III SA/Kr 1040/24

WyrokWSA w Krakowie2024-10-15

Skład orzekający: Maria Zawadzka, Bogusław Wolas, Marta Kisielowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące wymagalności obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, podniesione w ramach postępowania egzekucyjnego, mogą być skuteczne w sytuacji, gdy obowiązek ten wynika z przepisów prawa, a przedstawione przez zobowiązanego zaświadczenie o odroczeniu szczepienia nie spełnia wymogów formalnych i nie zostało przedłożone w odpowiednim terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów ustawy i jest wymagalny. Przedstawione przez skarżącego zaświadczenie o odroczeniu szczepienia nie było wystarczające do uznania obowiązku za niewymagalny, ponieważ nie wykazywało konkretnych przeciwwskazań zdrowotnych i nie zostało przedłożone w sposób umożliwiający weryfikację jego zasadności w kontekście obowiązujących terminów. W związku z tym, zarzuty skarżącego dotyczące braku wymagalności obowiązku nie zasługiwały na uwzględnienie, a skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. G. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło obowiązku poddania małoletniego G. G. szczepieniom ochronnym. Skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących m.in. wymagalności obowiązku szczepień, podstawy prawnej Programu Szczepień Ochronnych oraz naruszenia praw obywatelskich.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 1040/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka, Sędziowie: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.), Asesor WSA Marta Kisielowska, , Protokolant: Starszy Referent Monika Tuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2024 r., sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 kwietnia 2024 roku, nr NE.906.1.20.2024 w przedmiocie stanowiska wierzyciela, co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2024 r. znak: NE.906.1.20.2024 Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Oświęcimiu (PPIS) z dnia 26 stycznia 2024 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 13 listopada 2023 r. dotyczącego egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. obowiązku poddania małoletniej G. G. syna zobowiązanego, szczepieniom ochronnym przeciwko: : błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, WZW typu B, gruźlicy. W uzasadnieniu tego postanowienia Organ stwierdził, że w dniu 9 stycznia 2023 r. do PPIS w Oświęcimiu został przekazany przez Punkt szczepień Przychodni Rejonowej Nr [...] w Oświęcimiu imienny wykaz osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych wystawiony przez lek. pediatrę D. G. W przedmiotowym dokumencie, w pozycji nr 11 dotyczącej dziecka G. G. ur. 8 czerwca 2014 r., pani J. G. oraz pan J. G. -rodzice dziecka, zostali wykazani jako uchylający się od wykonania obowiązku szczepień ochronnych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. W dniu 16 lutego 2023 r. PPIS w Oświęcimiu przesłał do pani J. G. i pana J. G., pismo znak: [...], przypominające o obowiązku poddania szczepieniom ochronnym dziecka, zgodnie w wytycznymi Programu Szczepień Ochronnych wraz z informacją o prawnie unormowanych zasadach odraczania tego obowiązku. Pismo zostało odebrane przez dorosłego domownika w dniu 21 lutego 2023 r. W dniu 31 sierpnia 2023 r. Upomnieniem znak: [...], PPIS w Oświęcimiu działający jako wierzyciel, wezwał pana J. G. do niezwłocznego wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka G. G. - syna Zobowiązanego. Upomnienie zostało wystawione na podstawie przekazanego przez pediatrę z Przychodni Rejonowej nr [...] w Oświęcimiu imiennego wykazu osób uchylających się od obowiązku szczepień ochronnych, na podstawie którego stwierdzono, iż obowiązek wynikający z przepisów art. 17 ust. l w zw. z art. 5 ust. l pkt l lit. b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych dot. zaszczepienia dziecka G. G. nie został wykonany, pomimo wyznaczonego terminu. W treści Upomnienia, PPIS w Oświęcimiu zawarł informację, iż w przypadku niewykonania szczepień po upływie 7 dni od daty doręczenia pisma sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało odebrane przez dorosłego domownika w dniu 4 września 2023 r. W odpowiedzi na otrzymane Upomnienie, Zobowiązany J. G. pismem z dnia 11 września 2023 r. przesłał do PPIS w Oświęcimiu zastrzeżenia do prowadzonego postępowania oraz wniosek o udostępnienie informacji publicznej. PPIS w Oświęcimiu, pismem z dnia 25 września 2023 r. udzielił Zobowiązanemu wyczerpującej odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie. Pismo