III SA/Kr 1019/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-08-27
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu i pozwala na ocenę jej sytuacji bytowej?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu lub z akt sprawy, jest wystarczające do oceny jej sytuacji bytowej i możliwości płatniczych, co pozwala na przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bez konieczności wzywania do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów źródłowych. Sąd może wydać rozstrzygnięcie, jeśli na podstawie oświadczenia dojdzie do przekonania, że strona jest uboga w potocznym znaczeniu lub koszty postępowania pozostają w dysproporcji do jej stanu majątkowego.Stan faktyczny
Skarżący W.S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że zamieszkuje samotnie, nie posiada majątku, a jego miesięczne dochody z emerytury wynoszą 600 zł netto. Podkreślił swój wiek (66 lat), stan zdrowia (znaczny stopień niepełnosprawności, liczne schorzenia) oraz fakt posiadania wyroku eksmisyjnego.Rozstrzygnięcie
I. zwolniono skarżącego z kosztów sądowych, II. ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: I. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że zamieszkuje samotnie .
Określając swój majątek oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody oszacował na 932 zł emerytury wyjaśniając, iż do wypłaty otrzymuje po potrąceniach 600 zł netto.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że ma 66 lat, swój stan majątkowy postrzega jako ubóstwo Powiada, że jest osobą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Przedstawione zaś przez organ wraz ze skargę akta administracyjne potwierdzają, że cierpi na liczne schorzenia (vide: kopie zaświadczeń i dokumentacji medycznej k. 21-30). Nadto okolicznością znaną z urzędu pozostaje iż na skarżącym ciąży wyrok eksmisyjny (k. 47).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi orzekającemu z urzędu w oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargę akta administracyjne jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje ono, że skarżący jest osobą biedną w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, z niewielkim świadczeniem wypłacanym przez ZUS, borykającą się z licznymi schorzeniami, z wyrokiem eksmisyjnym. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb dnia codziennego. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając go z kosztów sądowych i ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Oczywistym bowiem pozostaje, że w aktualnej sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło