...] o pozbawieniu A. W. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 01.03.1992 r. Jako podstawa prawna decyzji wskazany został art. 20 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 61 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz.U. Nr 106, poz. 457). Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego: A. W. zarejestrowała się w Biurze Pracy w dniu 01.06.1991 r. Decyzją z dnia [...] 1991 r. Nr [...] otrzymała na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 8, art. 9 , art. 10 pkt 4 i art. 15 ust 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz.U. Nr 75, poz. 446) prawo do zasiłku dla bezrobotnych (jako jedyny żywiciel rodziny). Decyzją z dnia [...] 1992 r. Nr [...] A. W. została pozbawiona prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 01.03.1992r. Organ uzasadnił decyzję w ten sposób, że z dniem 01.12.1991 r. weszła w życie ustawa o zatrudnieniu i bezrobociu. Zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania pozostawał w stosunku pracy co najmniej 180 dni lub podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu innej pozarolniczej działalności przez okres co najmniej 180 dni. Jak podał dalej organ, z posiadanych dowodów wynika, że skarżąca nie spełniła w/w wymogu oraz nie kwalifikuje się do wyjątków określonych w art. 20 ust. 2 cyt. Ustawy. Organ dodał, że zasiłek będzie wypłacany skarżącej do końca lutego na dotychczasowych zasadach, o ile nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę. Odwołując się od powyższej decyzji A. W. podniosła argumenty natury moralnej i odnoszące się do jej ciężkiej sytuacji materialnej przemawiające za przywróceniem prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania wydał opisaną na wstępie decyzję, przyjmując ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji, i zauważając, że A. W. rejestrując się w Biurze Pracy w 1991 r. i korzystając z prawa do zasiłku dla bezrobotnych została uznana za jedyną żywicielkę rodziny. Nie spełniła jednak warunku określonego w art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu obowiązującej od 01.12.1991 r., jak również nie zachodzą w ocenie organu okoliczności wymienione w art. 20 ust. 2 w/w ustawy. W tych okolicznościach organ stwierdził, że zaistniały przesłanki do pozbawienia skarżącej z dniem 01.03.1992 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W. ponowiła argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, że na gruncie nowej ustawy skarżąca nie spełnia warunku określonego przepisem art. 20 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu 9w/w ), tj. wykazania 180 dni okresu uprawniającego do zasiłku, dlatego nie może jej być przyznane świadczenie w postaci prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed tym dniem i nie zostały zakończone, z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Ze względu na zawieszenie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawa niniejsza nie została przez ten Sąd zakończona. Rozpatrując skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 20 ust.2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu , w którym pominięty został między innymi, warunek przyznania zasiłku dla bezrobotnych przewidziany poprzednio w art. 15 ust. 2 pkt.4ustawy z dnia 29 grudnia 1989r. o zatrudnieniu ( w/w) , oraz przepis art. 61 ustawy przewidujący utratę zasiłków nabytych na podstawie art. 15ust. 2 pkt 4 ustawy z 29 grudnia 1989r. Orzeczeniem z dnia 1 czerwca 1993r. P 2/92, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że: 1) przepis art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (Dz. U. Nr 106, poz. 457; z 1992 r. Nr 21, poz. 84; Nr 78, poz. 394) w zakresie w jakim wyłącza prawo do zasiłku bezrobotnym dla których prawo to zostało poprzednio przewidziane w art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu (Dz. U. Nr 75, poz. 446; z 1990 r. Nr 9, poz. 57 i Nr 56, poz. 323; z 1991 r. Nr 7, poz. 24 i Nr 46, poz. 201) oraz przepis art. 61 ust. 1 ustawy przewidujący utratę praw do zasiłków nabytych na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. są niezgodne z art. 1, art. 68 i art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionych w mocy art. 77 Ustawy Konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 84, poz. 426), 2) Przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu powołanej w pkt 1 orzeczenia, przewidujący utratę praw do zasiłków nabytych na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 10 powołanej w punkcie 1 orzeczenia ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu po upływie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu jest niezgodny z art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pozostawionym w mocy Ustawą Konstytucyjną z dnia 17 października 1992 r. Jest poza sporem, że skarżąca rejestrując się w dniu 1. 06 1991 r. jako osoba bezrobotna , złożyła oświadczenie , iż jest jedynym żywicielem rodziny , co w świetle wówczas obowiązującego przepisu art. 15 ust 2 pkt. 4 uprawniało do przyznania zasiłku. Wprowadzenie w życie zmiany (zaskarżonej następnie do Trybunału Konstytucyjnego), eliminującej z kręgu uprawnionych do zasiłku osoby , którym przyznano to prawo w oparciu o wyżej wymieniony przepis , uprawniło , a nawet zobowiązywało organy zatrudnienia do orzeczenia o utracie tego uprawnienia z dniem wskazanym w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu (w /w). Jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 czerwca 1993r. P 2/92 , należy stwierdzić . że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zapadły w warunkach uprawniających do wznowienia postępowania w trybie art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego decyzje organów podlegają uchyleniu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 b ppsa.