zostało odebrane przez dorosłego domownika w dniu 26 września 2023 r. Pismem z dnia 13 listopada 2023 r. znak: [...], PPIS w Oświęcimiu przesłał do Wojewody Małopolskiego wniosek o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec pana J. G. Równocześnie wniósł o zastosowanie wobec Zobowiązanego środka egzekucji w postaci grzywny w celu przymuszenia, w kwocie 500 zł. Do wniosku załączono prawidłowy tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 13 listopada 2023 r.. Pismem z dnia 10 stycznia 2024 r. pan J. G. zgłosił do Wojewody Małopolskiego zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego powyższym tytułem wykonawczym. Do pisma dołączono zaświadczenie o odroczeniu obowiązku szczepień ochronnych syna Zobowiązanego G. G. z dnia 20 października 2023 r. Wojewoda Małopolski pismem z dnia 18 stycznia 2024 r. znak: [...], przekazał PPIS w Oświęcimiu zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec pana J. G. oraz załączone zaświadczenie odraczające wykonanie obowiązku szczepień ochronnych, celem weryfikacji i zajęcia stanowiska w sprawie. Pismem z dnia 26 stycznia 2024 r. PPIS w Oświęcimiu poinformował Wojewodę Małopolskiego, iż przesłane zaświadczenie "karta zleceń i zaleceń" wydana w Gabinecie Indywidualnej Specjalistycznej Praktyki Lekarskiej w T., przez lek. med. neurolog T. B. w dniu 20 października 2023 r., jest dokumentem wystarczającym do odroczenia obowiązku szczepień ochronnych dziecka G. G., zgodnie z określonym w nim terminem - do dnia 29 lutego 2024 r. PPIS w Oświęcimiu w ww. piśmie wskazał również, iż pan J. G. nie przedłożył przedmiotowego zaświadczenia w PSSE w Oświęcimiu ani w POZ, do którego zadeklarowane było dziecko, natomiast w dniu 6 grudnia 2023 r. została wycofana deklaracja dziecka G. G. z POZ, nie poinformowano o nowym świadczeniodawcy, natomiast w dacie wysłania pisma, żaden inny PÓZ nie złożył wniosku o przekazanie karty szczepień dziecka. W dniu 26 stycznia 2024 r. pismem znak: ONEP.9022.1.1.181.2023 PPIS w Oświęcimiu złożył do Wojewody Małopolskiego Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wobec pana J. G. w terminie do dnia 29 lutego 2024 r. z powodu przedłożenia zaświadczenia odraczającego obowiązek szczepień ochronnych. Następnie organ II instancji podkreślił, że iż organ administracyjny wydaje akty administracyjne, w tym zatem i postanowienia w sprawie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania tego aktu. W dacie rozpatrywania zażalenia na postanowienie o oddaleniu zarzutów, MPWIS działa w oparciu o § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym określony został w załączniku nr 1 do niniejszego rozporządzenia tj. "Schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży", który szczegółowo określa terminy wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, wiek w którym powstaje obowiązek szczepienia oraz liczby poszczególnych dawek tych szczepień. Interpretacja Zobowiązanego zapisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, iż może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w jego treści tj. do ukończenia przez dziecko 6 roku życia, 15 roku życia, 19 roku życia jest błędna. Jeżeli okresy realizacji schematu obowiązkowych szczepień ochronnych przeciwko poszczególnym chorobom wskazanym w ww. rozporządzeniu zostaną zaburzone, lekarz przeprowadzający badanie kwalifikacyjne, będące integralną częścią szczepienia ochronnego, kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej do poradni. Po przeprowadzonej konsultacji specjalistycznej, w wyniku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia, lekarz specjalista odnotowuje jej wynik w karcie uodpornienia, będącej załącznikiem nr 3 ww. rozporządzenia, z uwzględnieniem okresu przeciwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwskazanych do stosowania lub w postaci indywidualnego programu szczepień ochronnych, ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Obowiązek szczepień ochronnych małoletniego G. G. jest wymagalny, zmieniają się terminy wykonania poszczególnych szczepień. G. G. - syn Zobowiązanego, ur. 8 czerwca 2014 r., który na dzień wystosowania do MPWIS zażalenia na postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela co. do wniesionych zarzutów, tj. na dzień 5 lutego 2024 r., nie został poddany obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis. 2 wytycznych zawartych w PSOT. dnia 28 października 2022 r., obowiązującym w dniu przesłania do Zobowiązanego Upomnienia oraz w "Schemacie obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży" stanowiącym załącznik nr l do rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych jednoznacznie wynika, iż dla dziecka urodzonego 8 czerwca 2014 r. okresy realizacji schematu szczepienia ochronnego przeciwko ww. chorobom przypadają: gruźlica -l dawka szczepienia podstawowego; wirusowe zapalenie wątroby typu B - ostatnia III dawka szczepienia podstawowego na 7 m. ż. (przy zastosowaniu schematu 3 - dawkowego); błonica, tężec, krztusiec - ostatnia IV dawka szczepienia podstawowego na 16-18 m. ż., szczepienie przypominjące, pojedyncza dawka - do ukończenia 6 roku życia; poliomyelitis- ostatnia III dawka szczepienia podstawowego na 16-18 m. ż., szczepienie przypominjące pojedyncza dawka - do ukończenia 6 roku życia; Odnosząc się do podniesionego przez skarżącego zarzutu wskazującego na brak wymagalności obowiązku szczepień ochronnych w oparciu o PSO, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19 uznany został za niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Organ podkreślił, że informacje zawarte w komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie PSO z dnia 28 października 2022 r. obowiązującego w dniu przesłania do Zobowiązanego Upomnienia znak: [...] tj. na dzień 31 sierpnia 2023 r., są zbieżne z wytyczonymi rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych i wyznaczają wspólny obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym zarówno w zakresie wymagalności, jak i liczby dawek. Trybunał Konstytucyjny wydając w dniu 9 maja 2023 r. wyrok, nie zakwestionował istnienia obowiązku szczepień, a wskazał na konieczność dostosowania stanu prawnego PSO zgodnie z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Minister Zdrowia realizując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego określił w drodze rozporządzenia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych wydanego na podstawie art. 17 ust. 10 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi terminy wymagalności oraz liczby dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, natomiast PSO na dany rok ogłoszony przez GIS w formie komunikatu w dzienniku urzędowym Ministra Zdrowia ma charakter instrukcji co do sposobu realizacji szczepień ochronnych w określonych schematach. Mając na uwadze powyższe Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia organu l instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - wyjście poza zakres zaskarżenia przez wojewódzkiego inspektora sanitarnego i rozpoznanie postanowienia powiatowego inspektora sanitarnego w zakresie zarzutu niespełnienia tytułu wykonawczego, podczas gdy w przedmiotowym zakresie postanowienia wierzyciela nie było zaskarżone, a zatem stało się ono prawomocne; - naruszenie art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez zaliczenie Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i przyjęcie na tej podstawie, iż może nakładać na obywateli obowiązek zaszczepienia dziecka określoną ilością dawek szczepionek w ustalonych odgórnie okresach, mimo iż akt prawny o nazwie komunikat nie zalicza się do aktów stanowienia prawa powszechnego, a jest jedynie aktem prawa wewnętrznego, w ramach którego brak jest możliwości nakładania obowiązków i ograniczenia praw obywateli, co zostało potwierdzone w wyroku TK z dnia 9 maja 2023 r., * naruszenie art. 5 ust. l pkt l b ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniego w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez niego przedziału wiekowego, mimo iż nawet sam organ nie wskazuje z jakiego aktu normatywnego o charakterze powszechnie obowiązującym wynika obowiązek podania dziecku tych dawek szczepionek, * naruszenie art. 33 § l pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z § 3 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych poprzez uznanie iż szczepienia ochronne wymienione w tytule wykonawczym są wymagalne, a termin ich wymagalności wynika z treści Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, podczas gdy ten akt nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego, zaś programy zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych zgodnie z art. 4 w zw. z art. 2 pkt 26 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi może określać wyłącznie Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, a nie Główny Inspektor Sanitarny, co wskazuje, iż skarżący może zaszczepić syna w terminie przewidzianym w treści Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r.. * naruszenie art. 124 § l i 2 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 18 upea poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniemu poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniego przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, * naruszenie art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w. zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu l instancji a także umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o: * zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1, 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi z dnia 5 grudnia 2008 r. z art. 2, art. 30, 31 ust. 1, 2, 3, oraz art. 68 ust. 1, 2, 3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień, tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie w jakim to Główny inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, czy też Minister Zdrowia w formie rozporządzenia Program Szczepień Ochronnych na dany rok, wykaz chorób, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek przez co rozstrzyga o wolnościach obywatelskich z pominięciem ustawy. * ewentualnie o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. l Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. l Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł dodatkowo, że obowiązek szczepień w Polsce narusza, w jego opinii, konstytucyjną zasadę proporcjonalności, określaną też jako zakaz nadmiernej ingerencji. Skoro w 25 krajach europejskich szczepienia mogą być dobrowolne bez szkody dla zdrowia publicznego, to znaczy to, że ustawodawca naruszył zasadę proporcjonalności wprowadzając obowiązek szczepień bez merytorycznego uzasadnienia mimo podobnej sytuacji epidemiologicznej. W odpowiedzi na skargę Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że w dniu 13 listopada 2023 r. PPIS przesłał wniosek do Wojewody Małopolskiego o wszczęcie egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego. Równocześnie wniósł o zastosowanie wobec zobowiązanego środka egzekucji w postaci grzywny w celu przymuszenia w kwocie 500 zł. Do wniosku załączono tytuł wykonawczy nr ONEP.9022.1.1.181.2023 z dnia 13 listopada 2023 r.. Skarżący zgłosił zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych dziecka (art. 33 § 2 pkt 6c u.p.e.a.) wskazując, że skarżący nie jest związany terminami wynikającymi z Programu Szczepień Ochronnych, co potwierdza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19. Odnosząc się do zasadności skargi wskazać należy, że nowelizacja u.p.e.a., która weszła w życie z dniem 30 lipca 2020 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), całkowicie przeobraziła zarówno podstawy zarzutu, jak i przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Było to konsekwencją przede wszystkim zmiany charakteru tego pierwszego środka zaskarżenia. W sposób celowy rozdzielono te instytucje po to, aby środki obrony nie mogły się dublować (A. Cudak, Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, C.H. Beck 2022, s. 132). Nie istnieje aktualnie możliwość powoływania tych samych okoliczności w ramach zarzutu oraz żądania umorzenia postępowania (A. Cudak, op. cit, str. 145). Zgodnie z art. 59 u.p.e.a.: § 1. Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. § 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. § 2a. W zakresie należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § l pkt 8 lit. a-f i h oraz pkt 9, postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: określonym w § l pkt l, 4, 6 i 7 oraz § 2; niespełnienia w zagranicznym tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy; gdy zachodzi błąd co do zobowiązanego. Z kolei art. 33 u.p.e.a. stanowi: § 1. Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. § 2. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § l, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Jeśli zatem chodzi o obronę merytoryczną, realizowana jest ona w trybie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Natomiast w zakresie obrony formalnej, realizowana jest ona, w zależności od podnoszonych podstaw, albo w ramach skargi na czynność egzekucyjną, albo w trybie żądania zobowiązanego umorzenia postępowania egzekucyjnego (A. Cudak, op. cit., str. 147). W wyniku zmian, które nastąpiły z dniem 30 lipca 2020 r., doszło do rozdzielenia środków obrony. W trybie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej można obecnie podnosić zarzuty oparte na przeszkodach o charakterze materialnoprawnym. Natomiast przyczynami umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą być obecnie wyłącznie przeszkody procesowe. Dlatego też wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest bezpodstawny. Odnosząc się natomiast do kwestii braku wymagalności obowiązku szczepień ochronnych wskazać należy, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 151, dalej: u.z.z.z.), osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. l, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. l pkt l ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi zamieszczone w rozdziale 4 "Szczepienia ochronne". W myśl art. 17 ust. l u.z.z.z., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt l, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Obowiązkowego szczepienia ochronnego nie można przeprowadzić, jeżeli między lekarskim badaniem kwalifikacyjnym przeprowadzonym w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia a tym szczepieniem upłynęło 24 godziny od daty i godziny wskazanej w zaświadczeniu, o którym mowa w ust. 4 (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Zgodnie z art. 17 ust. 10 u.z.z.z., minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). Stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.z., Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 11 u.z.z.z. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot, na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. II FSK 1494/08, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych. Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. II OSK 32/11 (opubl. w CBOSA), wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. W niniejszej sprawie wierzyciel w tytule wykonawczym szczegółowo opisał treść obowiązku podlegającego egzekucji, precyzyjnie wskazując kogo i czego dotyczy z podaniem rodzaju szczepień, które powinny zostać wykonane zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Z art. 17 ust. 3 i 4 u.z.z.z. wynika, że lekarskie badanie kwalifikacyjne bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne. Przy czym, treści wskazanych przepisów nie można interpretować, że badanie kwalifikacyjne oraz jego wyniki dotyczące ewentualnych przeciwwskazań jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. II OSK 459/19, opubl. w CBOSA). Podkreślić również należy, że celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców dzieci obowiązek poddania dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku i jednocześnie nie przedstawił żadnych dokumentów wskazujących na istnienie lekarskich przeciwwskazań i stwierdzających konieczność odroczenia szczepień córki ze względu na stan zdrowia. W aktach sprawy znajduje się dokument z NZOZ Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska odraczający szczepienie do dnia 29 lutego 2024 r podczas gdy zaskarżone postanowienie wydane zostało w dniu 19 kwietnia 2024 r. Jest to karta leczenia i zaleceń podpisana przez lekarza neurologa, z której wynika, że chłopiec jest objęty diagnostyką i obserwacją, oraz że zlecono wykonanie badań. Z pisma tego nie wynika zatem z jakiego powodu szczepienia zostały odroczone. Brak także skierowania do specjalistycznej placówki. Podkreślić należy, że tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy w związku ze stanem zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia nie występują przeszkody, które wykluczają wykonanie szczepienia. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone tylko przez lekarza, do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. Dzieci, u których istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań poszczepiennych, są zwolnione z obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wykonanie szczepienia może zostać odroczone przez lekarza do czasu ustania przeciwwskazań zdrowotnych. W przypadkach przeciwwskazań budzących wątpliwości, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej kwalifikuje dzieci do konsultacji specjalistycznej. Lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. W rozpoznawanej sprawie pomimo, że odroczenie zostało dokonane do dnia 29 lutego 2024 r Skarżący do chwili wydania decyzji przez organ II instancji nie wykazał, czy podał czy zalecenia wynikające z powyższej karty leczenia i zaleceń, zostały wykonane i jakie działania podjął w tym kierunku. Z powyższego wynika zatem, że Skarżący z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Wskutek powyższego syn skarżącego, który obecnie ukończył 10 lat, nie został zaszczepiony przeciwko kilku chorobom zakaźnym, wymienionym w rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Należy również podkreślić, że wyznaczony maksymalny termin wykonania obowiązku szczepienia nie oznacza, że dopiero po upływie tego terminu obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej. Wyznaczenie maksymalnej granicy wieku w § 3 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r., przy obowiązującej regulacji ustawowej Programu Szczepień Ochronnych, nie pozwala na określenie przez zobowiązanego lub osoby odpowiedzialnej za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego, czasu poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. W komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego okres, w którym powinny zostać podane dzieciom poszczególne dawki szczepionki, jest wiążący i stanowi o wymagalności obowiązku. Niewykonanie zaś obowiązku stanowi podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowanie środka egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 909) orzekł, że: "art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, z późn. zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej", w ocenie Sądu, nie zmienia to sytuacji skarżącego. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2023 r., sygn. II OSK 1604/20 i z dnia 2 października 2023 r., sygn. II OSK 3246/20 (opubl. w CBOSA), iż jakkolwiek w przywołanym powyżej orzeczeniu Trybunał wskazał, że komunikat GIS nie może stanowić podstawy do rekonstrukcji zakresu nakazów wynikających z obowiązku szczepień ochronnych nałożonego na jednostkę na mocy ustawy oraz zaznaczył, że niedopuszczalna jest sytuacja gdy treść obowiązku jest współkształtowana komunikatem GIS, niebędącym aktem prawa powszechnie obowiązującego, to także dostrzegł, że materia dotycząca obowiązkowych szczepień ochronnych może ulegać potrzebie częstych zmian, co zależy od wielu czynników, w tym aktualnej wiedzy medycznej. Z tego względu Trybunał zasugerował dostosowanie stanu prawnego w pierwszej kolejności poprzez zmianę rozporządzenia. Trybunał uznał, że zasadne jest określenie w wyroku innego terminu (6 miesięcy) utraty mocy obowiązującej przepisów we wskazanym zakresie, jako niezbędne dla zapewnienia ciągłości realizacji obowiązku szczepień ochronnych. W przywołanym orzeczeniu podkreślono, że zawarcie klauzuli odraczającej utratę mocy obowiązującej przepisu, w świetle art. 190 ust. 3 Konstytucji RP ma charakter wyjątkowy, ponieważ zasadą pozostaje wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dniem jego ogłoszenia. Zdaniem NSA oznacza to, że realizacja przez sądy gwarancji konstytucyjnych - na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu - stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (zob. wyrok TK z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt SK 1/04, OTK-A 2004 Nr 9, poz. 96). Z tych też przyczyn w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, zgodnie z którym sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych . takim przepisem jak i powody, dla których TK odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (zob. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 87/18 i powołane w nim orzeczenia, opubl. w CBOSA). Mając na uwadze materię objętą niniejszym postępowaniem, w tym wskazaną w orzeczeniu TK potrzebę zapewnienia ciągłości realizacji szczepień ochronnych, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, także stoi na stanowisku, że obowiązek wykonania szczepienia ochronnego był na gruncie niniejszej sprawy wymagalny. Ewentualne przyjęcie przez sąd, że w niniejszej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez TK przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te w świetle orzeczenia TK są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości. Z przedstawionych powyżej względów, jako niezasadne należało ocenić zarzuty skargi zmierzające do zakwestionowania wymagalności obowiązku zaszczepienia małoletniej córki przez skarżącego. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności wskazać należy na wyrok Wielkiej Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13 (Vavrićka i inni), w którym ETPC jakkolwiek uznał, że przymus szczepienia wchodzi w zakres stosowania art. 8 Konwencji, to nie stanowi naruszenia prawa do poszanowania życia rodzinnego i prywatnego, a nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne, zdaniem Trybunału, realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób: szczepienia chronią zarówno osoby zaszczepione, jak i osoby, które z powodów medycznych nie mogą się zaszczepić, a tym samym polegają na tzw. "stadnej" odporności całego społeczeństwa (zob. Warecka Katarzyna, Obowiązek szczepienia a Konwencja Praw Człowieka. Omówienie wyroku Wielkiej izby ETPC z dnia 8 kwietnia 2021 r., 47621/13, opubl. LEX/el. 2021). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło