III SA/Kr 101/14

WyrokWSA w Krakowie2014-05-22

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Krystyna Kutzner, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowa Inspekcja Pracy jest właściwa do merytorycznego badania i rozstrzygania sporu dotyczącego zakwalifikowania stanowiska pracy jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w celu umieszczenia pracownika w odpowiedniej ewidencji, czy też sprawa ta wykracza poza jej kompetencje i należy do właściwości organów rentowych i sądów powszechnych?
Ratio decidendi
Państwowa Inspekcja Pracy jest właściwa do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze tylko w przypadkach, gdy kwalifikacja pracy danego pracownika do tego rodzaju prac nie jest sporna. W przypadku istnienia sporu co do charakteru pracy, właściwość do rozstrzygnięcia tej kwestii przysługuje Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, a w dalszej kolejności sądowi powszechnemu. Spór o kwalifikację pracy wykracza poza granice sprawy administracyjnej prowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się umieszczenia go w ewidencji pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Organy Państwowej Inspekcji Pracy dwukrotnie odmówiły wydania takiego nakazu, uznając, że pracodawca nie zaliczył stanowiska skarżącego do wykazu prac w szczególnych warunkach, a ponadto istnieje spór co do charakteru wykonywanej pracy, który wykracza poza kompetencje inspekcji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że jego praca spełnia przesłanki pracy o szczególnym charakterze i że kompetencje inspekcji nie są ograniczone w sposób wskazany przez organy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 7 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazu umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze skargę oddala. Uzasadnianie Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia 7 listopada 2013r. nr [.....] utrzymał w mocy decyzję inspektora pracy z dnia [....] 2013r. nr rej [....] odmawiającą nakazania umieszczenia skarżącego Z. B. w ewidencji pracowników wykonujących prace w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze . Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny ustalony przez organy : skarżący złożył w dniu 31 maja 2011 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy wniosek o weryfikację wykazu stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Decyzją z dnia [....] 2012 r. Inspektor pracy odmówił nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących pracę w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. W wyniku złożonego odwołania Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia [....] 2012r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego , organ pierwszej instancji przy ustalaniu wykonywania przez pracownika prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie uwzględnił pracy wymienionej w poz.13 załącznika nr 2 ustawy z dnia 19 grudnia 2008r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2008.1656) , zwanej dalej UEmPom. tj. pracy przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Okręgowy Inspektor Pracy uznał , że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu weryfikacji ustalonego stanu faktycznego , a w szczególności należy zbadać, za jakie czynności w toku procesu technologicznego odpowiada pracownik, a więc czy praca jaką wykonuje , jest pracą przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Mając powyższe na uwadze , inspektor pracy przeprowadził u pracodawcy kolejną kontrolę, a następnie decyzją z dnia [....] 2013 r. ponownie odmówił nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 UEmPom . W trakcie kontroli stwierdzono , że skarżący wykonuje pracę operatora automatu cięcia slabów . Pomimo , że jak zeznał skarżący , popełniony przez niego błąd podczas wykonywania czynności służbowych może skutkować "śmiertelnym zagrożeniem dla pracowników", organ pierwszej instancji stwierdził , że w "Raporcie o bezpieczeństwie dla "A" S.A. ODDZIAŁ w K." ze stycznia 2013r. , proces ciągłego odlewania stali i związana z nim operacja cięcia slabów nie została ujęta jako rodzaj działalności, która może stwarzać zagrożenie poważną awarią przemysłową. W tym stanie rzeczy inspektor pracy odmówił nakazania umieszczenia skarżącego w ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt. 2 UEmPom. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł , że jest zatrudniony na stanowisku operator urządzeń stalowni - maszyna COS, co zostało uwzględnione przez inspektora w poprzednio wydanej decyzji z dnia [.....] 2013 r., zaś w zakres jego obowiązków wchodzi sterowanie i kontrola maszyny ciągłego odlewania stali w pełnym zakresie, a nie jak wskazano w decyzji z dnia [....] 2013 r. – że wykonuje pracę operatora automatu cięcia slabów. Nadto skarżacy podniósł, że stanowisko na którym pracuje z takim samym zakresem obowiązków jest uznane jako spełniające warunki pracy w szczególnych warunkach określonych w ustawie o emeryturach pomostowych w Oddziale "A" S.A. w D., który ma ten sam profil działalności , co Oddział w K., którego skarżący jest pracownikiem. Ponadto skarżący zarzucił , że organ l instancji nie przeanalizował , czy praca jaką wykonuje , nie spełnia przesłanek pracy wymienionej w pkt. 14 załącznika nr 2 UEmPom , tj. pracy przy bezpośrednim sterowaniu procesami technologicznymi mogącymi stwarzać zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej ze skutkami dla bezpieczeństwa publicznego. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził , że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury , wydanie nakazu umieszczenia danego pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez inspektora pracy jest możliwe jedynie wówczas, gdy samo stanowisko pracownika, którego dotyczy postępowanie organu Państwowej Inspekcji Pracy zostało przez pracodawcę zaliczone do wykazu stanowisk, o których mowa w art. 41 ust. 4 pkt 1 UEmPom. Z art. 41 ust. 4 pkt 2 tej ustawy wynika bowiem, że podmiotem uprawnionym do zakwalifikowania danego rodzaju pracy do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze jest płatnik składek, a więc pracodawca. Właściwość organów Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie stosowania środków prawnych wymienionych w art. 11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U.2012.404) wyznaczona została przepisami ustawy regulującej emerytury pomostowe i właściwość ta została ograniczona w zasadzie do spraw, w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze nie jest sporna, a więc nie wymaga weryfikacji stanowiska pracy w oparciu o kryteria wynikające z przepisów ustawy o emeryturach pomostowych. W pozostałym zakresie ww. ustawa o emeryturach pomostowych przyjęła zasadę właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz sądów powszechnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia : 14 grudnia 2012 r., sygn. akt OSK 866/12, z dnia 28 grudnia 2012 r., sygn. akt l OSK 573/12 – stwierdził , że takie wyznaczenie granic właściwości ZUS oraz PIP wynika z regulacji zawartej w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2010.1447). Zgodnie bowiem z treścią art. 10 ust. 1 tej ustawy , przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne w jego indywidualnej sprawie. Udzielenie interpretacji następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie. Należy przy tym zaznaczyć, że odwołanie od decyzji ZUS służy do właściwego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. W uchwale z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt l OPS 4/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził , że sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na FEP są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych . Organ wyjaśnił , że w obecnym stanie prawnym o spełnieniu wymagań niezbędnych do nabycia uprawnień emerytury pomostowej, a zatem również warunku w postaci pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, rozstrzyga organ rentowy, zaś weryfikacji decyzji dokonuje sąd powszechny. W toku tego postępowania ustala się, czy pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez wymagany przepisami okres. Tak więc organ rentowy, a w razie sporu i wniesienia odwołania - sąd powszechny, rozstrzyga w przedmiocie, czy przez wymagany okres co najmniej 15 lat pracownik wykonywał prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze , czy była to praca wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy w rozumieniu art. 3 UEmPom. Organ odwoławczy stwierdził , że o tym, czy pracownik spełnia lub nie spełnia tego warunku do nabycia prawa do emerytury pomostowej nie może zatem rozstrzygać wpis do ewidencji, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o emeryturach pomostowych, ani decyzja administracyjna organów Państwowej Inspekcji Pracy wydana na podstawie art. 11a i art. 12 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy . Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy organ stwierdził , że w zał. 1b Aneksu nr [....] do Pisma Okólnego Nr [....] z 18 grudnia 2009 r. w sprawie stanowisk w "A" S.A. Oddział w K. (załącznik nr 1 do protokołu nr rej. [....]) , który zawiera wykaz stanowisk, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, pracodawca zaliczył jako pracę w szczególnym charakterze jedynie pracę wykonywaną na stanowisku operatora urządzeń stalowni w komórce PSK2 przy procesie COS – Pompownia [....]. W związku z powyższym , inspektor pracy nie był uprawniony do merytorycznego badania, czy skarżący wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, gdyż sam pracodawca nie zaliczył tej pracy jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Wobec braku podstaw do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, za których jest przewidziany obowiązek opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych , organ l instancji był zobowiązany wydać decyzję odmawiającą nakazania umieszczenia skarżącego w tej ewidencji. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa pomimo bezzasadnego - w kontekście zapisów ustawy o emeryturach pomostowych - badania przez organ pierwszej instancji charakteru pracy, jaką wykonuje skarżący oraz pomimo wadliwego jej uzasadnienia. Rozstrzygnięcie tej decyzji jest zgodne z prawem. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , w której skarżący zarzucił naruszenie: - art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, że skarżący nie wykonuje pracy o szczególnym charakterze, o której mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o emeryturach pomostowych; - art. 11 a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy w związku z art. 3 ust. 3 i art. 41 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, poprzez błędne przyjęcie, iż właściwość Państwowej Inspekcji Pracy jest ograniczona do spraw, w których kwalifikacje pracowników wykonujących prace o szczególnym charakterze nie jest sporna, a więc nie wymaga weryfikacji stanowiska pracy w oparciu o kryteria wynikające z przepisów o emeryturach pomostowych , podczas gdy powszechnie obowiązujące przepisy nie oprowadzają takiego ograniczenia. Wskazując na powyższe , skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji. Skarżący zarzucił , że zaskarżona decyzja jest błędna, gdyż została oparta na niewłaściwie ustalonym stanie faktycznym . Organ dokonując ustaleń , czy skarżący pracuje na stanowisku pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym mowa w art. 41 ust. 4 UEmPom oparł się wyłącznie na "Raporcie o bezpieczeństwie dla "A" S.A. Oddział w K. wydanie Zakładu Dużego Ryzyka Wystąpienia Poważnej Awarii Przemysłowej" ze stycznia 2013 r. , natomiast nie ustalił ryzyka i zagrożenia wynikającego z pracy na stanowisku, na którym skarżący faktycznie pracuje . Zdaniem skarżącego , charakter wykonywanej przez niego pracy spełnia przesłanki określone w pkt.14 załącznika nr 2 UEmPom tj. pracy przy bezpośrednim sterowaniu procesami technicznymi mogącymi spowodować awarię techniczną z poważnymi skutkami dla bezpieczeństwa publicznego . Okoliczność ta nie została uwzględniona przez inspektora pracy , pomimo iż stanowisko na którym pracuje skarżący , z takim samym zakresem obowiązków jest uznane jako spełniające warunki pracy w szczególnych warunkach na podstawie art. 3 ust. 3 UEmPom w Oddziale "A" S.A w D., który ma ten sam profil działalności co Oddział w K., w którym skarżący jest zatrudniony . Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu , że ma on ograniczone kompetencje w przypadku nie umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników, o której mowa w art. 41 ust. 4 pkt 2 UEmPom , gdyż – jego zdaniem - ustawa w żaden sposób nie ogranicza kompetencji organu w tym zakresie. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2011r. , sygn.akt l OSK 422/2011 , za pracownika wykonującego pracę o szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych , należy traktować tylko tego pracownika, który w pełnym wymiarze czasu pracy wykonuje prace na stanowisku wymienionym w załączniku nr 2 do ustawy, a opierając się choćby tylko na fakcie, iż w innym zakładzie o tym samym profilu działalności tego samego pracodawcy to samo stanowisko jest uznane jako spełniające szczególne warunki natomiast w tym zakładzie, w którym pracuje skarżący nie jest. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie . Odnosząc się do zarzutu , że w innej jednostce organizacyjnej o tym samym profilu działalności tego samego pracodawcy , to samo stanowisko uznane jest jako spełniające szczególne warunki , organ podniósł , że pracodawca jako płatnik składek określił osobno dla każdej z prowadzonych jednostek organizacyjnych wykaz stanowisk pracy , na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze , uwzględniając specyfikę i warunki pracy w konkretnej jednostce. Okręgowy Inspektor Pracy w decyzji z dnia 7 listopada 2013r. nr [.....] prawidłowo przyjął jako podstawę rozstrzygnięcia wykaż stanowisk prac dla kontrolowanej jednostki organizacyjnej pracodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwarzył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego , regulującymi tryb jej wydania . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012.153.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji ponownie orzekający w sprawie zajmował się oceną , czy praca wykonywana przez skarżącego powinna zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych , a w konsekwencji czy pracownik wykonujący taką pracę winien być umieszczony w ewidencji pracowników , o której mowa w art.41 ust.4 pkt.2 UEmPom. Ocena ta dokonywana była na gruncie istniejącego sporu pomiędzy pracownikiem , a pracodawcą co do charakteru pracy na stanowisku zajmowanym przez skarżącego. Z kolei orzekający w sprawie Okręgowy Inspektor Pracy , utrzymując w mocy decyzje organu pierwszej instancji stwierdził , że inspektor pracy nie był uprawniony do merytorycznego badania , czy skarżący wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze , gdyż sam pracodawca nie zaliczył tej pracy jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze . Pomimo bezzasadnego badania przez ten organ charakteru pracy , jaką wykonuje skarżący , osnowa tej decyzji jest prawidłowa. Rozstrzygając zaistniały w sprawie spór należy w pierwszym rzędzie rozważyć zasadniczą kwestię , którą stanowi ocena zakresu kompetencji , jakie przysługują organom Państwowej Inspekcji Pracy w związku z rozpoznawaniem spraw o umieszczenie pracownika w ewidencji pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zgodnie z art.11a ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U.2012.404) , właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze , o której mowa w art.41 ust.4 pkt.2 ustawy o emeryturach pomostowych , wykreślenia go z ewidencji oraz sporządzenia korekty dokonanego wpisu w tej ewidencji. Art.41 ust.4 pkt.2 UEmPom reguluje obowiązek płatnika składek na Fundusz Emerytur Pomostowych umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze , za których przewidziany jest obowiązek opłacania składek na ww. Fundusz. Z powyższego wynika , że podmiotem uprawnionym do kwalifikowania danego rodzaju pracy , jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze , za który przewidziany jest obowiązek opłacania składek na ww. Fundusz , jest pracodawca jako płatnik składek. Wykaz stanowisk ,na których wykonywana jest praca , o której wyżej mowa , tworzy pracodawca . W art.41 ust.6 UEmPom przyznano pracownikowi , który nie został umieszczony w ewidencji , środek ochrony prawnej – skargę do Państwowej Inspekcji Pracy. Jeżeli skarga jest zasadna , wówczas właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy , działając na podstawie art.11 a ww. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy , jest m.in. uprawniony do nakazania wpisania pracownika do ewidencji utworzonej przez pracodawcę jeżeli ustali , że pracownik nie został ujęty w ewidencji , a powinien w niej figurować. Zakres przedmiotowy stosowania nakazów , o których mowa w art.11a ww. ustawy wyznacza ustawa o emeryturach pomostowych i przyjęta w niej regulacja zakresu właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz właściwości sądów powszechnych . Właściwość organów Państwowej Inspekcji Pracy dotyczy spraw , w których kwalifikacja pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnych charakterze nie jest sporna. W razie sporu , właściwym do kwalifikacji jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych , a następnie sąd powszechny. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012r. , sygn.akt I OSP 4/12 wskazał , że sprawy o emerytury pomostowe oraz sprawy dotyczące obowiązku opłacania składek na Fundusz Emerytur Pomostowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić , że zaistniały spór dotyczący zakwalifikowania stanowiska skarżącego do stanowiska pracy wykonywanej w szczególnych warunkach wymaga rozstrzygnięcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych , a w przypadku złożenia odwołania , przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Ustalenie , czy praca wykonywana przez skarżącego jest pracą wykonywaną w szczególnych warunkach , w rozumieniu art.3 ust.1 UEmPom winno nastąpić w postępowaniu przed organem rentowym , ewentualnie także przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W związku z powyższym należy stwierdzić , że niniejsza sprawa wykracza poza granice sprawy administracyjnej , prowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy w przedmiocie nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze . Organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są jedynie do nakazania pracodawcy umieszczenia pracownika w ewidencji pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze tylko w przypadku , gdy zakwalifikowanie pracy danego pracownika do tego rodzaju prac nie jest sporne , a dane pracownika nie figurują w ewidencji. Istnienie sporu w tej kwestii uniemożliwia organom Państwowej Inspekcji Pracy do władczej ingerencji w tym zakresie. Ponadto należy podnieść , że o spełnieniu warunków wymaganych do nabycia prawa do emerytury pomostowej , w tym warunku w postacji posiadania okresu pracy w szczególnych warunkach lub wykonywania pracy o szczególnym charakterze , wynoszącego co najmniej 15 lat ( art.4 pkt.2 UEmPom ) rozstrzyga organ rentowy , a w razie odwołania – sąd powszechny ( art.25 UEmPom). I to w ramach tego postępowania ustala się ,czy został spełniony przez pracownika warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze przez co najmniej 15 lat , a także czy praca ta była wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy , w rozumieniu art.3 UEmPom. Reasumując należy stwierdzić , że w rozpatrywanej sprawie wobec istnienia sporu , czy praca skarżącego na zajmowanym stanowisku jest wykonywana w warunkach szczególnych , organy Państwowej Inspekcji Pracy nie były uprawnione do prowadzenia ustaleń w tym zakresie. W związku z tym argumentacja skargi dotycząca charakteru pracy skarżącego nie mogła odnieść zamierzonego skutku . Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie w tym zakresie i rozważając charakter pracy w kontekście art.3 ust.1 UEmPom w sposób nieuprawniony wkroczył w materię zastrzeżoną dla organów rentowych i sądu powszechnego. Okolicznością bezsporną w sprawie jest , że pracodawca nie uznał stanowiska pracy skarżącego , na którym wykonywana jest praca w szczególnych warunkach i stanowisko to nie zostało ujęte przez pracodawcę w wykazie takich stanowisk , a zatem organy Państwowej Inspekcji Pracy nie były uprawnione do merytorycznego orzekania , czy stanowisko skarżącego winno zostać umieszczone w ewidencji . Końcowo należy zauważyć , że umieszczenie lub nie nieumieszczenie pracownika w ewidencji nie przesądza o tym , że pracownik spełnia lub nie spełnia warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze , a w konsekwencji nie przesądza o tym , czy pracownik spełnia lub nie spełnia warunek nabycia prawa do emerytury pomostowej. O tym nie może rozstrzygać wpis do ewidencji , o której mowa w art.41 ust.4 pkt.2 UEmPom. Ewidencja stanowisk , na których wykonywana jest praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze ma jedynie dokumentować takie prace i ułatwić pobór składek na Fundusz Emerytur Pomostowych. W tym stanie rzeczy , Sąd działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012.270.) , orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło