III SA/Kr 1054/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-01-08
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący osobą fizyczną, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli jego sytuacja materialna, mimo posiadania majątku (dom, nieruchomość rolna), uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie majątku, takiego jak dom czy nieruchomość rolna, nie wyklucza przyznania prawa pomocy, jeśli jego zbycie godziłoby w podstawy egzystencji, a niskie dochody uniemożliwiają uzyskanie środków na koszty sądowe w inny sposób.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma synami. Posiada dom o powierzchni 80 m2 i nieruchomość rolną o areale 7,5 ha. Dochody rodziny są niskie, a żona otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1800 zł, a skarżący około 1768,16 zł rocznie z gospodarstwa rolnego. Rodzina jest obciążona długami i problemami zdrowotnymi. Skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych w związku z trudną sytuacją materialną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając go od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym zwalniając go od kosztów sądowych.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwoma synami.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 80 m2 i nieruchomość rolna o arale 7,5 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Dochody swego gospodarstwa domowego skarżący określił w ten sposób, że podał iż żona otrzymuje 1800 zł wynagrodzenia za pracę, on sam osiąga zaś z gospodarstwa rolnego dochód szacowany na 1768,16 zł rocznie co uwidacznia przedstawione zaświadczenie z urzędu gminy.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że w związku z chorobą i operacją, którą żona przeszła w ubiegłym roku zadłużył się u rodziny.
Wezwany przedłożył kopie rachunków i pokwitowań z których wynika, że ostatnimi czasy zapłacił 111 zł za energię elektryczną, 71 zł za fakturę wystawianą przez firmę A oraz dokonał wpłaty łącznie 180,75 zł do urzędu gminy tytułem IV raty podatku. Do tego dochodzi konieczność zapłaty przez małżonkę 86 zł tytułem raty kredytu oraz 294 zł składki ubezpieczenia KRUS. Skarżący wyjaśnił, że posiada dług u swojej siostry na kwotę 1900 zł, co się zaś tyczy kredytu w banku to owszem ubiegał się o takowy ale z uwagi na niskie dochody bank odmówił mu udzielenia kredytu.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sadowych o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem, że strona okoliczności te wykazała co znaczy, że przedstawiła je w sposób przekonywujący.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa, na wezwanie udzielił zaś stosownych wyjaśnień przedkładając na poparcie częściowo swych tez kopie dokumentów źródłowych, które stanowią obiektywne świadectwo przedstawionych w nich faktów i danych. Niewielkie nieścisłości pozostają bez znaczenia albowiem oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w jej sytuacji, nie wzbudzając istotnych wątpliwości.
Obecna sytuacja życiowa rodziny skarżącego nie należy do łatwych. Tak bowiem należy postrzegać czteroosobową rodzinę z dochodem szacowanym na niecałe 2000 zł miesięcznie, obarczoną długami i borykającą się z problemami zdrowotnymi jednego z jej członków. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki pozostające do dyspozycji rodziny skarżącego wystarczają na opatrzenie podstawowych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do skarżącego należy dom w którym rodzina zamieszkuje i nieruchomość rolna na której skarżący gospodarzy nie zmienia zasadniczo tego oglądu. Trudno bowiem wymagać od skarżącego zbycia majątku celem pozyskania w ten sposób środków na koszty sądowe albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawy egzystencji tych ludzi. Ze względu natomiast na znikome dochody skarżący może mieć zasadnicze problemy z uzyskaniem kredytu czy pożyczki w banku. Mimo bowiem tego, że majątek skarżącego posiada określoną wartość podkładową, to jednak jak powiada skarżący w ocenie banków nie posiada zdolności do bieżącego regulowania zobowiązań. Skorzystanie natomiast z usług instytucji parabankowych czy prywatnych osób trzecich obarczone jest nazbyt dużym ryzykiem.
Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalniając go zgodnie z wnioskiem od kosztów sądowych.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło