III SA/Kr 1024/16

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Wnioskodawca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że mieszka sam i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Określając swój majątek uwidocznił, że należy do niego mieszkanie własnościowe w bloku o powierzchni 55 m2 i garaż o powierzchni 16 m2. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody oszacował na 784 zł netto, wyjaśniając że składa się na to 604 zł zasiłku stałego z MOPS, 30 zł zasiłku okresowego z MOPS oraz jednorazowa pomoc na przygotowanie ciepłego posiłku w wysokości 150 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą niepełnosprawną, z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Powiada, że po udarze pozostaje w leczeniu neurologicznym a stan zdrowia utrudnia mu sprawne wykonywanie uprawnień strony. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podał, że czynsz za mieszkanie wynosi 480 zł, rachunek za telefon 42,74 (za dwa miesiące) zaś wydatki na leki 18,45 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 pkt. 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Zbędność rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych strony. Wnioskodawca nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem trzeba postrzegać osobę samotnie gospodarującą, utrzymującą się z niewielkich świadczeń otrzymywanych w ramach pomocy społecznej, z problemami zdrowotnymi. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazane mieszkanie i garaż nie zmieniają tego spojrzenia w zasadniczy sposób. Chociaż bowiem potencjalnie posiadają określoną wartość sprzedażną lub podkładową to trudno byłoby wymagać od skarżącego rozporządzeń tego rodzaju celem pozyskania środków na pełnomocnika z wyboru. Sprzedaż lub obciążenie mieszkania godziłyby w podstawę jego egzystencji. Co się natomiast tyczy garażu to z zasad doświadczenia życiowego wynika, że osoby samotnie gospodarujące, z problemami zdrowotnymi powinny dysponować pewnym zabezpieczeniem, nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Poza tym przy deklarowanym przez skarżącego źródle i wysokości dochodów przy prawdopodobieństwie graniczącym z pewnością można przyjąć, że nie posiada on wymaganej przez instytucje kredytowe zdolności do terminowego regulowania zobowiązań. W takiej zaś sytuacji konieczność wygospodarowania przez wnioskodawcę środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono zatem skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.