III SA/Kr 1022/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędzia WSA Maria Zawadzka spr. po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie W. M. (dalej: "skarżący") od decyzji wydanej przez Starostę w dniu [...] 2017 r., znak [...], orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B,C,B+E,C+E do czasu doręczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...] 2017 r., Starosta orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kategorii B,C,B+E,C+E do czasu doręczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzja ta została do skarżącego wysłana listem poleconym w dniu 9 maja 2017 roku. Przesyłka była dwukrotnie awizowana: w dniach 10 i 18 maja 2017 roku, a następnie została zwrócona do organu z adnotacją "ZWROT nie podjęto w terminie". W dniu 8 czerwca 2017 roku skarżący nadał odwołanie od decyzji, w którym podniósł że nie ma możliwości wykonania badań lekarskich, na które został skierowany, albowiem od dnia 17 października 2016 roku przebywa w zakładzie karnym. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2017 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na treść art. 41, art. 44 i art. 129 § 2 K.p.a., wskazało, że skarżący miał świadomość toczącego się z jego udziałem postępowania, czego potwierdzeniem jest odbiór niektórych z aktów administracyjnych (np. decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie, czy decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami). Niezależnie od tego, strona odstąpiła od poinformowania organu I instancji o tym, że od dnia 17 października 2016 roku przebywa w zakładzie karnym, przez co zmianie uległ adres dla doręczeń. Dlatego przyjąć należało, iż doręczenie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i nastąpiło na zasadzie art. 44 K.p.a. (tzw. fikcja doręczenia). Decyzja wydana została w dniu [...] 2017 r. i pierwsza próba jej doręczenia nastąpiła w dniu 10 maja 2017 r. Wobec nieskuteczności doręczenia przesyłkę pozostawiono w urzędzie pocztowym, gdzie nie została odebrana. Dlatego też przyjąć należało, że z dniem 24 maja 2017 r. przesyłka wraz z decyzją została skutecznie doręczona. Od tego czasu biegł termin do skutecznego złożenia odwołania, który upłynął w dniu 7 czerwca 2017 r. Natomiast odwołanie zostało nadane dzień później, bo 8 czerwca 2017 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skoro strona wniosła odwołanie po terminie oraz nie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionował wydane postanowienie, podnosząc brak swojego udziału w postępowaniu. Wskazał, że Starostwo Powiatowe kilkakrotnie wydawało decyzje, o których jako strona nie wiedział, gdyż nie przebywał w miejscu zamieszkania. Podniósł, że miał świadomość toczącego się postępowania administracyjnego, jednakże w latach 2015-2016, z uwagi na problemy osobiste, zawodowe i finansowe, nie był w stanie poradzić sobie z własną sytuacją życiową. Wskazał również, że od 17 października 2016 r. przebywa w zakładzie karnym, a nadto, że ponowne skierowanie na badania lekarskie i psychologiczne umożliwi mu odzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, a co za tym idzie poprawi jego sytuacje życiową. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017.1369) dalej "P.p.s.a.", sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie mógł z urzędu rozpoznać przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016.1066) i art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 P.p.s.a., uchyla ten akt albo stwierdza jego nieważność. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa. Kontroli legalności w przedmiotowym postępowaniu poddano przywołane na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzające, że odwołanie od decyzji wydanej przez Starostę w dniu [...] 2017 r., orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii B,C,B+E,C+E do czasu doręczenia orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zostało przez skarżącego wniesione z uchybieniem terminu. Zgodnie z art. 127 oraz art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia ustnie. Pede wszystkim przpomnieć należy, że zgodnie z art. 41 K.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (§ 1), zaś w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2). Natomiast w myśl art. 44 § 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Podkreślić należy, iż organ administracji publicznej nie jest obowiązany badać z urzędu, czy znany mu adres strony jest adresem aktualnym. Przepis art. 41 § 1 K.p.a. ustanawia domniemanie prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem, jeżeli strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik zaniedbali obowiązek zawiadomienia organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie o zmianie adresu zaszłej w toku postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2016 r., I OSK 2379/14, LEX nr 2100605). Oczywistym przy tym jest, że możliwość wymagania od strony spełnienia obowiązku zawartego w art. 41 § 1 K.p.a. uzasadniona jest w sytuacji, gdy strona wie o toczącym się postępowaniu. Istotne jest również, że dla przyjęcia fikcji doręczenia na nieaktualny adres w przypadku niepoinformowania przez stronę organu o zmianie adresu w toku postępowania konieczne jest faktyczne doręczenie stronie pouczenia o skutkach zaniechania powiadomienia o zmianie adresu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2015 roku, II OSK 830/14, LEX nr 2000030). Ze stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżący posiadał wiedzę o toczącym się postępowaniu administracyjnym, czego zresztą w skardze nie kwestionuje. Na żadnym etapie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę nie informował organu, iż w rzeczywistości przebywa w zakładzie karnym i że w związku z tym wnioskuje o doręczanie mu korespondencji na ten właśnie adres. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący został poinformowany o obowiązku wynikającym z art. 41 § 1 K.p.a. tj. o obowiązku zawiadamiania organu prowadzącego postępowanie o każdej zmianie swojego adresu. Korespondencja w postaci zawiadomienia z dnia 15 września 2016 r. doręczona została dorosłemu domownikowi skarżącego – jego matce. Wskazać należy, że z faktu podjęcia pisma przez dorosłego domownika i złożenia przez niego podpisu na potwierdzeniu odbioru wynika domniemanie podjęcia się przez tę osobę oddania pisma adresatowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 roku, II GSK 315/06, LEX nr 321253). Jak wyżej wskazano, organ administracji publicznej nie miał obowiązku badania z urzędu, czy znany mu adres strony jest adresem aktualnym. Oznacza to, że przesłanie przez Starostę decyzji z dnia [...] 2017 r., na znany mu dotychczasowy adres skarżącego, wywołało skutek prawny. Oceniając skuteczność doręczenia zastępczego, w trybie art. 44 K.p.a., organ zasadnie przyjął, że było ono prawidłowe. Z adnotacji operatora pocztowego umieszczonych na kopercie, w której wymieniona decyzja została skarżącemu przesłana, wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana - pierwszy raz w dniu 10 maja 2017 r., a drugi raz w dniu 18 maja 2017 r. Upływ ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a., nastąpił w dniu 24 maja 2017 r. i ten dzień uznano za dzień skutecznego doręczenia skarżącemu przedmiotowej decyzji. W konsekwencji 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upływał w dniu 7 czerwca 2017 r. W przypadku skarżącego, który przebywał w zakładzie karnym, termin ten zostałby zachowany, gdyby przed jego upływem skarżący złożył odwołanie w administracji zakładu karnego, co wynika z art. 57 § 5 pkt 6 K.p.a. Tymczasem ze stempla i pieczęci na kopercie zawierającej odwołanie od powyższej decyzji wynika, że skarżący nadał odwołanie w dniu 8 czerwca 2017 r., a zatem jak słusznie wskzał organ jeden dzień po terminie. Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu organ słusznie stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalając skargę.