III SA/Kr 1061/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2014r. nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem skargę oddala Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie : - art. 10, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2013.1456) ; - art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267 ) – decyzją z dnia 18 kwietnia 2014 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014 r. nr [...] odmawiającą skarżącej M. T. przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci T. T. i R. T. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym : W dniu 30 września 2013r. skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego , w którym wniosła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na następujące dzieci : E. T. , A. T., T. T. oraz R. T., a nadto wniosła o ustalenie dodatków do zasiłku rodzinnego : 1/ z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na T. T. i R. T. oraz 2/ z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez E. T., A. T., T. T. oraz R. T. Decyzją z dnia [...] 2014r. Burmistrz Miasta i Gminy, w wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącej , przyznał skarżącej prawo do zasiłku rodzinnego oraz wszystkie wnioskowane dodatki do zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 listopada 2013r. do dnia 31 października 2014r. Przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności i poinformowano skarżącą, że przyznany zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego za okres listopad 2013r – styczeń 2014r. będą przelane na konto bankowe do dnia 31 stycznia 2014r., a od lutego świadczenia rodzinne będą przelewane na konto bankowe najpóźniej do ostatniego dnia miesiąca. W dniu 3 lutego 2014r. skarżąca złożyła podanie , w którym stwierdziła : " w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego ( ...) niniejszym jako uzupełnienie wniosku z dnia 30.09.2013r. składam dodatkowy wniosek o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tyt. Opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w odniesieniu do (...) T. T. i R. T. ". Skarżąca podniosła , że w pierwotnym wniosku mimo przysługującego prawa nie została zaznaczona odpowiednia rubryka . W ślad za podaniem w dniu 12 lutego 2014r. skarżąca złożyła " wniosek uzupełniający do wniosku z dnia 30.09.2013r." na stosownym formularzu , w którym zaznaczyła dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na T. T. i R. T. W podaniu z dnia 10 lutego 2014r. ( data wpływu do MOPS – 12.02.2014r.) skarżąca oświadczyła, że korzystała z urlopu wychowawczego w terminie od dnia 28 lipca 2011r. do dnia 19 grudnia 2013r. w związku z opieką nad T. T. i R. T., a następnie z dniem 31 grudnia 2013r. umowa z pracodawcą została rozwiązana. Od dnia 1 stycznia do dnia 9 lutego 2014r. skarżąca była osobą niezatrudnioną i niezarejestrowaną jako bezrobotna, natomiast od dnia 10 lutego 2014r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w okresie od dnia 12 maja 2014r. do dnia 09 sierpnia 2014r. Burmistrz Miasta i Gminy odmawiając przyznania skarżącej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad T. T. i R. T. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego podniósł, że z oświadczenia skarżącej z dnia 15 października 2013r. wynikało , że urlop wychowawczy został jej udzielony przez pracodawcę w okresie od dnia 28 lipca 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r. Data zakończenia urlopu wychowawczego została skorygowana oświadczeniem skarżącej z dnia 10 lutego 2014r. , z którego wynikało , że urlop ten zakończył się w dniu 19 grudnia 2014r. i taka też data widniała w świadectwie pracy, które zostało przedłożone do akt sprawy. Od dnia 10 lutego skarżąca była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Wskazując na powyższe okoliczności organ podniósł , że na dzień złożenia wniosku tj. 12 lutego 2014 r. , skarżąca nie pozostawała w stosunku pracy i nie przebywała na urlopie wychowawczym. Stosownie do art.24 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych , prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami , do końca okresu zasiłkowego. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła , że w dniu 3 lutego 2014 r. złożyła do organu I instancji wniosek uzupełniający do wniosku z dnia 30 września 2013 r., w którym wniosła o przyznanie również dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci T. T. i R. T. Wniosek ten skarżąca złożyła , ponieważ – jak oświadczyła - we wniosku z dnia 30 września 2013 r. przez przeoczenie nie zaznaczyła tego dodatku. Przedmiotowy wniosek złożony był – zdaniem skarżącej - w trakcie trwającego postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 30 września 2013r. Ponadto skarżąca podniosła, że od dnia 1 października 2013r. Kodeks pracy zmienił się i zgodnie z art. 186 § 2 urlop wychowawczy udzielany jest na maksymalnie 36 miesięcy i może być wykorzystany w okresie do ukończenia przez dziecko 5 roku życia ( przed zmianą urlop mógł być wykorzystany do ukończenia przez dziecko 4 roku życia). T. T. i Ł. T. urodzili się 24 października 2009r., a więc w dniu 23 października 2013r. ukończyli 4 lata. Wskazując na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o przyznanie wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego i ich bezzwłoczną wypłatę . Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podniosło, że w rozpatrywanej sprawie niedopuszczalne było złożenie wniosku "uzupełniającego", bowiem wniosek z dnia 30 września 2013r. został rozpatrzony decyzją z dnia [...] 2014r. Nr [...] przyznającą wnioskowane świadczenia. Wniosek z dnia 12 lutego 2014r. jest zatem nowym wnioskiem i jego rozpatrzenie obligowało organ do zbadania , czy obecnie skarżąca spełnia przesłanki do przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego udzielonego na T. T. i Ł. T. Ze znajdującego się w aktach sprawy świadectwa pracy wynika, że skarżąca urlop wychowawczy wykorzystała w okresie od dnia 28 lipca 2011 r. do dnia 19 grudnia 2013 r., natomiast wniosek o przyznanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego został złożony w dniu 12 lutego 2014 r., czyli już po zakończeniu urlopu wychowawczego, dlatego – w ocenie organu odwoławczego - zasadna jest odmowa przyznania skarżącej tego dodatku. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca zarzuciła : błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych; wydanie dwóch decyzji w jednym postępowaniu; brak prawidłowego doręczenia decyzji z dnia [...] 2014 r. oraz prowadzenie postępowania w ramach organu pierwszej instancji przez tę samą osobę. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości , zasądzenie wypłaty należnego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci T. T. i R. T. w okresie od 01 listopada do 31 grudnia 2014 r. , zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości ewentualnie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz przekazanie jej do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację , że wniosek uzupełniający z dnia 10 lutego 2014r. został złożony w trakcie trwającego postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej z dnia 30 września 2013r. , w którym przez przeoczenie nie zaznaczono dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego , które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego , regulującymi tryb jej wydania . Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych , nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonanych czynności przepisu art. 134 § 1 ww. ustawy. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest , że skarżąca we wniosku z dnia 30 września 2013r. wniosła o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na następujące dzieci : E. T. , A. T., T. T. oraz R. T., a nadto wniosła o ustalenie dodatków do zasiłku rodzinnego : 1/ z tytułu wychowania dziecka w rodzinie wielodzietnej na T. T. i R. T. oraz 2/ z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez E. T. , A. T. , T. T. oraz R. T. Wniosek skarżącej został w całości uwzględniony poprzez przyznanie wszystkich wymienionych w tym wniosku świadczeń rodzinnych. Dodatkowo należy podnieść , że przedmiotowej decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności i decyzja ta została niezwłocznie wykonana w zakresie przyznanych zasiłków za okres od listopada 2013r. do stycznia 2014r. Sąd w całości podzielił stanowisko organów , że wniosek z dnia 10 lutego 2014r. złożony na stosownym formularzu , z zaznaczonym dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego , którego skarżąca nie uwzględniła we wniosku z dnia 30 września 2013r. , w istocie stanowił nowy wniosek i wbrew twierdzeniom skarżącej , nie mógł stanowić "uzupełnienia" pierwotnego wniosku. Konsekwencją powyższego stwierdzenia był obowiązek rozpatrzenia przez organ przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Inaczej rzecz ujmując , wniosek z dnia 10 lutego 2014r. wszczął nową sprawę , która została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2014 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014 r. nr [...] odmawiającą skarżącej przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci T. T. i R. T. Powodem odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń była okoliczność – również bezsporna w sprawie – że skarżąca w dacie złożenia wniosku z dnia 10 lutego 2014r. nie przebywała na urlopie wychowawczym. Urlop wychowawczy został udzielony skarżącej w okresie od dnia 28 lipca 2011r. do dnia 19 grudnia 2013r. Nie została zatem spełniona przesłanka z art.10 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych , zgodnie z którym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub innym osobom wymienionym w tym przepisie. Oznacza to , że tylko w okresie korzystania z urlopu wychowawczego może być przyznany ten dodatek . Fakt złożenia wniosku o przyznanie ww. świadczenia po zakończeniu urlopu wychowawczego , jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie , wyklucza możliwość przyznania przedmiotowego dodatku. Dodatkowym argumentem za odmową przyznania wnioskowanego przez skarżącą świadczenia jest okoliczność, że zgodnie z art.24 ust.2 ustawy oświadczeniach rodzinnych , prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Zasadą jest , że świadczenia przyznawane są na wniosek. Skoro wniosek został złożony w lutym 2014r. , to tym samym niedopuszczalne było przyznanie tego świadczenia z datą wsteczną nawet w przypadku , gdy przesłanka korzystania z urlopu wychowawczego była spełniona przed datą złożenia wniosku. Reasumując należy stwierdzić , że sam fakt korzystania z urlopu wychowawczego nie uprawnia do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tego tytułu w przypadku , gdy nie został złożony wniosek o przyznanie tego świadczenia. Z kolei złożenie wniosku o przyznanie powyższego dodatku nie uprawnia do jego przyznania w przypadku , gdy urlop wychowawczy nie był wykorzystywany na dzień złożenia wniosku . Powyższego stanowiska nie mogła zmienić argumentacja skargi odnosząca się do decyzji z dnia [...] 2014r. , a w szczególności zarzuty dotyczące jej doręczenia, czy podpisania przez tę samą osobę , która podpisała decyzję z dnia [...] 2014r. Jak wyżej podkreślono , skarżąca wnioskiem z dnia 10 lutego 2014r. wszczęła nowe postępowanie administracyjne, które jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Data złożenia przedmiotowego wniosku obligowała organ administracyjny do badania, czy w tej dacie zostały spełnione przesłanki przyznania wnioskowanego dodatku do zasiłku rodzinnego. Ocena organu , że skarżąca w dacie złożenia przedmiotowego wniosku nie spełniała przesłanek do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dziećmi T. T. i Ł. T. jest ocena prawidłową , znajdującą potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sporawy. Skarżąca nie kwestionowała faktu, że na urlopie wychowawczym przebywała do dnia 19 grudnia 2013r. , a zatem oczywistym i bezspornym jest , że składając wniosek o przyznanie ww. dodatku do zasiłku rodzinnego nie spełniła przesłanki ustawowej do przyznania jej tego świadczenia. W związku z powyższym należy stwierdzić , że zarzut błędnej wykładni dokonanej przez organy administracyjne jest nieuzasadniony , tak samo jak zarzut niewłaściwego zastosowania przez te organy przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych . Nieuzasadnione jest również stanowisko skarżącej zarzucające wydanie dwóch decyzji w jednym postępowaniu , gdyż jak wskazuje materiał dowodowy, organy prowadziły dwa odrębne postępowania administracyjne wszczęte na podstawie dwóch odrębnych wniosków skarżącej tj. z dnia 30 września 2013r. i z dnia 10 lutego 2014r. Ocena skuteczności doręczenia decyzji z dnia 23 stycznia 2014r. wykracza poza ramy rozpatrywanej sprawy, w której przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 kwietnia 2014r. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] 2014r. Zarzut prowadzenia postępowania w ramach organu pierwszej instancji przez tę samą osobę należy uznać za oczywiście nieuzasadniony, gdyż - jak wyżej podniesiono - prowadzone były dwa odrębne postępowania. Niezależnie od tego należy podnieść, że zgodnie z art.24 § 1 pkt.5 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej Kpa , pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie , w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Naruszenie tego przepisu skutkuje wznowieniem postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną , na podstawie art.145 § 1 pkt.3 Kpa. Żadna z okoliczności wskazanych w ww. przepisach nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej art.186 § 2 Kodeku pracy należy stwierdzić, że nie mogła ona odnieść zamierzonego skutku, bowiem wskazany przepis odnosi się do uprawnień w zakresie urlopu wychowawczego , natomiast ustawa o świadczeniach rodzinnych w art.10 ust.1 określa jako przesłankę do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego fakt rzeczywistego korzystania z urlopu wychowawczego. W niniejszej sprawie bezsporne jest , że skarżąca wykorzystała urlop wychowawczy w okresie od dnia 28 lipca 2011r. do dnia 19 grudnia 2013r. Kwestia , czy skarżąca mogłaby wykorzystać urlop w innych okresach jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie . W aktach sprawy brak jest dowodu wskazującego na zawiadomienie skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i w tym zakresie zarzut skargi należy uznać za uzasadniony poprzez naruszenie przez organy art.10 par.1 Kpa , jednak naruszenie to , w ocenie Sądu , nie miało wpływu na wynik sprawy. Decyzja została wydana w oparciu o dowody przedstawione przez skarżącą , a sama skarżąca nie kwestionowała stanu faktycznego ustalonego przez organy administracyjne i przyjętego za podstawę orzekania w niniejszej sprawie. Istota sporu nie dotyczy ustaleń faktycznych , tylko oceny prawnej materiału dowodowego. Organy z własnej inicjatywy nie przeprowadzały żadnych nowych dowodów , a tym samym materiał dowodowy był znany skarżącej . W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem , gdyż ani argumentacja skargi , ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy . Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) , orzekł jak w sentencji.