III SA/Kr 104/09
WyrokWSA w Krakowie2009-10-15
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Grażyna Danielec, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo orzekły o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, uwzględniając jej sytuację faktyczną (pobyt w zakładzie karnym, brak możliwości powrotu do lokalu) i zapewniając jej czynny udział w postępowaniu?Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego, ponieważ przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zostały spełnione. Pomimo pobytu w zakładzie karnym, skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu, a ustalony stan faktyczny (brak zamieszkiwania w lokalu, brak możliwości powrotu) uzasadniał orzeczenie o wymeldowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania R. K. z miejsca pobytu stałego. Po kilku decyzjach organów administracyjnych i uchyleniu przez WSA poprzednich rozstrzygnięć, organ I instancji ponownie orzekł o wymeldowaniu, wskazując na opuszczenie lokalu i brak możliwości powrotu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA, prawa materialnego oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, a także brak jego wysłuchania i prowadzenie postępowania w czasie jego nieobecności.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie NSA Grażyna Danielec spr. WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2009 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody z dnia 22 lipca 2008 r. Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania I. s k a r g ę o d d a l a , II . przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata R. Z. – Spółka jawna [...] w K. ul. A kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych ) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powiększoną o kwotę podatku VAT.
Burmistrz na wniosek W. K. w dniu 30 marca 2006r. wszczął postępowanie o wymeldowanie R. K. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.
Decyzją z dnia [...] 2006r.Burmistrz, orzekł o wymeldowaniu R. K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. Od powyższej decyzji odwołał się R. K. Wojewoda po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz zebranym materiałem dowodowym decyzją z dnia [...] 2006 r., uchylił decyzję Burmistrza z dnia [...] 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu Burmistrz w dniu [...] 2006 r. wydał kolejną decyzję orzekającą o wymeldowaniu R. K. z przedmiotowego lokalu.
Na skutek odwołania skarżącego Wojewoda decyzja z dnia [...] 2006 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się R. K. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 września 2007 roku, sygn. akt. III SA/Kr 228/07, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd w uzasadnieniu decyzji wytknął organom naruszenie zasad wynikających z art. 10 kpa stanowiącej, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu R. K., który przebywa w Zakładzie Karnym, nie miał możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w toku postępowania.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] 2008 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 13 poz. 993 z późn. zm.), orzekł o wymeldowaniu R. K. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w B.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązuje organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Organ pierwszej instancji szczegółowo opisał postępowanie dowodowe w sprawie oraz streścił zeznania poszczególnych świadków. Burmistrz podkreślił także, iż strony oraz przesłuchiwani uprzednio świadkowie zostali ponownie przesłuchani oraz przesłuchano świadków wnioskowanych przez skarżącego na okoliczność faktu zamieszkiwania R. K. w lokalu przy ul. [...] w B. R. K. przebywający w Zakładzie Karnym został poinformowany o terminie i miejscu przesłuchania świadków zgodnie z art. 79 kpa. Wymieniony zadał pytania na piśmie świadkom, które zostały przedstawione przy ich przesłuchaniu. Organ podkreślił także że z materiału dowodowego wynika, że wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] 2004r. sygn. akt [...] małżeństwo W. K. i R. K. zostało rozwiązane przez rozwód. Zgodnie z tym. wyrokiem Sąd orzekł eksmisję R. K. ze wspólnie zajmowanego mieszkania położonego przy ul. [...] w B.
Wskazane zostało także, że z pisma Zakładu Karnego wynika, że przed przyjęciem R. K. do Zakładu Karnego został on zatrzymany w miejscowości J. ul. [...], a następnie zwolniony na przerwę w karze z określeniem adresu pobytu: P. S. [...] /k-43/. Również Burmistrz ustalił, iż w czasie pobytu w zakładzie karnym zostały udzielone R. K. przepustki ze wskazaniem adresu do przebywania J. ul. [...] oraz z P. S. [...].
Powyższe okoliczności pozwoliły przyjąć organowi I instancji, że R. K. opuścił lokal przy ul. [...] w B. Podkreślając zarazem, że powrót skarżącego do przedmiotowego lokalu jest niemożliwy chociażby z tej przyczyny, że nie posiada swobodnego dostępu do lokalu /nie posiada kluczy/.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył R. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący stwierdził bowiem, iż decyzja I instancji została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na jej treść. Podnosi, że organ nie przyjął od niego faktów, okoliczności oraz dowodów i wydał decyzję bez jego wysłuchania. Stwierdził, iż sprawa w przedmiocie jego wymeldowania z lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i wszczęcie ponownie postępowania w tej samej sprawie było zabronione.
Wojewoda decyzją z dnia 22 lipca 2008r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § pkt 1. kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż podstawę prawną wymeldowania skarżącego stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W opinii organu bezsporny jest fakt, iż R. K. nie mieszkał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. przed osadzeniem w zakładzie karnym. Przedmiotowy lokal opuścił dobrowolnie jeszcze na długo przed aresztowaniem. Podkreślił także, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego przez R. K. jest trwałe, gdyż W. K. oraz ich córki nie wyrażają zgody na ponowne zamieszkanie skarżącego w przedmiotowym lokalu po zakończeniu odbywania kary. Organ odwoławczy wskazał także, iż skarżący miał możliwość czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu o wymeldowanie w taki sposób, w jaki na to pozwalały okoliczności sprawy. Był informowany o każdej czynności podejmowanej przez organ prowadzący postępowanie, umożliwiono mu wgląd do akt sprawy.
Tym samym wypełnione zostały wszystkie obowiązki nałożone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2007 roku, sygn. akt. III SA/Kr 228/07 na organy administracji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucił miedzy innymi naruszenie przepisów KPA, a w szczególności obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, niezastosowanie doń właściwego prawa. Skarżący wskazał także na liczne uchybienia w ustaleniu stanu faktycznego polegające miedzy innymi na oddaleniu jego wniosków dowodowych i przeprowadzenie postępowania w czasie jego nieobecności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Następnie zasadnym jest wskazać w kontekście przedmiotowej sprawy, że przesłanki wymeldowania określone zostały w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. 2006 r., nr 139, poz. 993, ze zm.), w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i trwającego ponad 3 miesiące, a także nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie jest więc potwierdzeniem określonego faktu, a wskazane w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy, przesłanki jedynie umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny.
W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą skargę organy administracyjne w całości wypełniły zalecenia Sądu wynikające z wyroku z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 września 2007 roku, sygn. akt. III SA/Kr 228/07. Przeprowadzone zostało ponowne postępowanie dowodowe, o którego przebiegu skarżący był na bieżąco informowany. Umożliwiono mu także zapoznanie się z aktami sprawy oraz wnoszenie własnych wniosków dowodowych i zadawanie na piśmie pytań przesłuchiwanym świadkom. Kilkakrotnie organ I instancji wzywał skarżącego do przedłożenia nowych dowodów w sprawie, których istnienie ciągle skarżący podnosił. Bezsporne zostało zatem ustalone przez organy obu instancji, iż skarżący nie zamieszkuje pod adresem ul [...] w B. od dłuższego już czasu. Nie ma także możliwości powrotu do tego lokalu bowiem nie posiada do niego kluczy. Skarżący od dłuższego czasu także nie umiejscawia swojego centrum życiowego z przedmiotowym lokalem bowiem składając wnioski o przepustki lub warunkowe zwolnienie z Zakładu Karnego podaje zawsze adres w J. B. lub P. S. Z zeznań świadków wynika także jednoznacznie, iż skarżący nie posiada w przedmiotowym lokalu żadnych rzeczy osobistych, ani w nim nie przebywa. Powyższe okoliczności w kontekście treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, sprawiają, iż organy administracyjne zasadnie orzekły o wymeldowaniu skarżącego.
Dodatkowo zgodnie z art. 9 ust. 2 b powołanej ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzić fakt pobytu w tym lokalu. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem ciążącej na organie administracji powinności dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2003r., V SA 1398/02, LEX nr 159189.).
W związku z faktycznym opuszczeniem przez skarżącego lokalu przy ul. [...] w B., co zostało wykazane w toku postępowania, prawidłowo organy administracji orzekły o wymeldowaniu skarżącego.
Z powyższych względów uznając, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł na podstawie par. 18 ust. 1 pkt 1c w zw. z par.19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w zw. z art. 250 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło