III SA/Kr 1029/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009 na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestniczki K. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Wojewody z dnia 27 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić uczestniczkę od kosztów sądowych, II. ustanowić dla uczestniczki adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Uczestniczka w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dorosłym synem J. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi 48 metrowe mieszkanie w bloku. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Dochody swego gospodarstwa domowego oszacowała na kwotę 1171,56 zł renty. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że jest rencistką. Rentą po zmarłym mężu otrzymuje w podanej wysokości na dowód czego przedkłada kopię jej odcinka. Z renty tej opłaca mieszkanie (276 zł), prąd (80 zł), gaz (50 zł), lekarstwa (ok. 100 zł), środki czystości (50 zł) i bieliznę (50 zł) resztę przeznacza zaś na skromne jedzenie. Uczestniczka podaje, że ma 76 lat. Boryka się z problemami zdrowotnymi, była operowana (vide: kopia karty informacyjnej, kopia legitymacji inwalidy). Zamieszkujący z nią syn J. jest sparaliżowany po wylewie (vide: kopia karty informacyjnej). Drugi syn jest w wiezieniu a trzeci na bezrobociu. Tocząca się w sądzie sprawa jest dla uczestniczki stresująca, nie rozumie języka prawniczego i nie potrafi się w niej odnaleźć. Do wniosku dołączyła wskazywane kopie dokumentów źródłowych. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: W myśl art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek. Stroną w znaczeniu procesowym – prócz organu, którego działanie lub bezczynność stanowi przedmiot skargi - jest jednostka, która występuje w danym postępowaniu we własnym imieniu albo jako skarżący (art. 32 ppsa) albo jako uczestnik (art. 33 ppsa w związku z art.12 ppsa). Zgodnie z art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie takie stopniowane jest przekonaniem sądu, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy uczestniczka złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Ponieważ zawiera ono potrzebne informacje jest wystarczające do oceny możliwości uczestniczki. Z uwagi na fakt, że zamieszkujący z uczestniczką syn J. z uwagi na stan zdrowia i przebyty wylew nie pracuje więc źródło utrzymania tej dwuosobowej rodziny stanowi tylko niewielka renta rodzinna, której wysokość odbiega od średniej wysokości płac w gospodarce. Wykazany przez uczestniczkę dochód po odjęciu bieżących kosztów utrzymania mieszkania w przeliczeniu na osobę w rodzinie oscyluje w okolicach progu ubóstwa wyznaczanego przez przepisy ustawy o pomocy społecznej [(1171-276-80-50-100)/2=332,50). Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że takie środki wystarczają na skromną egzystencję, zwłaszcza że część z nich skarżąca musi jeszcze rezerwować na wydatki związane ze swym leczeniem, zakupem bielizny, jedzeniem. Biorąc pod uwagę wiek i kondycję zdrowotną uczestniczki oraz sygnalizowane przez nią ułomności trudno wymagać od niej jakiś zasadniczych działań nakierowanych na poprawę swojej sytuacji. Wreszcie, ujawniony przez uczestniczkę majątek nie sprzeciwia się przyjętemu oglądowi. Trudno bowiem wymagać od uczestniczki wyzbycia się mieszkanie gdzie przebywa z chorym synem, gdyż godziłoby to w podstawy egzystencji tej rodziny. Pomocy od pozostałych synów nie otrzyma. Zgodnie z relacją uczestniczki jeden jest bezrobotny a drugi osadzony w więzieniu. Przy tym nie można tracić z pola widzenia przeciwstawnych interesów procesowych tego ostatniego. Mając to wszystko na uwadze udzielono uczestniczce zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.