III SA/Kr 1032/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (Spr.) NSA Piotr Lechowski Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 września 2004r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależenia pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wojewoda [...] decyzją z dnia 22.09.2004r. PS. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] .2004r. [...] o uznaniu pobranego przez W. S. dodatku szkoleniowego z Funduszu Pracy za okres od [...].2001r. do [...].2001r. za nienależnie pobrane świadczenie z Funduszu Pracy i zobowiązujące do dokonania zwrotu tego świadczenia w kwocie [...] zł [...] gr (brutto). W uzasadnieniu decyzji organy powołały się na decyzje Prezydenta Miasta [...] z daty [...] .2001r. o uznaniu W. S. za osobę bezrobotną z dniem [...].2001r. oraz decyzję z dnia [...].2001r. o przyznaniu dodatku szkoleniowego od dnia [...] .2001r. a następnie na decyzję z dnia [...].2004r. o pozbawieniu W. S. statusu bezrobotnego z dniem [...].2001r. z powodu pobierania zasiłku stałego wyrównawczego na podstawie przepisów o pomocy społecznej oraz decyzję z dnia [...].2004r. o pozbawieniu z dniem [...].2001r. prawa do dodatku szkoleniowego. Od tych decyzji W. S. nie odwołał się i stały się one ostateczne w pierwszej instancji. W tych okolicznościach Prezydent Miasta [...] wydał kolejną decyzję – w dniu [...].2004r. (opisaną na wstępie) o uznaniu pobranego przez W.S. dodatku szkoleniowego z Funduszu Pracy za okres od [...].2001r. do [...].2001r. w kwocie [...] zł [...] gr za nienależnie pobrane świadczenie i zobowiązującą do jego zwrotu. Z niespornych ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że W.S. skierowany został na szkolenie finansowe z Funduszu Pracy i w związku z tym orzeczono o przyznaniu dodatku szkoleniowego od [...].2001r. W dniu [...].2002r. do organu zatrudnienia wpłynęła decyzja kierownika Filii nr 6 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] .2001r. przyznająca W. S. zasiłek stały wyrównawczy od [...] 2001r. W związku z tym dodatek szkoleniowy skarżącemu nie przysługiwał. Zdaniem organów karta rejestracyjna bezrobotnego zawiera na str. 3 pouczenie o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego, a co zatem idzie skarżący został pouczony iż pobieranie świadczeń z pomocy społecznej wyklucza pobieranie jakichkolwiek świadczeń z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Okoliczności te zdaniem organów uzasadniają zastosowanie art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 3 i ust. 6 w związku z art. 2 ust. 1 pkt lit. i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 ze zm.) i uznaniu pobranego przez W.S. dodatku szkoleniowego za nienależne świadczenie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 2 pkt 2 lit. j ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 5) pod rządami której skarżący uzyskał status osoby bezrobotnej i nabył uprawnienia do dodatku szkoleniowego, bezrobotny to osoba nie zatrudniona i nie wykonująca innej pracy zarobkowej, która nie pobiera na podstawie przepisów o pomocy społecznej zasiłku stałego, stałego wyrównawczego gwarantowanego zasiłku okresowego lub renty socjalnej. Przyznanie przez MOPS decyzją z dnia 10.12.2001r. z mocą wsteczną prawa do zasiłku stałego wyrównawczego, zdaniem organów zmieniło (także z mocą wsteczną) sytuację faktyczną i prawną skarżącego ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że niekorzystny dla skarżącego zbieg przepisów nie został przez niego zawiniony, nie doszło też do błędów ze strony organu, jednakże skoro skarżący przestał spełniać wymogi art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to zaistniała konieczność wydania zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję W.S. domagał się jej uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jako niezgodnej z prawem. Przedłożone w dacie rejestracji dokumenty były zgodne ze stanem faktycznym i słusznie nabył uprawnienia, które zostały teraz tj. po upływie ok. 3 lat zostały mu odebrane jako nienależne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Powołany przez organy przepis art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w/w) stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Skarżący W. S. został pouczony o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego, w tym że pobieranie zasiłku na podstawie przepisów o pomocy społecznej (...) stałego wyrównawczego (...) powodując utratę statusu bezrobotnego. Jednakże decyzja przyznająca dodatek szkoleniowy, nie zawiera wystarczającego pouczenia ani o związku dodatku szkoleniowego z posiadaniem statusu bezrobotnego, ani o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Tymczasem konstrukcja wskazanego przepisu wskazuje na to, iż pouczenie przez organ o okolicznościach powodujących utratę uprawnień jest warunkiem koniecznym uznania świadczenia za nienależne. Oznacza to, że w sytuacji gdy organ nie zamieścił pouczenia o okolicznościach powodujących utratę prawa do dodatku szkoleniowego ani o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, brak było podstaw do uznania wypłaconego dodatku szkoleniowego za nienależnie pobrane oraz żądania jego zwrotu. Bez istotnego znaczenia pozostaje okoliczność, iż decyzje o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej oraz dodatku szkoleniowego nie zostały zaskarżone i są ostateczne. Przepis art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia (...) analogicznie do przepisu art. 28 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowią samodzielną podstawę prawną wydania decyzji w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia. Z tego powodu kontroli sądowej podlega wyłącznie kwestia spełnienia przesłanek zastosowania tego przepisu. W rozpatrywanym przypadku przesłanki te nie zostały spełnione, z uwagi na brak wyraźnego i jednoznacznego pouczenia o którym mowa powyżej. Z tych względów Sąd uznając, iż organy naruszyły przepis art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (w/w) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).