III SA/Kr 1039/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia: umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. R. B. w piśmie zatytułowanym "Odwołanie" wskazał, że zaskarża 7 (siedem) decyzji SKO nadmieniając, że w związku z tym domaga się zwolnienia go z obowiązku uiszczenia jakichkolwiek opłat sądowych i ponoszenia kosztów postępowania sądowego we wszystkich wymienionych sprawach. W dniu 17 września 2010 r. Przewodnicząca Wydziału III WSA w Krakowie zarządziła rozłączenie skargi rzeczonego i zarejestrowanie poszczególnych spraw pod sygnaturami III SA/Kr od nr 1034/10 do nr 1040/10. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwała też skarżącego o wypełnienie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF". Wezwanie to wraz z 7 egzemplarzami urzędowych formularzy PPF, odpisem zarządzenia o rozłączeniu skargi i odpowiedzią organu przesłano skarżącemu z sądu w jednej przesyłce. Doręczenia dokonano w dniu 24 września 2010 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Dnia 28 września 2010 skarżący złożył osobiście w tutejszym sądzie wypełniony formularz wniosku PPF wraz z pismem przewodnim (oryginały znajdują się w aktach III SA/Kr 1034/10) gdzie poprosił o uwzględnienie we wszystkich jego sprawach wypełnionego i podpisanego wniosku o prawo pomocy sporządzonego na otrzymanym z sądu urzędowym formularzu PPF bez konieczności wielokrotnego przepisywania jego treści. Podniósł, że we wszystkich swych sprawach wnosi i podaje dokładnie o to samo. Jednocześnie w rubryce 1 i 3 formularza PPF zaznaczył wyraźnie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy siedmiu spraw o sygnaturach wymienionych w jego piśmie z dnia 28 września 2010 r. Formułując żądania wniosku o prawo pomocy zakreślił w rubryce 4, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 317,23 zł wypłacanego przez MOPS. Uzasadniając swoje starania zaakcentował że znajduje się w niedostatku. Po wykonaniu kopii przedmiotowego wniosku, pisma przewodniego i dowodu doręczenia sprawę skierowano na posiedzenie niejawne do referendarza. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej "ppsa" prawo pomocy może być przyznane stronie tylko na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku. Wniosek o prawo pomocy zgodnie z art. 252 §2 ppsa składa się na urzędowym formularzu według wzoru ustalonego przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. 03/227/2245). Zauważyć też trzeba, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. I OPS 1/08) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 ppsa wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 ppsa w związku z art. 257 ppsa, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawne (ONSAiWSA 2008/5/74, ZNSA 2008/5/123, Prok.i Pr.-wkł. 2008/11/54). Powołane przepisy milczą jednak na temat tego, czy w sytuacji gdy strona inicjuje kilka postępowań sądowo administracyjnych albo też są one wynikiem rozdzielenia skargi – jak ma to miejsce w realiach niniejszego przypadku - powinnością strony ubiegającej się o prawo pomocy jest wypełnienie i złożenie adekwatnej ilości wypełnionych formularzy czy też działaniem dopuszczalnym a zarazem wystarczającym jest wypełnienie jednego formularza PPF, ze wskazaniem w jego rubryce 1 i 3 spraw przy których strona czyni starania o przyznanie prawa pomocy? Wydaje się, że przyjęcie stanowiska pierwszego a więc nałożenie na stronę pozanormatywnego wymogu wielokrotnego przepisywania tych samych treści wniosku albo sporządzenia we własnym zakresie większej ilości kopii narusza rozsądną relację proporcjonalności pomiędzy stosowanym środkiem a celem prawa pomocy, którym jest umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w procesie, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni korzystać z przysługujących uprawnień. Inaczej mówiąc obarczone jest nazbyt dużym ryzykiem naruszenia gwarantowanego w Konstytucji (art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2) i Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Obywatela (art. 6) prawa do sądu. Skoro więc w realiach rozstrzyganego przypadku skarżący na wezwanie, w przepisanym terminie złożył wypełniony i podpisany formularz wniosku PPF zaznaczając w jego odpowiednich rubrykach oraz piśmie przewodnim ilu i których spraw dotyczy to przyjąć należy, że wykonał zarządzenie. Jest to zresztą zgodne z wcześniejszą praktyką tut. Wydziału III (por. sygn. akt. III SA/Kr 17/08-30/08; III SA/Kr 635/08-642/08; III SA/Kr 729-739/08; III SA/Kr 903/08-919/08; III SA/Kr 407/09-413/09 a ostatnio III SA/Kr 444/10-492/10). Równocześnie z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa przyznania skarżącemu przez organy zasiłku celowego specjalnego, wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sadowych należy uznać za bezprzedmiotowy. W myśl art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży bowiem na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społeczne. To zaś zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. W konsekwencji uznania więc, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych należało postanowić jak w sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.