III SA/Kr 1040/04
WyrokWSA w Krakowie2006-06-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Danielec, Sędzia WSA Elżbieta Kremer, Sędzia WSA Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu sytuacji rodzinnej, bez podjęcia kroków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, stanowi przesłankę do wymeldowania?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli wynika z trudnej sytuacji rodzinnej, stanowi podstawę do wymeldowania, jeśli jest dobrowolne i trwałe, a osoba opuszczająca lokal nie podjęła skutecznych kroków prawnych umożliwiających powrót. Wymeldowanie nie pozbawia prawa własności ani możliwości ponownego zameldowania w przyszłości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.H. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o wymeldowaniu M.H. z pobytu stałego. Skarżący opuścił lokal w 2001 r. z powodu sytuacji rodzinnej i obaw o bezpieczeństwo, deklarując zamiar powrotu po uregulowaniu spraw majątkowych. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, a skarżący nie podjął kroków prawnych umożliwiających powrót, co stanowiło podstawę do wymeldowania.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec spr. Sędziowie WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Wojewody z dnia 23 września 2004 r. nr : [...] przedmiocie wymeldowania skargę oddala.
Wojewoda decyzją z dnia 23 września 2004 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M.H. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2004 r. Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu M.H. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. [...] w K. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organu I instancji, wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Prezydent Miasta K. orzekł o wymeldowaniu M.H. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. [...] w K. z uwagi na to, iż wyżej wymieniony od kilku lat nie mieszka w powyższym budynku.
Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody wniósł M.H. wyjaśniając, że nieprawdą jest, iż przedmiotowy budynek opuścił dobrowolnie. Opuszczenie to wiązało się z zaistniałą sytuacją jaka wytworzyła się pomiędzy nim a jego żoną B.H. W dalszej części odwołania M.H. opisuje sytuację w jakiej się obecnie znajduje. Deklaruje, iż po zakończeniu postępowania sądowego o podział majątku dorobkowego, chce ponownie zamieszkać w tym lokalu, albowiem budowę tego domu sfinansował w całości. Wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji o odmowie wymeldowania.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że podstawą prawną wymeldowania jest przepis art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W myśl tego przepisu w obowiązującym stanie prawnym - po wprowadzeniu zmian od 1 maja 2004 r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dalej organ podnosi, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, iż M.H. nie zamieszkuje w budynku przy ul. S. [...] w K. Obecnie przebywa w domu swoich rodziców w K. [...], co sam potwierdził słuchany do protokołu przed organem I instancji w dniu [...] 2004 r. Wyjaśnił wówczas, że budynek ten opuścił wiosną 2001 r. ze względu na swoje bezpieczeństwo. Ostatni raz był w przedmiotowym budynku może 2 lub 3 lata temu. Nie kontaktuje się z dziećmi. Nie widzi też możliwości ponownego zamieszkania w tym budynku. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka określona w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. opuszczenie budynku przy ul. S. [...] w K. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z uwagi na fakt, iż postępowanie wykazało, że M.H. nie zamieszkuje w budynku przy ul. S. [...] w K., utrzymywanie zameldowania na pobyt stały stałoby się fikcją. Podnoszone przez skarżącego zarzuty, w ocenie organu, nie mogą skutkować zmiany zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa a w szczególności z przepisami ustawy o ewidencji ludności jak i kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzut braku dobrowolności przy opuszczaniu przedmiotowego mieszkania nie zostały poparty przez M.H. żadnymi dowodami, pozwalającym uznać to twierdzenie za prawdziwe. Organ administracyjny wydając decyzję w kwestii wymeldowania bierze, bowiem pod uwagę stan faktyczny, jaki istnieje w dacie jej wydania. W dacie wydania przedmiotowej decyzji M.H. w miejscu swojego dotychczasowego zameldowania na pobyt stały nie zamieszkiwał. Wymieniony powyżej przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zobowiązuje właściwy organ do orzeczenia o wymeldowaniu w każdym przypadku spełnienia przesłanki przewidzianej tym przepisem, nie zezwalając na uwzględnienie w takiej sprawie żadnych innych okoliczności.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.H.
Skarżący podniósł, iż do opuszczenia domu zmusiła go sytuacja rodzinna. Obawiając się kolejnych spraw zainicjowanych przez żonę, nie widzi na razie możliwości zamieszkania w przedmiotowym budynku, jednakże po uregulowaniu spraw związanych z podziałem majątku dorobkowego ma zamiar tam zamieszkać zwłaszcza, że tam znajduje się jego zakład stolarski.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) jako z przesłankę do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu i obecnie z uwagi na sytuację rodzinna nie widzi możliwości mieszkania w nim.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący nie próbował powrócić do tego mieszkania po opuszczeniu, jak też nie podjął żadnych skutecznych kroków prawnych, aby tam powrócić. Podnoszone w skardze zarzuty nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym.
Należy przy tym podnieść, iż wymeldowanie nie pozbawia prawa własności do lokalu. Podnieść należy, iż w przyszłości, jeśli skarżący ponownie zamieszka w przedmiotowym domu, nic nie będzie stało na przeszkodzie aby się tam zameldował.
Skoro zatem skarżący wyprowadził się z przedmiotowego budynku i obecnie nie widzi możliwości, aby do niego powrócić, skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło