III SA/Kr 1053/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Z. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia 1 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i inwalidztwa postanawia skargę odrzucić. Orzeczeniem z dnia 1 czerwca 2012 r. nr [...], Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska uchyliła orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] i stwierdziła, że M. Z. jest trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej – kat. N (załącznik Nr l gr. II do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach - Dz. U. z 2010 r. Nr 15, poz. 80). Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska stwierdziła, że schorzeniem powodującym niezdolność do zawodowej służby wojskowej jest rozpoznana u M. Z. przewlekła niestabilna choroba wieńcowa leczona operacyjnie pomostowaniem aortalno-wieńcowym oraz obturacyjny bezdech senny stopnia bardzo ciężkiego Ponadto M. Z. cierpi na szereg schorzeń współistniejących. Zdaniem Komisji, w/w przewlekła niestabilna choroba wieńcowa leczona operacyjnie pomostowaniem aortalno-wieńcowym oraz obturacyjny bezdech senny stopnia bardzo ciężkiego a także wygojone złamanie obojczyka lewego nieznacznie upośledzające sprawność ustroju oraz wygojone złamanie paliczków podstawnych palca IV i V stopy prawej pozostają w związku ze służbą wojskową. Pismem z dnia 8 lipca 2012 r. M. Z. wniósł skargę na powyższe orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej 1 czerwca 2012 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc, że w sprawach dotyczących ustalenia grupy inwalidztwa i jej związku ze służbą wojskową oraz związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 art. 3 p.p.s.a.. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), które tut. Sąd podziela wskazał: "1. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dzielą się na dwie odmienne grupy. Pierwsza, obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do tej służby. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla innych (organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub zwolnieniu z tej służby i podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby i ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP i poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego." Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS) lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegaj ą odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając na uwadze dwa reżimy prawne, w których orzekają wojskowe komisje lekarskie, Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt II ZP 9/99 (ONSP 2000/5/167), wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi (żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 7 sędziów NSA z dnia 6 listopada 2000r. sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04. Wobec powyższego nie może budzić wątpliwości w niniejszej sprawie, że wydanie orzeczeń przez wojskowe komisje lekarskie nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.) oraz wydanego na podstawie przepisów tej ustawy rozporządzenia Ministra Obrony (Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75). Skierowanie skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej jako emeryta wojskowego nastąpiło przez Wojskowe Biuro Emerytalne (pismo z dnia 26 marca 2012 r., [...], a więc organ rentowy. Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego (ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego; Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z późn. zm., zwanej dalej kodeksem postępowania cywilnego) maja charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, a w związku z tym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.