III SA/Kr 1025/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Grażyna Danielec (spr) Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2008 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania s k a r g ę o d d a l a Wójt Gminy decyzją z dnia [...] znak [...] orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego M. J. z budynku przy ul. [...] w Z., z uwagi na to, iż skarżący miejsce pobytu stałego opuścił jako osoba małoletnia. Został wówczas umieszczony w rodzinie zastępczej i od tamtego okresu w przedmiotowym budynku nie przebywał. Z przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wynika, że w stosunku do ojca skarżącego – B. J. - prowadzone było postępowania eksmisyjne z lokalu przy ul. [...] w Z. Podczas tego postępowania strony doszły do ugody w wyniku, której B. J., otrzymał rekompensatę finansową, a budynek ten został wyburzony, w jego miejsce powstał nowy budynek - biurowiec, w którym nie istnieją żadne pomieszczenia mieszkalne. Składając zeznania do protokołu w dniu 26 kwietnia 2001 r. M. B. – pełnomocnik wówczas małoletniego M. J., wyraziła zgodę na wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego przy ul. [...] w Z. i zameldowanie w kontenerze ojca po uzyskaniu numeru porządkowego. W związku z powyższym zdaniem organu pierwszej instancji M. J. winien być zameldowany w miejscu zameldowania ojca B. J., czyli w kontenerze. Organ pierwszej instancji wskazał także na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, z którego jednoznacznie wynika, iż meldunek ma charakter porządkowy i nie jest związany z prawami do lokalu. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. J. i w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Wojewody. W odwołaniu stwierdził, iż nie chodzi mu o fikcję meldunkową, ale o sposób, w jaki został potraktowany przez Przedsiębiorstwo "A", które zakupiło przedmiotowy budynek, dlatego stał się osobą bezdomną. Skarżący podkreślił również, iż jest mu bardzo ciężko bez mieszkania, meldunku, stałej pracy, jest rozgoryczony, iż ani Przedsiębiorstwo "A", ani Urząd Gminy nie udzieliły mu pomocy w uzyskania lokalu socjalnego. Podniósł także, iż prawo zabrania eksmisji osób małoletnich, a skarżący został wymeldowany decyzją Wójta Gminy jako osoba małoletnia, mając 14 lat. Skarżący oświadczył także, iż obecnie ma 22 lata i jest osobą bezdomną. Zamieszkuje u swoich znajomych jak i rodziny. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że M. Ł., J. Ł., J. W. (wspólnicy spółki jawnej "A"), jako wnioskodawcy podtrzymali wniosek o wymeldowanie M. J., a także wyjaśnienia złożone w toku całego toczącego się postępowania. Organ administracyjny stwierdził, iż podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wojewoda podkreślił również, że przez opuszczenie lokalu należy rozumieć wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, zabranie wszystkich rzeczy, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Oceniając całość materiału dowodowy organ odwoławczy uznał także, iż M. J. jako małoletni opuścił lokal przy ul. [...] w Z. w 1990 r. i zamieszkał przy ul. [...] w Z. u M. B. i J. B. Z tego wynika zdaniem organu odwoławczego, iż miejscem zamieszkania skarżącego było miejsce zamieszkania jego rodziny zastępczej. Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zdaniem organu odwoławczego przytoczony w sprawie materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż M. J. nie zamieszkuje przy ul. [...] w Z., albowiem budynek ten nie istnieje. Skoro, zatem skarżący opuścił przedmiotowy lokal kilkanaście lat temu i zamieszkał, z rodziną zastępczą, a także po osiągnięciu pełnoletniości nie skorzystał z przysługujących praw wniesienia do sądu pozwu o naruszenie posiadania przez Przedsiębiorstwo "A", świadczy to o tym, iż zgodził się z takim stanem rzeczy. Nie dochodzenie swoich praw przed właściwymi organami, jak i okres jaki upłynął od opuszczenia oraz brak możliwości zamieszkania w przedmiotowym lokalu, ze względu na przebudowanie budynku przy ul. [...] w Z. i brak w nim jakichkolwiek lokali mieszkalnych świadczy, iż opuszczenie to ma charakter trwały. Wojewoda podkreślił, raz jeszcze, iż skarżący faktycznie w przedmiotowym lokalu nie przebywa, a ponownie zamieszkanie jest niemożliwe ze względu na brak w nowo wybudowanym budynku lokali mieszkalnych. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. J. Skarżący podniósł jedynie, iż nie zgadza się z zawartym w niej rozstrzygnięciem. Przedstawił także w sposób szczegółowy swoją sytuację materialną i rodziną wskazując, iż nie posiada on żadnego innego lokalu mieszkalnego. Podkreślił, iż czuje się pokrzywdzony zarówno przez Urząd Gminy jak i spółkę "A". W odpowiedzi na skargę Wojewoda potrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie i powtórzył w całości argumentację zawartą w decyzji drugo instancyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy Administracyjne zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i badają legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związane granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych: Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, winna być zatem rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. W niniejszej sprawie zachodzi właśnie taka okoliczność. Skarżący co prawda w momencie opuszczenia lokalu był osobę małoletnią ale działał za niego skutecznie jego przedstawiciel ustawowy – M. B. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 30 § 1 2 i 3 Kodeksu Postępowania Administracyjnego zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli. Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Tym samym stwierdzić należy, iż osoby fizyczne pozbawione zdolności do czynności prawnych działają, przez przedstawicieli ustawowych, którymi będą rodzice (przysposobiający) lub ustanowieni przez sąd opiekunowie (art. 13 § 2 Kodeks Cywilny (KC). W związku z powyższym zgodnie z art. 14 § 1 KC czynność prawna dokonana przez osobę, która nie ma zdolności do czynności prawnych, jest nieważna. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.9.1986r., SA/Wr 403/86 (niepubl.) stwierdził także, że "osoba pozbawiona zdolności do czynności prawnych nie może sama w postępowaniu administracyjnym podejmować żadnych czynności prawnych, ponieważ nie wywierają one skutku procesowego". Podkreślić należy również, iż stosownie do postanowień art. 11-17 KC osoba fizyczna może mieć zdolność do czynności prawnych pełną, ograniczoną, może jej nie posiadać w ogóle. Istotne znaczenie ma w określeniu pełnoletniości osoby małoletniej jej wiek, bowiem do lat 13 nie posiada ona zdolności do czynności prawnych (art. 12 KC), po przekroczeniu tego wieku ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych (art. 15 KC). Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa dopiero osoba pełnoletnia (art. 11 KC), tzn. po ukończeniu 18 lat (art. 10 § 1 KC) oraz małoletnia kobieta od zawarcia małżeństwa (art. 10 § 2 KC), która nie traci jej w przypadku unieważnienia małżeństwa. Skarżący w chwili opuszczenia lokalu w 1990 roku był osobą małoletnią miał bowiem 14 lat. W jego imieniu działał przedstawiciel ustawowy M. B. Także w tym samym roku skarżący trwale opuścił zajmowany dotychczas lokal i zabrane zostały jego rzeczy osobiste. Dodatkowo budynek w którym był on zameldowany przestał fizycznie istnieć, a na jego miejsce został postawiony budynek biurowy nie pełniący żadnych funkcji mieszkalnych. Należy zatem przyjąć, iż skarżący opuścił trwale lokal przy ulicy [...] w Z. Zgodnie z aktami sprawy oraz stanowiskiem samego skarżącego, który nie neguje faktu trwałego opuszczenia lokalu należy przyjąć, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest w niniejszej sprawie spełniona. Słusznie zauważyły organy obu instancji, iż nie wymeldowanie skarżącego potrzymałoby fikcję prawną w postaci uznania, iż centrum życiowe skarżącego znajduje się w budynku, który nie ma nawet pomieszczeń mieszkalnych, a który skarżący opuścił trwale 1990 roku. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł jak w sentencji, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.