III SA/Kr 1022/15
PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-28
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, przedstawił wystarczające dowody na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo początkowych braków w dokumentacji, po wezwaniu udzielił wyczerpujących wyjaśnień i przedstawił dokumenty źródłowe, które wraz z informacjami o jego sytuacji rodzinnej, są wystarczające do oceny jego możliwości płatniczych. Biorąc pod uwagę jego niskie dochody, wsparcie od rodziców oraz fakt, że zbycie posiadanych nieruchomości godziłoby w podstawę jego egzystencji, sąd uznał, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M.Ł. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, domagając się prawa pomocy. Początkowo jego wyjaśnienia i dokumentacja były niewystarczające, co skutkowało wezwaniem do uzupełnienia. Po uzupełnieniu skarżący przedstawił m.in. dowody opłat, rozliczenie podatkowe, wyciągi z rachunku bankowego, oświadczenie rodziców o wsparciu finansowym oraz numer księgi wieczystej nieruchomości. Sąd rozpatrywał również wcześniejsze odmowy przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ł. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.
Skarżący w złożonym dnia 3.04.2017 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną poczynił w rubryce 6 adnotację o treści "nie dotyczy"
Określając majątek swój wykazał mieszkanie o powierzchni [...] m2 którego jest współwłaścicielem w udziale ½ cz. oraz działkę rolna o powierzchni [...] arów, której jest współwłaścicielem również w udziale ½ cz. Zadeklarował brak zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych.
Swoje dochody oszacował łącznie na 2000 zł w umów zlecenia jakie miał w styczniu i lutym bieżącego roku.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował iż nie radzi sobie w postępowaniu. Podniósł że jego zdaniem wszystkie wymagane dokumenty i wyjaśnienia już złożył. Powiada, że aktualnie jest osobą bezrobotną, wspomaganą finansowo przez rodziców. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że utrzymanie mieszkania to koszt [...] zł zaś koszt mediów to [...] zł.
Wobec tego, że wyjaśnienia skarżącego były niewystraczające, zarządzeniem z dnia 6.4.2017 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie wskazywanych dokumentów źródłowych mających na celu:
• udokumentowanie rachunkami z ostatniego miesiąca lub za ostatni okres rozliczeniowy wysokości deklarowanych wydatków na utrzymanie mieszkania i media,
• przedstawienie kopii rocznego rozliczenia podatkowego za rok 2016 r. a jeżeli nie zostało ono jeszcze przez skarżącego złożone wyjaśnienie jaki przychód, koszty jego uzyskania a w konsekwencji dochód lub stratę zamierza ujawnić przed organami skarbowymi? Wyjawienie, co skarżący konkretnie wlicza w koszty uzyskania przychodu?
• okazanie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych obejmujących historię dokonywanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy,
• przedstawienia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy potwierdzającego fakt zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej?
• przedstawienie pisemnych oświadczeń rodziców skarżącego potwierdzających fakt wspomagania syna finansowo,
• wyjawienie numeru księgi wieczystej działki rolnej o pow. [...] arów, której skarżący jest współwłaścicielem
W odpowiedzi skarżący udokumentował rachunkami wysokość opłat za mieszkanie i media. Z przedstawionej informacji PIT-11 wynika, że roku 2016 przychód skarżącego wyniósł [...] zł a dochód tylko [...] zł. Z okazanego zestawienia operacji na posiadanym przez skarżącego rachunku wynika że w okresie od 31-12-2016 do 31-03-2017 r. saldo początkowe wynosiło tylko [...] zł obciążenia wyniosły 24 zł a saldo końcowe zamknęło się kwotą [...] zł. Zgodnie z żądaniem skarżący przedstawił pisemne oświadczenie rodziców które potwierdza, że wspomagają syna finansowo a ten otacza ich wszechstronną opieką przez cały rok. Skarżący na ile umiał na tyle wyjawił również nr księgi wieczystej nieruchomości, której jest współwłaścicielem. Oświadczył, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie pobiera żadnych świadczeń z tego tytułu.
Z urzędu stwierdza się, że w sprzeciwie od orzeczonego poprzednio oddalenia wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący wyjaśnił, iż jego żona wyjechała z Polski 2.1.2013 r. do Królestwa Tajlandii i tam przebywa. Jak również to że ważność jej karty pobytu w Polsce minęła w kwietniu 2014 r.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Okoliczność, że przed złożeniem obecnego wniosku skarżący domagał się wcześniej zwolnienia od kosztów sądowych czego mu odmówiono nie ma większego znaczenia o tyle, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomoc.
Wskazując na powyższe podnieść należy, że w przeciwieństwie do wcześniejszego zachowania, skarżący nie tylko złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa ale po wezwaniu udzielił wyczerpujących wyjaśnień popierając je przedstawianymi dokumentami źródłowymi. Uzupełnienie zaś dodatkowo informacjami na temat jego sytuacji rodzinnej, które daje się wyczytać z akt sprawy jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżący nie wyjawił co prawda numeru księgi wieczystej w sposób, który umożliwiałby jej odczytanie w przeglądarce internetowej prowadzonej przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Wyciąganie jednak z tego najdalej idących konsekwencji polegających na oddalaniu wniosku strony ex machina mogłoby być w obecnej sytuacji dla skarżącego krzywdzące. Skarżący na ile bowiem umiał na tyle wyjawił nr księgi wieczystej nieruchomości, której jest współwłaścicielem. To oczywiście nie oznacza, że okoliczności te należy pomijać. Jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności.
Aktualne możliwości skarżącego nie są specjalne. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoba niepracująca, ze znikomym rocznym dochodem, wspomagana finansowo przez rodziców nie bardzo jest w stanie ponieść koszty sądowe ani tym bardziej wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze treść pisemnego oświadczenia rodziców skarżącego z którego wynika, że z uwagi na stan ich zdrowia syn otacza ich wszechstronną opieką przez cały rok trudno czynić skarżącemu zarzuty, że w takiej sytuacji nie ma stałej pracy. Trudno również zarzucać skarżącemu, że nie wyjawił w rubryce 6 formularza małżonki, skoro ta wyjechała do Tajlandii cztery lata temu. Trudno wreszcie wymagać od skarżącego zbycia lub obciążenia wykazanego mieszkania, gdyż rozporządzenia tego rodzaju godziłby bowiem w podstawę jego egzystencji. Co się natomiast tyczy wykazanego udziału w prawie własności [...] arowej działki rolnej to podnieść należy, że udział ten posiada tylko potencjalnie określoną wartość. W praktyce rynkowej jest bowiem trudno (jeśli w ogóle?) zbywalny.
Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło