III SA/Kr 1017/13
PostanowienieWSA w Krakowie2014-12-23
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać oddalony, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany okoliczności majątkowych od czasu prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy, a jego oświadczenia dotyczące sytuacji materialnej są niewiarygodne?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał istotnej zmiany okoliczności majątkowych od czasu prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy. Ponadto, jego oświadczenia dotyczące sytuacji materialnej były niewiarygodne, gdyż deklarowane wydatki przekraczały zadeklarowane dochody, a pomoc instytucji charytatywnych nie miała charakteru stałego. Sąd, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach NSA, uznał, że ponowne rozpatrzenie wniosku jest możliwe tylko po zmianie istotnych okoliczności, a brak rzetelności w przedstawianiu sytuacji materialnej skutkuje negatywnymi konsekwencjami.Stan faktyczny
Skarżący G. P. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy, wskazując na niskie dochody (zasiłek stały 529 zł) i wysokie wydatki (lekarstwa 100 zł, hotel 620 zł), a także posiadanie nieruchomości obciążonej zajęciem komorniczym. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały prawomocnie oddalone, w tym przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał oświadczenia skarżącego za niewiarygodne. Skarżący nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę oceny jego sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym dnia 07.11.2014 r. (data wpływu) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, brak osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym.
Określając swój majątek wskazał, że należy do niego piętro w starej kamienicy o powierzchni 100 m2, z którego czynsz zajął komornik.
Swoje stałe miesięczne dochody oszacował na kwotę 529 zł zasiłku stałego z MOPS.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i z tego tytułu otrzymał zasiłek stały w wysokości 529 zł. Podał, że na lekarstwa przeznacza miesięcznie 100 zł, a na opłaty za hotel gdzie mieszka 620 zł miesięcznie. Twierdzi, że pomaga mu Caritas i Arcybractwo [...]. Wyjaśnił, że jest właścicielem piętra w starej kamienicy w L z uwagi jednak na posiadane zadłużenie alimentacyjne w wysokości ok. 150 tyś. zł komornik zajął czynsz.
Z urzędu stwierdza się, że postanowieniem z dnia 04.07.2014 r. sygn. akt I OZ 514/14 (k. 74) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego (k. 67) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20.03.2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1017/13 o odmowie ustanowienia adwokata (k. 58) wydane po sprzeciwie skarżącego (k. 40) od postanowienia referendarza sądowego (k. 32).
W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że Sąd I instancji słusznie uznał oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o prawo pomocy za niewiarygodne skoro deklarowane wydatki przekraczały zadeklarowane dochody a zaakcentowana przez skarżącego pomoc instytucji charytatywnej nie miała charakteru stałego. Powyższe uprawniało przy tym Sąd do wezwania strony o złożenie dodatkowych dowodów dokumentujących jej sytuację majątkową. Skoro zaś z treści przedłożonych przez skarżącego dokumentów dodatkowo wynikało, że skarżący ponosi wydatki wyższe niż, deklarowany przez niego dochód to brak rzetelności w tym zakresie musiał skutkować negatywnymi konsekwencjami w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Na wstępie wyjaśnić trzeba, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego choć przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy tak przez osoby fizyczne jaki i osoby prawne, to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (sygn. akt. I OZ 416/05). Sam wniosek powinien zaś zawierać twierdzenia, że od chwili prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy nastąpiła zmiana okoliczności (por. także uzasadnienie postan. SN z 23 lutego 1999 r. I CKN 1064/97 OSNC 1999/9/153).
W realiach niniejszej sprawy skarżący przeszedł nad sygnalizowanymi kwestiami do porządku. W obecnym wniosku nie powołał bowiem żadnych nowych okoliczności w stosunku do tych, które ujawnił w poprzednim wniosku (vide: k. 27-28) oraz jakie zechciał był poprzednio przedstawić (vide: k. 51, 56, 57). Ponadto z treści złożonego wniosku nie da się wyinterpretować twierdzenia aby od chwili prawomocnego oddalenia poprzedniego wniosku nastąpiła istotna zmiana okoliczności.
Wskazując na powyższe zarazem podnieść trzeba, że skoro po lekturze uzasadnień postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wiedział o warunkach jakie oświadczenie strony powinno spełniać oraz niezbędnych danych, które powinno zawierać i dokumentach źródłowych jakie należy przedstawić, to obecnie nie było potrzeby wzywania strony. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło