III SA/Kr 1045/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody z dnia 16 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Burmistrz B decyzją z dnia [...] 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 kpa, orzekł o wymeldowaniu M. C. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S w B. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że w dniu 15 grudnia 2011 r. M. Ł. złożyła wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu przy ul. S w B byłego męża M. C. Burmistrz ustalił, że właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego jest M. Ł., co wynika z odpisu księgi wieczystej [...]. Organ l instancji przeanalizował zgromadzony materiał dowodowy i stwierdził, że M. C. opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny, ponieważ Sąd Rejonowy, Wydział II Karny zobowiązał go do tego pod rygorem zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności orzeczonej prawomocnym wyrokiem z dnia 8 września 2011 r. M. C., wyprowadzając się, zabrał swoje rzeczy osobiste oraz inne ruchomości wymienione w protokole odbioru rzeczy z dnia 6 września 2011 r, tj. meble, sprzęt RTV - zgodnie z zawartą ugodą w Sądzie Rejonowym w dniu 20 kwietnia 2011 r. M. C. swoje sprawy życiowe skoncentrował w innych miejscach, gdzie zamieszkuje i pracuje. Organ ustalił też, że M. C. nie partycypuje w kosztach związanych z utrzymaniem przedmiotowego lokalu, jak również nie posiada do niego swobodnego dostępu. Dlatego w ocenie Burmistrza lokal przy ul. S w B jest dla M. C. wyłącznie miejscem zameldowania, a nie faktycznego pobytu, co potwierdzają wyjaśnienia stron oraz zeznania świadków. Wprawdzie M. C. przejawia zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu, ale w ocenie organu l instancji jego powrót jest nierealny, bowiem właściciel lokalu, M. Ł., nie wyraża na to zgody. Burmistrz podkreślił, że sama chęć powrotu do lokalu nie wystarczy do utrzymania zameldowania pod wskazanym adresem. Skoro zaś M. C., opuszczając miejsce pobytu stałego, nie dokonał ciążącego na nim obowiązku wymeldowania się, spełniona została przesłanka do wymeldowania. Burmistrz wyjaśnił, że roszczenia majątkowe nie mają znaczenia przy rozpatrywaniu sprawy meldunkowej, a brak innego miejsca pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie w wydaniu decyzji o wymeldowaniu z opuszczonego miejsca pobytu stałego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. C., który podniósł, że opuścił lokal przy ul. S w B i obecnie również w sposób stały w tym lokalu nie zamieszkuje, lecz opuszczenie to nie było dobrowolne i trwałe, gdyż został do tego zmuszony na mocy wyroku sądu pod rygorem zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności. Odwołujący się zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i skupienie się organu wyłącznie na przesłance opuszczenia lokalu, podczas gdy odwołujący się chce wrócić do spornego lokalu. M. C. wyjaśnił też, że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, bo nie przebywa w lokalu wbrew swojej woli, a nie ma środków na zakup innego mieszkania. Zarzucił też, że była żona nie uregulowała kwestii rozliczeń związanych z podziałem majątku. Odwołujący się zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów regulujących zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Wojewoda decyzją z dnia 16 maja 2012r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda wskazał, że Sąd Okręgowy Wydział l Cywilny wyrokiem z dnia 4 września 2007r. sygn. akt [...] rozwiązał przez rozwód małżeństwo M. C., z domu Ł. oraz M. C., bez orzekania o winie którejkolwiek ze stron za rozkład pożycia małżeńskiego. Następnie we wrześniu 2010r. M. C. wyprowadził się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego i zabrał część swoich rzeczy osobistych. W dniu 20 kwietnia 2011 r. M. Ł. i M. C. zawarli przed Sądem Rejonowym l Wydział Cywilny ugodę w sprawie o podział majątku wspólnego, w wyniku której M. Ł. otrzymała na wyłączną własność lokal przy ul. S w B i zobowiązała się uiścić na rzecz M. C. kwotę 84.000 zł tytułem dopłaty z tytułu wyrównania udziałów w majątku wspólnym płatną do dnia 10 czerwca 2011 r. z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności tej kwoty. W wykonaniu ugody M. C. w protokole z dnia 6 września 2011 r. potwierdził odbiór przyznanych rzeczy. Wojewoda podkreślił, że Sąd Rejonowy Wydział II Karny pismem z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt [...] pouczył M. C. że w okresie próby przez okres 3 (trzech) lat winien przestrzegać zasad współżycia społecznego i porządku publicznego, nadto zobowiązał go do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonymi, pod rygorem zarządzenia wykonania zawieszonej kary pozbawienia wolności. Zdaniem Wojewody fakt niezamieszkiwania M. C. w miejscu stałego zameldowania potwierdził dowód z zeznań świadków W. C., S. Ł. i A. C., którzy zgodnie podali, że M. C. wyprowadził się z lokalu przy ul. S w B dobrowolnie, zabierając swoje rzeczy i zamieszkał w innym miejscu, gdzie nadal przebywa i nie zamierza powrócić do przedmiotowego lokalu, oczekując jedynie na spłatę, która umożliwi mu zakup innego lokalu. Wojewoda stwierdził, że zeznania świadków były zbieżne z informacjami, jakie pełnomocnik M. C. w piśmie z dnia 6 lutego 2012r. przesłał do organu l instancji oraz z oświadczeniem M. Ł. Zdaniem Wojewody bezzasadny był zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ l instancji dowodu z zeznań M. C., ponieważ pełnomocnik odwołującego się brał czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wojewoda stwierdził, że materiał dowodowy, jaki organ l instancji zebrał, nie budził wątpliwości i był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż w sposób bezsporny potwierdzał, że faktycznie doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu zarzutu, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez M. C. nie było dobrowolne, Wojewoda wyjaśnił, że przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią zachowań. Wojewoda uznał, że organ l instancji nie naruszył przepisów postępowania, gdyż wyczerpująco zebrał, rozpatrzył i ocenił materiał dowodowy. Skargę na decyzję Wojewody wniósł M. C., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, że skarżący miał zamiar i faktycznie świadomie i umyślnie opuścił stałe miejsce zamieszkania w celu jego opuszczenia, podczas gdy skarżący nigdy nie miał takiego zamiaru, a sposób jego zachowania i fakt opuszczenia stałego miejsca zamieszkania spowodowany był nakazem sądowym i zagrożeniem, iż w przypadku niewykonania tegoż obowiązku zostanie wobec niego zarządzona bezwzględna kara pozbawienia wolności; 2) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez dowolną ocenę materiału dowodnego, nieuwzględnienie dowodów potwierdzających okoliczność, że skarżący został zmuszony do opuszczenia stałego miejsca pobytu w sytuacji, kiedy nie miał w inny sposób zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącego w charakterze strony ani też innych dowodów potwierdzających wersję skarżącego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestniczka M. Ł. wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę. Mając na uwadze powyższe zasady, Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Kontrolowane postępowanie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U z 2006r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Ustawa ta określa pobyt stały jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1), natomiast przez pobyt czasowy należy rozumieć przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ust. 1). Zgodnie z art. 5 ustawy osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego, a w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Stosownie do art. 2 tej ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy, zaś obowiązek ten polega m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego oraz wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy). Wykonywanie obowiązku meldunkowego polegające na wymeldowaniu się reguluje art. 15 ust. 1 ustawy, który nakazuje osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, wymeldowanie się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Natomiast brak wykonania tego obowiązku uprawnia organy gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące (art. 15 ust. 2 ustawy). Podkreślić trzeba, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest związane z potwierdzeniem faktu zamieszkiwania pod danym adresem. Dlatego opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi wystarczającą podstawę do wymeldowania. Zatem dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody konieczne jest zbadanie, czy organ prawidłowo ustalił, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu przy ul. S w B, a jeśli opuścił ten lokal, czy dopełnił obowiązku wymeldowania się. W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że zachodziły przesłanki ustawowe do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego. Fakt opuszczenia przez M. C. przedmiotowego lokalu został bowiem ustalony na podstawie zgodnych zeznań świadków W. C., S. Ł. i A. C. Okoliczność tę potwierdziła także M. Ł., a nawet sam skarżący przyznał, że w przedmiotowym lokalu nie przebywa i opuścił go w wyniku realizacji ugody w sprawie o podział majątku wspólnego zawartej z byłą żoną, a także nie chcąc naruszyć warunków obowiązujących go w okresie próby dotyczącym zawieszonej kary pozbawienia wolności. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że okoliczności opuszczenia przez niego przedmiotowego lokalu nie dawały podstaw do orzeczenia o wymeldowaniu. W tym miejscu przytoczyć należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2009r. sygn. akt II OSK 1396/08, w którym stwierdzono, że "Przymusowe opuszczenie lokalu przez osobę w nim zameldowaną nie może stanowić przesłanki wymeldowania jedynie wówczas, gdy było wynikiem bezprawnych działań innych osób, a nie wtedy, gdy osoba jest zmuszona opuścić lokal wskutek zawinionych przez nią zachowań" (Lex Omega nr 597249). Wykonanie zawartej przed sądem umowy oraz realizowanie przez skarżącego wskazań sądu nadzorującego zachowanie skarżącego w okresie próby w żaden sposób nie mogą być zakwalifikowane jako działania bezprawne, które zmusiły skarżącego do opuszczenia przedmiotowego lokalu. Ponadto dla ustalenia, czy opuszczenie lokalu w konkretnych okolicznościach daje podstawę do wymeldowania, istotne znaczenie ma to, czy dana osoba miała zamiar opuszczenia miejsca dotychczasowego zameldowania. Wprawdzie skarżący nadal deklaruje wolę powrotu do przedmiotowego lokalu. Podkreślić trzeba jednak, że "Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim." (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 25 listopada 2009r. sygn. akt III SA/Wr 437/09, Lex Omega nr 589387). Zdaniem Sądu w kontrolowanym postępowaniu zamiar skarżącego powrotu do przedmiotowego lokalu ogranicza się jedynie do deklarowania chęci powrotu do lokalu bez uwzględnienia realnych i prawnych możliwości zamieszkania w tym lokalu. Skoro bowiem lokal stanowi wyłączną własność M. Ł., która wyraźnie sprzeciwia się temu, by skarżący ponownie w nim zamieszkał, to deklarowany przez skarżącego zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu nie znajduje żadnego oparcia w istniejących realiach. Zatem utrzymanie zameldowania skarżącego w przedmiotowym lokalu sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem obecnym, a skoro skarżący nie ma realnych perspektyw na powrót do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej. Podkreślić trzeba również, że rozliczenia pieniężne wynikające z zawartej pomiędzy skarżącym a byłą żoną ugody nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestii wymeldowania skarżącego. Dlatego też Sąd uznał, że nie można zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro zaś zachodziły przesłanki do wymeldowania skarżącego, to Wojewoda nie naruszył też art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Odnośnie zarzutów skargi wskazujących na wadliwe ustalenie przez organy istotnych okoliczności faktycznych należy wskazać, że organy użyły wszystkich dostępnych środków dowodowych, zaś skarżący w toku postępowania był reprezentowany przez swojego pełnomocnika, który przedstawiał stanowisko skarżącego, otrzymywał wszystkie pisma procesowe oraz wnosił w imieniu skarżącego środki zaskarżenia. Dlatego też w ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów opisanych w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a art. 10 kpa nie został naruszony. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 107 § 3 kpa, ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji pozwala zapoznać się dokonanymi przez organ ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że w kontrolowanym postępowaniu nie miały miejsca naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. Skoro zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.