III SA/Kr 1023/18

|Sygn. akt III SA/Kr 1023/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 stycznia 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, WSA Ewa Michna (spr.), Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r., sprawy ze skargi Uniwersytetu na decyzję Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki z dnia 4 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania środków finansowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Komisji Odwoławczej Rady Narodowego Centrum Nauki na rzecz Uniwersytetu kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 8 kwietnia 2018 r. Dyrektor Narodowego Centrum Nauki odmówił przyznania stronie skarżącej - Uniwersytetowi środków finansowych na realizację projektu badawczego pt.: "[...]". W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że oceniający wniosek Koordynator Dyscyplin, stwierdził, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych. Ze szczegółowym uzasadnieniem oceny wniosku, sporządzonym przez Zespół Ekspertów można było zapoznać się poprzez system ZSUN/OSF (Zintegrowany System Usług dla Nauki Obsługa Strumieni Finansowania) na stronie www.osf.opi.org.pl. Komisja Odwoławcza Rady Narodowego Centrum Nauki – po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania wniesionego przez stronę skarżącą - decyzją z 4 lipca 2018 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Komisji ocena formalna dokonana przez Koordynatora Dyscyplin, stanowiąca podstawę do wydania decyzji odmawiającej przyznania środków finansowych była prawidłowa. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, gdyż zgodnie z punktem 1.2. Uchwały nr [...] z 14 grudnia 2017 r. Rady Narodowego Centrum Nauki w sprawie warunków przeprowadzania konkursu UWERTURA 2, kandydat na staż powinien był realizować w charakterze kierownika, projekt badawczy finansowany w ramach konkursów Narodowego Centrum Nauki. Kandydatka na staż nie spełniła tego warunku, ponieważ przedstawiony projekt badawczy finansowany był w ramach przeprowadzonego przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego 40-go konkursu, zatem nie był to konkurs ogłoszony przez Narodowe Centrum Nauki. W związku z powyższym, wniosek nie został skierowany do oceny merytorycznej. Fakt, że umowa o finansowanie projektu, na który powołała się strona skarżąca, została podpisana przez Narodowe Centrum Nauki i to ono było wedle umowy podane jako źródło finansowania - nie mógł zmienić oceny, że konkurs w ramach którego projekt nr [...] został zakwalifikowany do finansowania, był przeprowadzony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Komisja podkreśliła, że przepisy wprowadzające ustawę reformującą system nauki z 30 kwietnia 2010 r. wprowadziły przekazanie do realizacji w Narodowym Centrum Nauki finansowanie projektów z konkursów ministerialnych, ale jednocześnie wskazywały, że postępowania dotyczące projektów badawczych wszczęte i niezakończone decyzją ministra właściwego do spraw nauki toczyły się wciąż przed tym ministrem. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 947 z późn. zm.) w związku z pkt 1,2 uchwały nr [...] Rady Narodowego Centrum Nauki z 14 grudnia 2017 r. w sprawie warunków i regulaminu konkursu UWERTURA 2 na staże w zagranicznych zespołach naukowych realizujących granty ERC, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że kandydatka na staż nie realizowała w charakterze kierownika projektu badawczego finansowanego w ramach konkursów Narodowego Centrum Nauki, podczas gdy prawidłowa interpretacja tego przepisu prowadziła do wniosku, że punkt 1.2 lit. c uchwały [...] wskazywał, że wymóg kierownictwa projektów dotyczył tych projektów, które były finansowane w ramach kursów Narodowego Centrum Nauki. Oznaczało to, że warunek ten obejmował każdy projekt, każdego konkursu, w którym umowa finansowania została podpisana z Narodowym Centrum Nauki. Zatem jeżeli w sprawach pozostawionych przez uchwałę nr [...] uznaniu administracyjnemu organowi orzekającemu, interes społeczny nie stał na przeszkodzie i leżało to w możliwościach organu administracji, organ ten miał obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony (tzw. domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia). Z ostrożności procesowej strona skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj.: art.7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) poprzez nieuwzględnienie w rozstrzygnięciu sprawy interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli tylko własnego interesu ekonomicznego. W uzasadnieniu zarzutów strona skarżąca podniosła m.in., że zgodnie z art. 48 ust.3 ustawy z 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.U. Nr 96, poz.620) z dniem przekazania Narodowemu Centrum Nauki umów, o których mowa w ust. 1 Narodowe Centrum Nauki stawało się ich stroną, zatem było niejako następcą prawnym Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Oznaczało to, że punkt 1.2 lit. c uchwały [...] wskazywał, że wymóg kierownictwa projektów dotyczy tych projektów, które były finansowane w ramach konkursów Narodowego Centrum Nauki. Należało więc uznać, że powołana uchwała dotyczyła projektu każdego konkursu, w którym umowa finansowania została podpisana z Narodowym Centrum Nauki. Strona skarżąca podkreśliła, że uchwała [...] nie zawężała ani nie ograniczała projektów finansowanych przez NCN tylko do takich, które pochodziły z Narodowego Centrum Nauki lub były ogłoszone przez Narodowego Centrum Nauki. W ocenie strony skarżącej złożony przez nią wniosek spełnił wszystkie wymagania formalne przedstawione w ogłoszeniu o konkursie, a w szczególności dotyczące pełnienia funkcji kierownika projektu finansowanego w ramach konkursów Narodowego Centrum Nauki, gdyż kandydatka na staż – dr hab. inż. J. H., była kierownikiem projektu nr [...] finansowanego w ramach umowy [...] podpisanej z Narodowym Centrum Nauki. Konkurs 40, z którego pochodził projekt nr [...] kierowany przez dr hab.inż. J. H., został przekazany do Narodowego Centrum Nauki w 2011 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przed podpisaniem umowy o finansowanie ze stroną skarżącą. Umowa nr [...] została podpisana pomiędzy Narodowym Centrum Nauki a stroną skarżącą. Dodatkowo w § 8 umowy zobowiązywał do umieszczania w publikacjach związanych z projektem wzmianki - "Projekt został sfinansowany ze środków Narodowego Centrum Nauki". W odpowiedzi Komisja wniosła o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ znajdująca w sprawie zastosowanie uchwała nr [...] Rady Narodowego Centrum Nauki nie wykluczyła w sposób wyraźny konkursów, które wprawdzie zostały sfinansowane przez Narodowe Centrum Nauki, ale zostały ogłoszone i przeprowadzone pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów tj. przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Stan faktyczny był bezsporny. Kandydatka na staż – dr hab. inż. J. H. była kierownikiem projektu nr [...] finansowanego w ramach umowy [...] podpisanej z Narodowym Centrum Nauki. Konkurs, z którego pochodził ten projekt, został przekazany do Narodowego Centrum Nauki w 2011 r. przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Przekazanie finansowania miało związek ze zmianą przepisów. Zgodnie bowiem z art. 48 ust.4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki, wprawdzie postępowania dotyczące projektów badawczych wszczęte i niezakończone decyzją ministra właściwego do spraw nauki miały się toczyć na dotychczasowych zasadach, ale umowy o realizację i finansowanie projektów badawczych zawierał już Dyrektor Narodowego Centrum Nauki. Organy powołały się na warunki formalne wynikające z pkt 1.2. lit. c uchwały nr [...] Rady Narodowego Centrum Nauki zgodnie z którym w ramach konkursu miały być rozpatrywane wnioski kandydata na staż, który "pełnił lub pełni rolę kierownika, w projekcie badawczym finansowanym w ramach konkursów NCN". Organy odczytywały powyższy przepis jako warunek pełnienia roli kierownika w konkursie ogłoszonym i przeprowadzonym przez Narodowe Centrum Nauki - tylko taki konkurs był ich zdaniem "finansowanym w ramach konkursów NCN". Jednakże zdaniem Sądu, gdyby Narodowe Centrum Nauki chciało wykluczyć z postępowań konkursowych postępowania zakończone w trybie poprzednio obowiązujących przepisów, a przekazane do finansowania przez Narodowe Centrum Nauki – to taki zapis powinien zostać wyraźnie sformułowany w stosownej uchwale. Sąd zauważa, że autorem uchwały była Rada Narodowego Centrum Nauki i jeżeli jej celem było wykluczenie a priori osób pełniących rolę kierownika w ministerialnych konkursach (czyli w praktyce: konkursach organizowanych pod rządami poprzednich przepisów) to taki wyraźny zapis powinien zostać umieszczony w uchwale. W ocenie Sądu, nie ma formalnych przeszkód, aby uznać, że spełniają warunki formalne tzn., że są to "konkursy NCN" również i te postępowania, które dopiero w ostatniej fazie (tj. fazie finansowania) były realizowane przez Narodowe Centrum Nauki. Jest to bowiem instytucja, która przejęła zadania wspierania działalności naukowej w związku z reformą systemu nauki, jaka nastąpiła w 2010 r. Uchwała zasadniczo wspomina jedynie o projektach badawczych finansowanych w ramach konkursów NCN. Skoro niewątpliwie poprzedni projekt badawczy był finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, to nie miało znaczenia, że sama procedura konkursowa przeprowadzona była przed Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Odwoływanie się więc przez organ do listy "konkursów NCN" na stronie internetowej organu, Sąd uznał za działanie bez podstawy prawnej, o ile zostały pominięte projekty, takie jak w rozpatrywanej sprawie. Skoro Narodowe Centrum Nauki było również stroną umowy nr [...] to nie było przeszkód, aby i ta umowa jako "projekt finansowany przez NCN" znajdował się w bazie projektów. Sąd uznał natomiast za niezasadny zarzut działania w celu uwzględnienia wyłącznie własnego interesu ekonomicznego organu. Wprawdzie organy dokonały w rozpatrywanej sprawie skrajnie niekorzystnej dla strony skarżącej wykładni warunków formalnych rozpatrywania wniosków konkursowych, ale nie było to działanie spowodowane "własnym interesem ekonomicznym". Nieprzyznanie finansowania stronie skarżącej w żaden sposób nie zwiększało środków przeznaczonych na działalność Narodowego Centrum Nauki – środki te, co najwyżej, byłyby przeznaczone na sfinansowanie innego projektu. Z tych to powodów Sąd uznał, że organy dokonując błędnej wykładni pkt 1.2 lit. c uchwały Rady Narodowego Centrum Nauki nr [...] naruszyły art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o Narodowym Centrum Nauki w zw. z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, który to przepis stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.). Powołane przepisy stanowią, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a); Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200). Do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie (art. 205§1). Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 205§2). Z tych też powodów Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej kwotę 497 zł stanowiącą sumę zwrotu uiszczonej opłaty za skargę (200 zł); wynagrodzenia dla rady prawnego – pełnomocnika strony skarżącej (480 zł) oraz zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł). Koszty radcy prawnego Sąd ustalił na podstawie §14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265).