III SA/Kr 104/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Wojewody z dnia 22 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku oświadczył, że nie zatrudnia ani pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Uwidocznił brak osób które pozostawałyby z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Objaśniając stan swojego majątku podał, że oprócz nieużytków o powierzchni 2,43 ha, nie ma żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wskazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł, że przebywa w Zakładzie Karnym. Nie pracuje, nie osiąga żadnych dochodów i nie ma jakichkolwiek środków. Jak powiada utracił wszystko między innymi z uwagi na rozwód i postępowanie swej byłej żony a w związku z tym nie jest obecnie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Takie jest bowiem rozumienie wyrażenia "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się». (por. Słownik języka polskiego PWN, opracowany autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Przedstawiona konstrukcja prawna nie oznacza przy tym dowolności działania a jedynie, przyznaje sadowi kompetencję do dokonania wyboru i to po ustaleniu stanu faktycznego, jego ocenie oraz na skutek uznania celowości takiego a nie innego, konkretnego rozstrzygnięcia (por. orz. SN z 12 kwietnia 1937 r., C.III. 1438/36, Zb.Urz. 1938, poz. 95 oraz orz. SN z 6 listopada 1953 r., I C 1427/53, OSN 1954, nr 2, poz. 52). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, posiadany majątek, aktualną wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to jest wystarczające dla oceny aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Skarżący złożył bowiem oświadczenie zbieżne z tym jakie był składał we wcześniejszej sprawie zapisanej do sygn. akt III SA/Kr 228/07. Skoro zaś nie budzi wątpliwości, że aktualne sytuacji skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bo kwoty te - choć obiektywnie niewielkie – to jednak relatywnie przekraczają jego obecne możliwości płatnicze, więc należało skarżącemu przyznać zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status majątkowy skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni – będącą jednym z elementów szerszej koncepcji rzetelnego procesu – która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne. Okoliczność, że skarżący jako osoba pozbawiona wolności aktualnie jest osadzony w zakładzie karnym stawia go bowiem w nieporównanie gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że - via facti - pozbawiony jest takich podstawowych uprawnień jak choćby możliwości przeglądania akt sprawy czy też nieskrępowanego dostępu do interesujących go przepisów, literatury fachowej i orzecznictwa. Okoliczność, że pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy a także, że w pewnym stopniu ograniczony jest także swoimi możliwościami intelektualnymi ma jednak w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Mając zaś na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.