III SA/Kr 1047/21
WyrokWSA w Krakowie2021-12-13
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Hanna Knysiak-Sudyka, Marta Kisielowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pobierająca emeryturę w wysokości niższej niż świadczenie pielęgnacyjne może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy przedwcześnie odmówiły przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Fakt pobierania emerytury w wysokości niższej niż świadczenie pielęgnacyjne nie powinien stanowić bezwzględnej przeszkody do jego przyznania. Sąd podzielił stanowisko NSA, że należy dokonać wykładni celowościowej i systemowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, uwzględniając zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a emerytury. Osoba uprawniona powinna mieć możliwość wyboru świadczenia, co może wiązać się z zawieszeniem prawa do emerytury.Stan faktyczny
Skarżąca K. B. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na niepełnosprawność matki powstałą po 18. roku życia oraz fakt pobierania przez skarżącą emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku posiadania prawa do emerytury. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego i brak należytego poinformowania o możliwości zawieszenia emerytury.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: S WSA Hanna Knysiak-Sudyka ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 maja 2021 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza na rzecz skarżącej K. B. od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2021 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy z dnia [...] 2021 r. orzekającej o odmowie przyznania K. B. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką N. G. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 3 pkt 21 lit. a, art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1, 1b i 3-6, art. 24 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm., dalej: "u.ś.r.") oraz art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "k.p.a.").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 26 lutego 2021 r. K. B. (dalej: "skarżąca") wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką N. G. Z dołączonego do wniosku orzeczenia Obwodowej Komisji do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia wynika, że matka skarżącej została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów. W orzeczeniu wskazano, że inwalidztwo istnieje od października 1988 roku. Z dołączonego do wniosku pisma ZUS wynika, że skarżąca pobiera emeryturę z FUS, której wysokość od marca 2021 r. wynosi 1195, 98 złotych.
Decyzją z dnia [...] 2021 r., [...] Wójt Gminy postanowił nie przyznać skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką. W uzasadnieniu organ wskazał, że niepełnosprawność matki skarżącej powstała po ukończeniu 18 roku życia, a ponadto skarżąca pobiera świadczenie emerytalne, w rezultacie nie spełnia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- poprzez błędne zastosowanie art. 17 ust. 1 b pkt 1 i 2 u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;
- art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez skarżącą emerytury pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;
- art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 32 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą uzyskiwaną przez skarżącą, mimo spełnienia wszystkich przesłanek przyznania świadczenia;
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. brak ustalenia różnicy w wysokości świadczeń, a w konsekwencji brak rozważania, czy różnica w wysokości świadczeń uzasadniania przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego choćby w części stanowiącej różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego;
- art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. Z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej, że negatywną przesłanką ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania przez skarżącą oraz brak zobowiązania skarżącej do usunięcia tej przesłanki poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zawieszenie prawa do emerytury, a w konsekwencji brak wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzją z dnia 7 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy. W uzasadnieniu organ wskazał, że podziela stanowisko wskazane w odwołaniu, że wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W rezultacie, z uwagi na okoliczność pobierania przez skarżącą świadczenia emerytalnego nie ma możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej powołanego przepisu i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że fakt pobierania przez skarżącą emerytury pozbawia ją prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;
- art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w zw. z art. 32 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie co doprowadziło do nieprzyznania świadczenia pielęgnacyjnego przynajmniej w części stanowiącej różnicę między kwotą świadczenia pielęgnacyjnego a emeryturą uzyskiwaną przez skarżącą, mimo spełnienia wszystkich przesłanek przyznania świadczenia;
- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. brak ustalenia różnicy w wysokości świadczeń, a w konsekwencji brak rozważania, czy różnica w wysokości świadczeń uzasadniania przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego choćby w części stanowiącej różnicę oraz naruszenie tego przepisu poprzez brak uwzględnienia przy orzekaniu interesu społecznego i słusznego interesu strony, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego;
- ewentualnie naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 79a k.p.a. oraz art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie poinformowania skarżącej o uznaniu okoliczności pobierania emerytury za negatywną przesłankę ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zobowiązania skarżącej do usunięcia takiej przesłanki poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających zawieszenie prawa do emerytury.
W oparciu o podniesione zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymało stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m. in. prawo do emerytury.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że matka skarżącej została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów, a niepełnosprawność matki istnieje od 1988 roku. Niesporne jest również, że skarżąca pobiera emeryturę w wysokości niższej niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego (1195, 98 złotych).
Na wstępie wskazać należy, że zasadnie Kolegium przyjęło, że przepis art. 17 ust. 1 lit. b u.ś.r. nie może być podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na wiek, w którym powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki, jest to bowiem konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu, organy przedwcześnie odmówiły skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego twierdząc, że fakt pobierania przez skarżącą świadczenia emerytalnego wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Stanowisko organu I i II instancji nie jest zasadne.
Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela argumentację prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2020 r. (I OSK 254/20 CBOSA) i uznaje ją za własną. Naczelny Sąd Administracyjny zasadnie bowiem opowiedział się za odstąpieniem od rezultatów wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., na rzecz takiego sposobu jego rozumienia, który koreluje z efektami stosowania dyrektyw wykładni systemowej oraz celowościowej. Potrzeba takiej wykładni wynika między innymi ze zmiany relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Uchwalając w 2003 r. ustawę o świadczeniach rodzinnych, ustawodawca wyłączył możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego opiekunom, którzy mają prawo do określonych świadczeń, i jednocześnie określił wysokość świadczenia pielęgnacyjnego na 420 zł miesięcznie. Wówczas była to kwota niższa niż wysokość najniższej emerytury i innych świadczeń wyłączających prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Taka relacja utrzymywała się aż do 1 maja 2014 r. kiedy to świadczenie pielęgnacyjne wzrosło do 800 zł i stało się nieznacznie wyższe od najniższej emerytury, a następnie było waloryzowane i obecnie jest już znacznie wyższe od najniższej emerytury (wynosi 1971 zł). Niewątpliwie zatem, intencją ustawodawcy wprowadzającego to wyłączenie było, aby uprawniony opiekun nie pobierał świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy otrzymuje świadczenie wyższe. Jednak odczytanie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jako pozbawiającego w świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe, wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz celowościowej. Aktualnie wysokość świadczenia pielęgnacyjnego wynosi 1971 złotych zgodnie z obwieszczeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 roku. A zatem realiach niniejszej sprawy przekracza wysokość pobieranej przez skarżącą emerytury. Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym wyroku słusznie zwrócił także uwagę na potrzebę stosowania przez sądy administracyjne prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa przy wykonywaniu funkcji kontroli zgodności z prawem działania organów administracji publicznej. Zgodnie bowiem z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP), sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust.,1 zdanie drugie Konstytucji RP) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji RP).
Należy zwrócić uwagę, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. pozbawia świadczenia pielęgnacyjnego osoby, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jeżeli równocześnie przysługuje im prawo do któregoś z wymienionych w powołanym przepisie świadczeń. Tymczasem, art. 27 ust. 5 u.ś.r. przyznaje osobom, którym przysługują wymienione w przepisie świadczenia możliwość wyboru jednego ze świadczeń (w tym świadczenia pielęgnacyjnego). Analiza powołanych uregulowań musi budzić wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonywujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Słusznie zatem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2020 r., że nie sposób znaleźć przekonujących argumentów uzasadniających zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegające na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w sytuacji gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne. Zwrócić uwagę należy na to, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za przyjęciem wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. umożliwiającym osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno - rentowego. Ustawodawca wyraźnie przewidział taką możliwość w powoływanym już art. 27 ust. 5 u.ś.r. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz.U. 2021, poz. 291, dalej u.e.r.f.u.s.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego.
Analiza ustawy o świadczeniach rodzinnych prowadzi do wniosku, że jedynym jednak przepisem dotyczącym zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy jest przywoływany wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej zasady konstytucyjne, uznać należy jednak, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę, winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie emerytury. Wybór może zrealizować przez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do emerytury na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r.f.u.s. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty.
Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do emerytury, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty emerytury poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Emerytura jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., w postaci posiadania prawa do emerytury. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do emerytury, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do emerytury skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
O możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od przedstawienia decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty, organ winien stronę poinformować. Obowiązek informowania stron wynika z art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Nadto, zgodnie z art. 79a k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Celem tego przepisu jest zmobilizowanie organów administracji do wnikliwego badania merytorycznej treści żądań strony na wszystkich etapach postępowania wszczynanego na żądanie strony i zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach, bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów – nie korzysta z takiej możliwości.
Taka informacja powinna być udzielona stronie wówczas, gdy postępowanie z wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wykaże, że zachodzą przesłanki umożliwiające uwzględnienie wniosku i jedyną przeszkodą jest pobieranie emerytury. Wówczas, o ile strona doprowadzi do zawieszenia prawa do emerytury, możliwe będzie płynne przejście osoby uprawnionej z systemu świadczeń emerytalnych do systemu świadczeń rodzinnych. Konieczna jest taka organizacja działań organu przyznającego świadczenia rodzinne, w koordynacji z organem emerytalno – rentowym, by nie pozostawić osoby uprawnionej bez należnego jej (niezbędnego dla życia) świadczenia nawet przez krótki czas.
W niniejszej sprawie organy i i II instancji zaniechały poinformowania skarżącej o przysługującej jej możliwości wyboru świadczenia. Organy nie poinformowały jej o możliwości zawieszenia emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia decyzji w tym zakresie, nie wezwały jej też do złożenia brakujących dokumentów, co umożliwiłoby wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Skutkowało to przedwczesną odmową przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.
Wobec powyższego, za uzasadniony należało uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. polegający na jego błędnej wykładni, skutkującej pozbawieniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Uchybienie to musiało doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wskazać ponadto należy, że organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w sprawie na okoliczność zaistnienia pozytywnych przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej. Organy w szczególności nie ustaliły stanu zdrowia matki skarżącej N. G., zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą. A zatem nie rozpoznały sprawy administracyjnej.
Ponownie rozpatrując sprawę, organy przeprowadzą postępowanie dowodowe na okoliczność zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w przypadku uznania, że zostały spełnione wezwą skarżącą do przedstawienia decyzji o zawieszeniu prawa do emerytury i orzekną zgodnie z wskazaniami zawartymi w wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a.") w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło