III SA/Kr 1043/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokat B. W. wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lipca 2020 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2020 r. nr [...] orzekającą o przyznaniu R. B. (dalej: skarżący) świadczenia w formie zasiłku okresowego w kwocie 418 zł miesięcznie w tym 350 zł minimalnej części zasiłku okresowego i 67 zł fakultatywnej części zasiłku okresowego, w okresie od dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 1 kwietnia 2020 r. skarżący złożył do MOPS wniosek o udzielenie pomocy min. w postaci zasiłku okresowego na okres 6 miesięcy. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2020 r. przyznał skarżącemu zasiłek celowy w ww. kwocie za okres od 1 kwietnia 2020 r. do 30 maja 2020 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzono, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe, a uzyskiwany przez niego dochód nie przekracza ustalonego kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, tj. 701 zł. Legitymuje się orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności z możliwością podjęcia pracy na otwartym ryku pracy. Przyznano, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji bytowej i nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. Uznano, że w przypadku skarżącego występuje przesłanka przyznania zasiłku okresowego tj. bezrobocie. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący nie zgodził się z zapadłym rozstrzygnięciem twierdząc, że organ I instancji niewłaściwie ustalił stan faktyczny sprawy, a sprawa nie została załatwiona zgodnie z jego interesem. Skarżący podniósł, że bezpodstawnie przyznano mu zasiłek jedynie na 2 miesiące, a nie jak się domagał – na 6 miesięcy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia powołując się na treść art. 2 ust. 1, art. 3, art. 8, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.) oraz podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji stwierdzono, że skarżący spełnił kryteria uzyskania wnioskowanej pomocy. Podano, że skarżący nie kwestionował wysokości przyznanego zasiłku ale okres na jaki ono przyznane zaskarżoną decyzją. Organ odwoławczy podkreślił, że chociaż samo przyznanie świadczenia w postaci zasiłku okresowego ma charakter związany, to jednak o tym na jaki okres zasiłek ten zostanie przyznany decyduje organ, kierując się ogólnym zasadami przyznawania pomocy społecznej. Kolegium podkreśliło również że skarżący jest objęty stałą opieką i pomocą ze strony MOPS. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionował zapadłe rozstrzygnięcie twierdząc, że nie jest pewien czy rozstrzygnięcie dotyczy jego osoby albowiem w treści uzasadnienia decyzji jest mowa o R. B., gdy tym czasem on ma na imię R. Skarżący podnosił też argumenty odnośnie odmowy przyznania mu świadczeń za czerwiec 2020 r. Dodatkowo podniósł, że w zaskarżonej decyzji SKO "pomyliło zasiłki" albowiem jego sprawa dotyczyła zasiłku okresowego, a SKO uzasadniało decyzję w sprawie zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w tak określonych granicach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. Skarżący zaskarżył decyzję przyznającą mu zasiłek okresowy w kwocie 418 zł za okres od 1 kwietnia 2020 r. do 31 maja 2020 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć administracyjnych podjętych w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507 z późn. zm.). Zasady ogólne wskazanej ustawy - wyrażone w art. 2 ust. 1 i art. 3 - stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się o pomoc nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiania im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zatem zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin wnioskujących o pomoc powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jak wynika z powyższych przepisów, pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Pomoc ta przyznawana jest w różnej formie i zakresie, a przyznanie jej uzależnione jest od spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków. Katalog świadczeń z pomocy społecznej został określony w art. 36 ustawy o pomocy społecznej. Wśród nich znajduje się zasiłek stały, zasiłek okresowy i zasiłek celowy. Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł. Z treści powyższych przepisów wynika, że o ile samo przyznanie zasiłku okresowego jest obligatoryjne w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej to już określenie jego wysokości okresu na jaki zostanie przyznany zależy od uznania organu pomocowego, który przy wydaniu decyzji kieruje się zasadami określonymi w art. 3 ust. 3 i art. 4 ustawy o pomocy społecznej. W realiach kontrolowanej sprawy organy prawidłowo ustaliły sytuację życiową skarżącego oraz fakt spełnienia ustawowych przesłanek do uzyskania zasiłku celowego. Nie kwestionowano jego trudnego położenia, a także zgłaszanych przez niego potrzeb w zakresie środków na utrzymanie. Natomiast wysokość i okres na jaki przyznano skarżącemu zasiłek okresowy organ określił w poszanowaniu zasad co do jego maksymalnej i minimalnej wysokości oraz możliwości jakie posiada w zakresie dysponowania środkami. Nie ma wątpliwości, że to organ jest odpowiedzialny za to komu i jakie świadczenie przyznaje biorąc przy tym pod uwagę nie tylko potrzeby wnioskodawcy ale również ilość pozostałych podopiecznych i zakres koniecznej pomocy udzielanej tym osobom. Akta sprawy wskazują, że sytuacja skarżącego jest dobrze znana organom pomocowym i objęty on jest ich stałym wsparciem zarówno w zakresie zasiłków celowych jak i okresowych. Zatem, analizując treść rozstrzygnięcia, Sąd nie dopatrzył się dowolności organu przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu skargi, dotyczącego wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej błędnego imienia skarżącego: R. B. podczas gdy skarżący nazywa się R. B., Sąd stwierdza, że jest to oczywista omyłka pisarska organu, która podlega wyeliminowaniu w trybie sprostowania. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności faktyczne, które wzięte były pod uwagę przy wydaniu rozstrzygnięcia jednoznacznie wskazują, że decyzja dotyczy osoby skarżącego. Co istotne w treści samego rozstrzygnięcia wymieniono prawidłowo R. B. i jemu też doręczono zaskarżony akt. Nie znalazły również potwierdzenia zarzuty aby SKO w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego uzasadniało decyzję dotyczącą zasiłku celowego. Zarówno przepisy prawne jak i cała argumentacja zawarta w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczyły zasiłku okresowego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy administracyjne nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły też przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało poprzedzone właściwą oceną materiału dowodowego dokonaną zgodnie z zasadami logi i doświadczenia życiowego. A zatem Sąd - nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji - na podstawie powołanych wyżej przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.