III SA/Kr 1012/13

PostanowienieWSA w Krakowie2014-01-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba wnioskująca o ustanowienie adwokata z urzędu, posiadająca nieruchomość, której czynsz został zajęty przez komornika na poczet długu alimentacyjnego, a której dochody ledwie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. Pomimo posiadania nieruchomości, jej wartość majątkowa nie przekłada się na bieżącą sytuację finansową wnioskodawcy z uwagi na zajęcie czynszu przez komornika na poczet długu alimentacyjnego. Dochody wnioskodawcy są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie pomocy prawnej.
Stan faktyczny
G. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody (zasiłek stały 529 zł), wysokie wydatki (600 zł na hotel robotniczy, 100 zł na leki) oraz posiadanie nieruchomości, której czynsz został zajęty przez komornika na poczet długu alimentacyjnego. Referendarz WSA oddalił wniosek, jednak G. P. wniósł sprzeciw, a następnie przedstawił dodatkowe dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną. Sąd rozpoznał sprawę od nowa po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla G. P. adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić dla G. P. adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Określając swój majątek wskazał, że należy do niego piętro w starej kamienicy o powierzchni 100 m2, z którego czynsz zajął komornik na poczet długu alimentacyjnego. Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 529 zł zasiłku stałego z MOPS. Uzasadniając swój wniosek zaakcentował, że ma 60 lat, przyznano mu umiarkowany stopień niepełnosprawności na stałe i z tego tytułu otrzymał zasiłek stały w wysokości 529 zł. Podał, że mieszka w hotelu robotniczym i z tego tytułu ponosi miesięczne wydatki w wysokości 600 zł. Prócz tego około 100 zł na lekarstwa. Z uwagi na choroby przewlekłe leczy się u kilku specjalistów. Wyjaśnił, że mimo iż jest właścicielem piętra w starej kamienicy w L to jednak z uwagi na posiadane zadłużenie alimentacyjne w wysokości ok. 130 tys. zł komornik zajął czynsz. Postanowieniem z dnia 25 października 2013 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu. W ustawowym terminie G. P. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia nie podzielając stanowiska referendarza, zarzucając mu rażące naruszenie prawa. Na wezwanie Sądu wnioskodawca przedstawił dodatkowe dokumenty na wykazanie swojej sytuacji materialnej tj.: kopię decyzji o przyznaniu zasiłku stałego, pismo komornika dotyczące wysokości zobowiązań alimentacyjnych, dowód wpłaty za hotel robotniczy w listopadzie 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. Nr 2012 poz. 270 ze zm.) skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy postanowienia przeciwko, któremu został wniesiony, a Sąd rozpoznaje sprawę od nowa. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zgodnie z orzecznictwem opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W ocenie Sądu środki, jakie skarżący ma do dyspozycji ledwie wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wnioskodawca nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędności, jak również przedmiotami wartościowymi. Okoliczność, że do skarżącego należy piętro w starej kamienicy o powierzchni 100 m2 nie zmienia jego obecnej sytuacji materialnej. Chociaż posiada ona wartość majątkową, to jednak osoba zadłużona, samotnie gospodarująca, borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem. Wziąć pod uwagę należy, że czynsz z najmu nieruchomości, której skarżący jest współwłaścicielem został zajęty przez komornika na spłatę alimentów. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru jest właściwie niemożliwe i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu pomocy prawnej zgodnie z wnioskiem. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 Prawa o postepowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy jest brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło