III SA/Kr 1021/04
WyrokWSA w Krakowie2006-09-28
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Dorota Dąbek, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenie warunków zezwolenia przez kierowcę, w tym za przedłużenie trasy przejazdu i brak wymaganych dokumentów, a także czy jego trudna sytuacja materialna może być podstawą do miarkowania nałożonej kary pieniężnej na etapie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym popełnione przez kierowcę, w tym za wykonywanie przewozu z naruszeniem warunków zezwolenia dotyczących trasy przejazdu oraz za brak wymaganych dokumentów. Ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje możliwości miarkowania nałożonej kary pieniężnej przez organ administracyjny na etapie postępowania merytorycznego, a trudna sytuacja materialna przedsiębiorcy może być rozpatrywana jedynie w postępowaniu wykonawczym.Stan faktyczny
Organ I instancji nałożył na przedsiębiorstwo "Usługi Przewozowe W. W." karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków zezwolenia dotyczących ustalonej trasy przejazdu oraz za nieposiadanie przez kierowcę wyciągu z planu pracy. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Przedsiębiorca odwołał się, podnosząc, że kierowca podwiózł chorego pasażera, a trudna sytuacja rodzinna uzasadnia łagodniejsze potraktowanie. Skarżący kwestionował również odpowiedzialność przedsiębiorcy za zachowanie kierowcy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek (Spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 16 lutego 2004r. nr. [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...].12.2003r. Komendanta Powiatowego Policji w P. nałożono na przedsiębiorstwo "Usługi Przewozowe W. W." na podstawie art. 93 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenia tej ustawy w dniu [...].11.2003r., a w szczególności za: 1) wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków - kara pieniężna w wysokości[...] zł i 2) inne rodzaje dokumentowania czasu pracy - nieposiadanie przez kierowcę podczas przejazdu wyciągu z planu pracy lub kopii rozkładu jazdy - kara w kwocie [...] zł.
W protokole kontroli z dnia [...].11.2003r. wykonujący w imieniu przedsiębiorcy W. W. usługę przewozową kierowca A. M. oświadczył, że "czasami podjeżdża i podwozi osoby na teren szpitala".
Od decyzji tej odwołał się W. W. , który podniósł, że kierowca podwiózł pod szpital starszego człowieka, który źle się poczuł, że kara jest dla jego rodziny krzywdząca, gdyż jest jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny, ma na utrzymaniu córkę z porażeniem mózgowym, co związane jest z wysokimi kosztami leczenia i rehabilitacji, nadto złożył wyjaśnienie pisemne, z którego wynika, że kierowca nie posiadał przy sobie karty drogowej, gdyż przed wyjazdem do P. zmienił mu samochód (z powodu usterki) i przez pomyłkę zabrał mu kartę drogową i tygodniowy czas pracy kierowcy. Kierujący w dniu kontroli A. M. złożył oświadczenie, że pod szpital jechał o godz. [...] na obiad i dlatego podwiózł tam starszego człowieka, który źle się czuł.
W wyniku odwołania W. W. od decyzji organu l instancji – [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją Nr [...] z dnia 16 lutego 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że przystanek końcowy dla tego przewoźnika jest zlokalizowany w P. przy ul. [...], a kierowca przedłużył trasę do ul. [...] (pod szpital), dokąd podwiózł pasażerów, a tym samym naruszył warunki określone w zezwoleniu, a dotyczące wyznaczonych przystanków (w/g art. 20 ust. 1 ustawy). Ponadto podczas przejazdu nie posiadał wyciągu z planu pracy. Powyższe uchybienia stanowią naruszenia wyszczególnione w pkt 1.2.2. i 1.11.12 załącznika do cyt. wyżej ustawy o transporcie drogowym skutkujące nałożeniem kary pieniężnej w łącznej wysokości [...]zł. Zwrócono uwagę, że kierowca w czasie kontroli nie tłumaczył przedłużenia trasy np. koniecznością dowiezienia do szpitala osoby wymagającej natychmiastowej pomocy lekarskiej, a jedynie chęcią zrobienia pasażerowi przysługi. Zaznaczono też, że przepisy, które są nagminnie przez kierowców łamane zostały wprowadzone ze względu na bezpieczeństwo pasażerów i z tego powodu winny być respektowane. Wskazano też, że trudna sytuacja materialna przedsiębiorcy może być wzięta pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosków przedsiębiorcy o rozłożenie kary na raty, o jej odroczenie lub umorzenie w części czy całości.
Decyzję tę zaskarżył W. W., który w skardze podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu, a nadto podkreślił, wielokrotnie pouczał kierowcę o zasadach przewozu osób, a zatem jego zachowaniem nie można obciążać przedsiębiorcy, który na przedłużenie trasy nie miał wpływu. Podniósł, że skoro kierowca jechał na obiad, to nie wykonywał wówczas swojej pracy.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny II instancji - wniósł o jej oddalenie i przedstawił argumenty - jak w zaskarżonej decyzji podkreślając, że podstawą wymierzonej kary jest ustawa o transporcie drogowym, jak również Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16.05.2002r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania kontroli dokumentów...(Dz.U. Nr 120, poz. 1025), a kierowca - pracownik przedsiębiorcy działa na rzecz i rachunek swojego pracodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi -zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie jest uzasadniona.
Podstawę prawną zatrzymania pojazdu samochodowego i kontroli stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 z póżn. zm.), a między innymi:
"Art. 18. 1. Wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych wymaga zezwolenia (...).
Art. 20. 1. W zezwoleniu określa się w szczególności:
1) warunki wykonywania przewozów,
2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów,
3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób. (...)
Art. 74. 1 Z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu.
2. Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli kontrolowany może wnieść zastrzeżenia. (...)
Art. 75. Wyniki kontroli wykorzystywane są do formułowania wniosków o wszczęcie postępowania (...).
Art. 87 (...)
3. Przedsiębiorca lub podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 2, wykonujący przewozy na potrzeby własne, odpowiedzialni są za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.
Art. 92. 1. Kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z ustawy lub przepisów:
1) (-),
2) ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 123,
poz. 1354 oraz z 2002r. Nr 155, poz. 1286),
(...)
- podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. (...)
4. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy."
Z załącznika, o którym mowa w art. 92 ust. 4 ustawy (o transporcie drogowym) wynika, że:
" Lp. Wyszczególnienie naruszeń Wysokość kary w zł
1.2.2. Wykonywanie transportu drogowego osób z na - ruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących: (...)
3) ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych
przystanków 3.000
1.11.12. Inne rodzaje dokumentowania czasu pracy: (...)
2. Nieposiadanie przez kierowcę podczas przejazdu
wyciągu z planu pracy lub kopii rozkładu jazdy 200 "
Wyżej przytoczone przepisy - zdaniem Sądu - jednoznacznie wskazują, że to przedsiębiorca, jakim jest W. W. wykonujący transport drogowy (lub przewozy na potrzeby własne) po drogach krajowych ponosi odpowiedzialność za skutki w postaci naruszenia przez swego kierowcę warunków określonych w zezwoleniu, a dotyczących ustalonej trasy i wyznaczonych przystanków, a także ponosi odpowiedzialność za brak na wyposażeniu kierowcy podczas przejazdu wyciągu z planu pracy. Fakt "przedłużenia" trasy przez kierowcę w dniu kontroli i zatrzymania się na ul.[...], nie wyznaczonej na przystanek -celem wysadzenia pasażerów, jak również brak u kierowcy planu pracy pozostają poza sporem, natomiast "stan wyższej konieczności" sugerowany przez przedsiębiorcę, nie został przez niego wykazany, a nawet, z uwagi na treść protokołu i zamieszczonego w nim oświadczenia kontrolowanego, słusznie - zdaniem Sądu -został przez organ administracyjny wykluczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę na treść art. 92 ustawy. Użyte w ust. 1 sformułowanie "podlega karze pieniężnej" oznacza, że organ administracyjny ma obowiązek pobrać karę pieniężną w przypadku stwierdzenia stanu faktycznego wymienionego w tym przepisie, tj. w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z ustawy lub wskazanych przepisów. Z kolei ścisły wykaz w załączniku do ustawy rodzaju naruszenia i przyporządkowanie do danego rodzaju naruszenia konkretnej kwoty w złotych jako kary pieniężnej nie pozostawia organowi administracyjnemu tzw. "uznania", a w tym wypadku możliwości "miarkowania" kary pieniężnej.
Ma rację - zdaniem Sądu - organ II instancji podkreślając, że trudna sytuacja przedsiębiorcy nie może być brana pod uwagę na tym etapie postępowania, brak bowiem przepisu umożliwiającego choćby wskazane wyżej "miarkowanie" kary pieniężnej. Taka sytuacja przedsiębiorcy może być uwzględniona dopiero na etapie postępowania wykonawczego, pod warunkiem złożenia uzasadnionego wniosku o rozłożenie należności na raty jej czasowe odroczenie, czy częściowe lub nawet całkowite umorzenie.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie naruszyły prawa -a przeto skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło