III SA/Kr 1038/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-08-21
Skład orzekający: Bożenna Blitek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie ustalenia schorzeń i ich związku ze służbą wojskową dla celów rentowych podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące ustalenia schorzeń i ich związku ze służbą wojskową dla celów rentowych lub odszkodowawczych nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Są one elementem postępowania o przyznanie świadczeń, a właściwe do ich rozpoznania są sądy powszechne w ramach spraw cywilnych.Stan faktyczny
J. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 10 maja 2012r., które stwierdziło jego trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej z powodu schorzeń, w tym przewlekłego pourazowego zespołu bólowego korzeniowego lędźwiowo-krzyżowego. Komisja ustaliła również związek niektórych schorzeń ze służbą wojskową. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o odrzucenie skargi, argumentując brak drogi sądowej do sądu administracyjnego w tego typu sprawach.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. F. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 10 maja 2012r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa postanawia: odrzucić skargę
Orzeczeniem z dnia 10 maja 2012r. Nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2012r. Nr [...] i stwierdziła, że J. F. jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kat. N (załącznik Nr 1 gr. II do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach – Dz. U. Nr 15, poz. 80). Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, iż schorzeniem powodującym niezdolność do zawodowej służby wojskowej jest rozpoznany u J. F. przewlekły pourazowy zespół bólowy korzeniowy lędźwiowo-krzyżowy z objawami ubytkowymi w przebiegu dyskopatii lędźwiowej L4-L5 leczonej operacyjnie. Ponadto J. F. cierpi na szereg schorzeń współistniejących. Zdaniem Komisji, jedynie w/w przewlekły pourazowy zespół bólowy korzeniowy lędźwiowo-krzyżowy oraz przewlekła choroba niedokrwienna serca stabilna i nadciśnienie tętnicze I/II stopnia pozostają w związku ze służbą wojskową.
Pismem z dnia 21 czerwca 2012r. J. F. wniósł skargę na powyższe orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 10 maja 2012r. Nr [...].
W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o odrzucenie skargi, gdyż w sprawach dotyczących ustalenia grupy inwalidztwa i jej związku ze służbą wojskową oraz związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.):
"Art. 3. § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
§ 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
§ 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach."
Jak natomiast wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005r., sygn. OSK 1203/04 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), które tut. Sąd podziela: "1. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odmienne grupy. Pierwsza, obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP i poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego."
Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 października 1999r. sygn. akt II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt OSK 1203/04.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że wydanie orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75). Skierowanie skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej jako emeryta wojskowego nastąpiło przez Wojskowe Biuro Emerytalne, a więc organ rentowy.
Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego maja charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło