III SA/Kr 1054/10

PostanowienieWSA w Krakowie2011-09-30

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) bez wzywania do przedłożenia dodatkowych dokumentów, jeśli organ zna z urzędu pewne okoliczności dotyczące sytuacji strony?
Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym, uzupełnione informacjami znanymi sądowi z urzędu, jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), jeśli pozwala na ocenę możliwości płatniczych strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy strona jest osobą ubogą, z niewielkim dochodem, posiadającą problemy zdrowotne, konieczność poniesienia kosztów kwalifikowanego pełnomocnika przekracza jej możliwości finansowe.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata w związku z postępowaniem dotyczącym odmowy przyznania dofinansowania na likwidację barier architektonicznych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada majątku, a jej dochody (renta, zasiłek rodzinny) są znikome i niewystarczające na pokrycie kosztów leczenia oraz utrzymania. Sąd znał z urzędu fakt, że skarżąca jest osobą zaliczoną do pierwszej grupy inwalidów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania na likwidację barier architektonicznych w miejscu zamieszkania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wyjaśniła, że na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się renta, rodzinne i pielęgnacyjny. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że znajduje się w trudnej sytuacja materialnej. Powiada, że jest osobą niepełnosprawną i razem z synem wydają dużo na leki. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżąca legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia (vide: kopia wypisu z treści orzeczenia). Skarżącej był przyznawany zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości 68 zł miesięcznie wraz z dodatkiem 170 zł z tytułu jego samotnego wychowywania (vide: kopia decyzji) sama zaś pobierała rentę socjalną w wysokości 504 zł (vide: zaświadczenia ZUS). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata z urzędu (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. Skarżąca złożyła wymagane oświadczenie, które uzupełnione informacjami znanymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Te nie rysują się szczególnie. Skarżąca należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem wypada należy postrzegać osoby bez majątku, ze znikomym dochodem, zmuszone ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżąca ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Nie można też tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącej i syna. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącą środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jej możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej rodziny w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło