III SA/Kr 1025/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił, że pozostaje w jednoosobowym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidocznił, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 1200 zł z pracy dorywczej. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie ma wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów związanych ze skorzystaniem z usług radcy prawnego. Te które zarabia wystarczają mu jedynie na zakup żywności i zaspokojenie podstawowych potrzeb. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) zawierającym zapewnienie, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym i rzecznikiem patentowym - złoży również oświadczenie, którym wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa), lecz owa "dokładność" stopniowana jest przekonaniem sądu. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względni wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie jeśli tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat (art. 246 § pkt. 1 ppsa) albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) (por. także orz. SN z 9 marca 1936 r., C III 869/35, Zb.Urz. 1936, poz. 465 także orz. SN z 3 listopada 1936 r., C II 1435/36, PPiA 1937, nr 2, s. 185) to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie prawa pomocy bez prowadzenia jakiegokolwiek dochodzenia, bo jak to wyjaśnił swego czasu Sąd Najwyższy dochodzenie takie sąd ma obowiązek zarządzić w wypadku, gdy ma wątpliwości, czy starający się o prawo ubogich pomimo przedstawionego zaświadczenia jest ubogim (orz. SN z 25 stycznia 1937 r., C II 2301/36, PPiA 37/2/104). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Skarżący generalnie rzecz ujmując – przynależy raczej do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę, bez majątku, z dochodem uzyskiwanym z prac dorywczych, borykającą się z problemami lokalowymi. W tej sytuacji zarazem trudno czynić skarżącemu zarzuty, iż nie czynił oszczędności, które mogłyby mu pozwolić na opłacenie kwalifikowanego zastępcy procesowego własnym sumptem. Wysokość zarobków skarżącego nie jest oszałamiająca. Należą ona raczej do niskich. Nadto nie mają charakteru stałego lecz – jak powiada skarżący – pochodzą z prac dorywczych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, że osoba nie dysponująca własnym lokalem powinna dysponować choć niewielkimi środkami finansowymi dla swojego zabezpieczenia. Biorąc to wszystko pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że skarżącego nie będzie stać na opłacenie własnym sumptem kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Z tych względów należy mu się pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.