III SA/Kr 106/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Tadeusz Wołek Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia 20 grudnia 2004r, nr [...] przedmiocie odmowy doręczenia decyzji skargę oddala W dniu [...].04.2004r. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].01.2004r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi celnemu pierwszej instancji. Naczelnik Urzędu Celnego w K. , po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowej (Dz.U. nr 137/97, póz. 926 - ze zmian.) decyzją z dnia [...].08.2004 r nr [...] umorzył postępowanie celne i podatkowe wszczęte postanowieniem [...] z dnia [...].12.2003r. w sprawie samochodu osobowego marki [...], na niemieckich tablicach rejestracyjnych [...], nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny - jako bezprzedmiotowe. Adresatem ww. decyzji był m.in. D. M. , któremu doręczono to rozstrzygnięcie w dniu [...].08.2004 r na adres dla doręczeń w J. , ul. [...]. W dniu [...].09.2004 r do Urzędu Celnego w K. wpłynął wniosek od adwokata M. W. o doręczenie odpisu ww. decyzji . W uzasadnieniu złożonego wniosku adwokat zarzucił , że mimo ważnego pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego, będącego stroną postępowania, nie otrzymał przedmiotowej decyzji. Naczelnik Urzędu Celnego w K., działając na podstawie art. 165 a Ordynacji podatkowej, postanowieniem z dnia [...].10.2004r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia przedmiotowej decyzji, z uwagi na wniesienie żądania przez osobę nie będącą stroną w sprawie . Zgodnie z pouczeniem zawartym w tym postanowieniu, skarżący złożył zażalenie , które Dyrektor Izby Celnej w K. w dniu [...].12.2004r. uchylił w całości przedmiotowe postanowienie i odmówił doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].08.2004 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ celny stwierdził, że wnioskujący o wydanie ww. decyzji M. W. nie posiadał pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, ani też nie posiadał przymiotu strony. Brak więc było podstaw do spełnienia jego żądania. Organ odwoławczy podniósł, że forma odmowy wydania odpisu decyzji nie została uregulowana w żaden sposób w obowiązujących przepisach tj. ani w Ordynacji podatkowej, ani w przepisach celnych. Uzasadnione zatem było potraktowanie złożonego wniosku jako podania, które nie skutkuje wszczęciem jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Odmowa powinna nastąpić - w ocenie organu celnego - w formie zwykłego pisma, zawierającego stosowne uzasadnienie. Na powyższe postanowienie wpłynęła skarga do wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżący działający przez pełnomocnika adwokata M.W. zarzucił: naruszenie art. 23 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie zapewnienie skarżącemu udziału w tym postępowaniu, art.45 § 1 ww. ustawy poprzez nie doręczenie pism i zawiadomień o czynnościach podejmowanych w toku postępowania, art. 47 § l ordynacji podatkowej przez nie uwzględnienie obowiązku doręczenia pism pełnomocnikowi dla doręczeń dla osoby nie będącej rezydentem rozumieniu przepisów prawa dewizowego. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art.268 Kodeksu celnego i art. 84 Prawa celnego stosowanych z mocy art. 147 a Ordynacji podatkowej, a dotyczących obowiązku pouczenia o skutkach nie ustanowienia w sprawie pełnomocnika i sporządzenia z 1 czynności protokołu. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art.91 kpc w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej stosowanej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez odmowę uznania pełnomocnictwa udzielonego w postępowaniu przez skarżącego adwokatowi W. mimo, ze nie zawierało ono ograniczeń co do zakresu pełnomocnictwa. Skarżący podniósł, że Dyrektor Izby Celnej w K. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].10.2004 r. przyjmując , iż adwokat M. W. działał sam, a nie jako pełnomocnik , a ponadto, że postanowienie pierwszoinstancyjne nie dotyczyło toku postępowania w sprawie skarżącego. W ocenie ww. niemożliwe jest jednoczesne kwestionowanie pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi oraz traktowanie jako prawidłowo wykonanego doręczenia decyzji skarżącemu. Jeśli bowiem przyjąć, że zakres pełnomocnictwa nie dotyczył postępowania po uchyleniu decyzji, to za nieskuteczne należy uznać doręczenie zawiadomienia o terminach czynności podejmowanych w sprawie. Gdy zaś przyjąć, ze pełnomocnik był umocowany prawidłowo, to z kolei powinien być on zawiadamiany o czynnościach podejmowanych przez Naczelnika Urzędu Celnego także po uchyleniu zaskarżonej decyzji. Jak wiadomo Naczelnik Urzędu Celnego nie zastosował żadnej z tych reguł rozumowania i uchylił prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, co niewątpliwie ma charakter decyzji rozstrzygającej istotne kwestie postępowania. Skarżący podniósł, że ostatecznie postępowanie zakończyło się decyzją o umorzeniu postępowania, to ustalenia faktyczne leżące u podstaw takiej decyzji są niezgodne z prawdą i są niekorzystne dla skarżącego. Postępowanie Urzędu Celnego w K. w przedmiotowej sprawie traktować należy- w ocenie skarżącego - jako umyślne utrudnienie stronie obrony, raz przez pominięcie pełnomocnika, a dwa przez nie doręczenie mu odpisu decyzji. Wbrew poglądom organu celnego nie istnieje w prawie pojęcie "adresu dla doręczeń", a tylko pełnomocnika dla doręczeń, którego ustanowienie regulują omówione poniżej przepisy prawa. Zdaniem skarżącego organ celny nałożył na niego obowiązek zapłaty miedzy innymi podatku akcyzowego ( decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].01. 2004 ) , zatem w sprawie zastosowanie miały przepisy Ordynacji podatkowej . Wbrew uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie należało ustanowić pełnomocnika dla doręczeń a nie, jak to przyjął organ celny - adres dla doręczeń w kraju. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił , że do odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w z dnia [...].01.2004r. nr [...] dołączone zostało pełnomocnictwo z dnia [...].01.2004 r. udzielone przez skarżącego na rzecz adwokata M.W., którego zakres obejmował odwołanie od ww. decyzji. W ocenie organu celnego treść udzielonego pełnomocnictwa jednoznacznie wskazuje na jego szczególny charakter i uprawniało pełnomocnika jedynie do występowania w imieniu mocodawcy w sprawie dotyczącej wniesienia odwołania od decyzji organu celnego l instancji. Powyższe oznacza, że adwokat M. W. mógł występować w imieniu skarżącego od chwili wszczęcia postępowania odwoławczego do momentu wydania decyzji przez organ odwoławczy tj. decyzji Dyrektora Izby Celnej K. z dnia 27.04.2004r. nr [...], na mocy której instancji uchylił w całości w/w decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. i sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Natomiast postępowanie prowadzone ponownie przez organ l instancji , po uprzednim uchyleniu decyzji tego organu przez Dyrektora Izby Celnej, nie było już postępowaniem objętym wspomnianym pełnomocnictwem z dnia : [...].01.2004r. To oznacza, że Naczelnik Urzędu Celnego w K. nie był zobowiązany do doręczania adwokatowi M. W. zarówno pism kierowanych do skarżącego jako strony tego postępowania, jak również kończącej to postępowanie decyzji z [...].08.2004r. nr [...]. Organ celny podniósł, że decyzja ta skutecznie została doręczona skarżącemu . Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 147 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie uwzględnienie obowiązku doręczenia pism pełnomocnikowi dla doręczeń dla osoby nie będącej rezydentem w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że w postępowaniu przed organami celnymi stosuje się, w myśl art. 147a Ordynacji podatkowej, przepisy art. 267 i 268 Kodeksu celnego. Zgodnie z art. 268 § 1 Kodeksu celnego "osoby zamieszkałe lub przebywające za granicą, nie mające adresu w Polsce, jeżeli nie ustanowiły pełnomocnika w Polsce, mają obowiązek wskazania w Polsce pełnomocnika do doręczeń, przy pierwszej czynności dokonanej przed organem celnym" . Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący ustanowił w kraju pełnomocnika dla doręczeń. Skarżący podał natomiast adres w kraju: [...], ul [...]. Adres ten nie został w toku postępowania odwołany przez skarżącego, a pisma wysyłane pod wskazany adres były skutecznie doręczane, o czym świadczą zwrotne poświadczenia odbioru. Zatem zarzut podniesiony w skardze dotyczący naruszenia przez organ celny obowiązku doręczania pism pełnomocnikowi dla doręczeń, organ celny uznał za chybiony. Za nieuzasadniony organ celny uznał również zarzut naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej, gdyż zarówno decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].08.2004r., jak i inne pisma kierowane w toku postępowania do skarżącego, zostały doręczone za pośrednictwem poczty na adres wskazany przez ww. w Polsce. Dyrektor Izby Celnej podniósł, że postanowienie będące przedmiotem skargi skarżący odebrał osobiście, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie bezzasadnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia. Usunięcie z obrotu prawnego postanowienia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ( Dz.U. D 2002 r Nr 153, póz. 1270). W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Krakowie nie narusza prawa. Przede wszystkim należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia jest uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].10.2004r. nr [...] , którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie doręczenia odpisu decyzji tego organu z dnia [...].08.2004 r. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej odmówił doręczenia ww. decyzji. Doręczenie decyzji nie może być przedmiotem postępowania, gdyż jest to czynność techniczna z którą ustawodawca co prawda wiąże określone skutki prawne, jednak czynność ta nie może być przedmiotem postępowania, którego celem (co do zasady) jest rozstrzygnięcie co do istoty o prawach i obowiązkach stron tego postępowania Złożenie wniosku o doręczenie przedmiotowej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. nie mogło zatem spowodować wszczęcie postępowania i to bez względu na to, jaki podmiot był wnioskodawcą (uprawniony, czy nie) , ani też nie można było odmówić takiego wszczęcia z powodu nieuprawnionego wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze zaskarżone postępowanie Dyrektora Izby Celnej w K. uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w K. było zgodne z prawem, gdyż eliminowało z obrotu prawnego wadliwe rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, bezprzedmiotowe stają się zarzuty skargi odnoszące się do kwestii pełnomocnictwa, jego ważności i skuteczności, jak również w kwestii doręczeń pism kierowanych do skarżącego. Argumentacja skargi nie jest bowiem związana z niniejszym postępowaniem, którego granice zostały określone zakresem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Doręczenie lub odmowa doręczenia decyzji wykracza poza kognicję sądów administracyjnych, których kompetencje zostały określone w art.3 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mają na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając na podstawie art.151 ww. ustawy orzekł jak w sentencji.