III SA/Kr 1056/04
WyrokWSA w Krakowie2006-06-26
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Grażyna Danielec, Piotr Lechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie wymeldowania małoletnich dzieci z pobytu stałego, powołując się na toczące się postępowanie rozwodowe rodziców jako na zagadnienie wstępne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie wymeldowania małoletnich dzieci, powołując się na toczące się postępowanie rozwodowe rodziców jako na zagadnienie wstępne. Ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez małoletnich nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a organ administracyjny jest uprawniony do samodzielnego ustalenia tych okoliczności w ramach postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Skarżący S. B. wniósł skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania w sprawie wymeldowania małoletnich dzieci. Organ I instancji zawiesił postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie rozwodowe rodziców. Skarżący argumentował, że dzieci nie mieszkają w lokalu, z którego mają być wymeldowane, a ich stałym miejscem zamieszkania jest miejsce pobytu matki. Organ odwoławczy podtrzymał zawieszenie, uznając kwestię miejsca zamieszkania dzieci za zagadnienie wstępne związane z postępowaniem rozwodowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr) NSA Piotr Lechowski Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 04 października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji WSA/wyr. 1 - sentencja wyroku
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 4 października 2004r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia S. B. na postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] 2004 r. Nr [...] zawieszające postępowanie w sprawie wymeldowania małoletnich dzieci J. B. i M. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji zawiesił prowadzone postępowanie w sprawie wymeldowania małoletnich dzieci J. B. i M.B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] z uwagi na to, że w Sądzie Rejonowym [...] zawisła sprawa o rozwiązanie małżeństwa L. i S. B. rodziców wyżej wymienionych.
Zażalenie na powyższe postanowienie do Wojewody [...] złożył S. B.. W zażaleniu podnosi, iż nie zgadza się z wydanym postanowieniem, albowiem małoletnie dzieci J. i M. B. nie mieszkaj ą w lokalu, który stanowi jego własność, lecz przebywaj ą wraz z matką L. B. poza powyższym mieszkaniem. Zgodnie z postanowieniem sądu miejscem zamieszkiwania małoletnich dzieci jest miejsce przebywania ich matki L. B.. Uważa, że skoro J. i M.B. nie mieszkają w lokalu przy ul. [...] w [...] to winny być wymeldowane. Jeżeli zamieszkają ponownie w przedmiotowym lokalu to nie będzie przeszkód, aby ponownie zostały zameldowane. Żąda kategorycznie uchylenia zawieszonego postanowienia na swoją korzyść i orzeczenie o wymeldowaniu dzieci.
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy stwierdził, że podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w obecnie obowiązującym stanie prawnym (zmiany wprowadzone w dniu 1 maja 2004 r. ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - Dz. U. Nr 93, poz. 887 ) stanowi, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy czym opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego musi być dobrowolne i nie może nosić znamion przymusu. Dalej organ podnosi, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa zobowiązuje organ administracyjny do zawieszenia postępowania m. innymi w sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ II instancji zgodził się w pełni z uzasadnieniem postanowienia, że sytuacja prawna małoletnich J. i M. B. zostanie określona w końcowym wyroku postępowania rozwodowego, a wydane przez Sąd Okręgowy w [...] postanowienie z dnia [...] 2002 r. sygn. akt [...] ma charakter tymczasowy na czas trwania sprawy rozwodowej. Jeśli w obecnym stanie sprawy organ I instancji nie jest w stanie w oparciu o zebrany materiał dowodowy ustalić przesłanki trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez małoletnie dzieci J. i M. B. przedmiotowego lokalu wstrzymanie się od podjęcia decyzji jest w pełni zasadne.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. B.
W obszernej skardze, gdzie skarżący opisuje swoje problemy małżeńskie, wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wymeldowanie małoletnich dzieci, gdyż od kilku lat mieszkają z matką i tam jest stałe miejsce ich pobytu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając skargę
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe.
Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne.
Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, nie stanowi spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu bez wymeldowania. Ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu nie jest wyłączone z właściwości orzekającego w sprawie meldunkowej organu administracji, który w ramach administracyjnego postępowania dowodowego uprawniony jest do samodzielnych ustaleń i ocen w tym zakresie.
W konsekwencji, ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu nie może być kwalifikowane jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
W sprawie rozpoznawanej organ winien samodzielnie ustalić czy opuszczenie lokalu przez małoletnie dzieci i pobyt ich w matką pod innym adresem spełnia przesłankę dobrowolnego opuszczenia przez nie przedmiotowego lokalu i wydać w tym zakresie merytoryczną decyzję.
Mając powyższe na uwadze na mocy art. 141 § 1 pkt la i c ppsa orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło