III SA/Kr 1064/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek spr. Sędziowie : WSA Dorota Dąbek WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 sierpnia 2008 r . nr : [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata P. Z. – Kancelaria Adwokacka ul. [...] kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku VAT przewidzianą dla tego rodzaju czynności. W dniu 13 maja 2008r. K. G. złożył w Referacie ds. Dodatków Mieszkaniowych Wydziału Świadczeń Socjalnych Urzędu Miasta wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W dniu [...] 2008r. Prezydent Miasta wydał decyzję nr [...], którą odmówił przyznania K. G. dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem. Tymczasem jak wynika z przesłanego w dniu 27 czerwca 2008r. potwierdzenia zarządcy budynku – Gminy B – K. G. nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu (w toku sprawa o eksmisję). W związku z powyższym, w ocenie Prezydenta Miasta, nie spełnia on aktualnie jednej z podstawowych przesłanek zawartych w cyt. wyżej przepisie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dlatego też orzeczono o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta podkreślił przy tym, iż w powyższej kwestii organ przyznający dodatki mieszkaniowe nie ma możliwości działania uznaniowego. Pismem z dnia 10 lipca 2008r. K. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta domagając się jej uchylenia. Wyjaśnił w nim, iż umowa najmu zajmowanego przez niego lokalu, którą zawarł z Gminą B nie została nigdy rozwiązana. Natomiast o eksmisję wystąpiło Stowarzyszenie "A". K. G. wskazał również, iż wystąpił z powództwem o ustalenie istnienia stosunku najmu (sygn. akt [...]), a w szczególności z kim umowa najmu jest zawarta, bowiem Gmina B i Stowarzyszenie "A" w istocie są dwiema osobami prawnymi. Oświadczył również, iż za zajmowane mieszkanie płaci cały czynsz. Działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r. Nr 71, poz. 734 z późn. zm) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 22 sierpnia 2008r. decyzję nr [...], którą utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008r., nr [...]. Kolegium wyjaśniło, iż przesłanką nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego jest posiadanie tytułu prawnego do lokalu. Fakt utraty tego tytułu powoduje, że nie można nabyć prawa do dodatku mieszkaniowego, niezależnie od tego czy postępowanie o eksmisję zostało wszczęte, czy też nie. Postępowanie o eksmisję jest jednym ze skutków utraty tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, a jego zakończenie nie ma bezpośredniego wpływu na prawo do dodatku mieszkaniowego. Jeżeli w wyroku eksmisyjnym sąd ustali, że stronie przysługuje prawo do lokalu socjalnego, dopiero wówczas zostanie spełniona przesłanka pozwalająca uzyskać prawo do dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z akt sprawy, na wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożonym przez K. G. zarządca nieruchomości (Gmina B), zaznaczył, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a proces o eksmisję z lokalu jest w toku. Pozwala to stwierdzić, iż, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, strona nie posiada prawa do lokalu znajdującego się przy ulicy C w K. Z akt sprawy nie wynika również, że odwołujący oczekuje na lokal socjalny lub zamienny. Kolegium zauważyło, iż strona nieposiadająca tytułu prawnego do lokalu uprawniona jest do dodatku mieszkaniowego tylko wtedy,- gdy przysługuje jej prawo do lokalu socjalnego, na którego realizację oczekuje w lokalu, co do którego nie ma tytułu prawnego. W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, iż K. G. nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Z powyższą decyzją nie zgodził się K. G. i pismem z dnia 4 października 2008r. wniósł na nią skargę domagając się jej zmiany. Skarżący podniósł, iż zmiany stanu prawnego budynku, w którym mieszka nie mogą przesądzać o jego prawie do dodatku mieszkaniowego, ponieważ z posiadanej przez niego decyzji Urzędu Miasta z dnia [...] 1991r., znak [...] wynika, iż przysługuje mu mieszkanie zamienne, na które nadal oczekuje. Tym samym, zdaniem skarżącego, spełnia on przesłanki przyznania dodatku mieszkaniowego wymienione w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Ponadto skarżący podniósł, iż nadal opłaca czynsz za mieszkanie. Natomiast działania podejmowane przez Gminę B oraz Stowarzyszenie "A" uważa za krzywdzące i niezgodne z zasadami współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się od zarzutu skarżącego, iż posiada on prawo do lokalu zamiennego, Kolegium zauważyło, iż lokal zamienny to lokal, który wynajmujący mieszkanie ma obowiązek zapewnić najemcy w przypadkach określonych w ustawie z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Przypadkami wskazanymi w powołanej ustawie są m.in. sytuacja, w której istnieje potrzeba koniecznej naprawy lokalu, co nie może z kolei trwać dłużej niż rok czy też sytuacja, w której właściciel zamierza wcześniej wypowiedzieć umowę o odpłatne zajmowanie lokalu w razie gdy on sam (lub jego bliscy wymienieni w art. 11 ust. 7 cyt. ustawy) zamierza w lokalu zamieszkać. Tym samym, zdaniem Kolegium, przedłożone przez skarżącego dokumenty nie mogą stanowić podstawy do przyjęcia, iż jest on uprawniony do lokalu zamiennego, a co za tym idzie – iż przysługuje mu prawo do dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Katalog osób uprawnionych do otrzymania dodatku mieszkaniowego został określony w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.): "Art. 2. 1. Dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny." Organy administracyjne obu instancji orzekające w niniejszej sprawie uznały jednak, że skarżący nie spełnia żadnej z powyższych przesłanek ponieważ nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, a zatem dodatek mieszkaniowy mu nie przysługuje. Jednak zdaniem Sądu organy administracyjne oparły swoje rozstrzygnięcia na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, czym naruszyły przepisy art. 7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.): "Art. 7. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." "Art. 77 § 1. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." Organy administracyjne obu instancji uznając, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nie wzięły pod uwagę istotnych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a mianowicie decyzji z dnia [...] 1991r., nr [...] o przydzieleniu K. G. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. C w K. oraz umowy najmu tego lokalu z dnia 14 października 2002r. zawartej pomiędzy skarżącym a Gminą B. Oba te dokumenty stanowiły tytuł do zajmowania lokalu mieszkalnego. Organy administracyjne w swoich decyzjach w ogóle nie odniosły się do tej kwestii, a w szczególności nie ustaliły, czy decyzja o przydziale mieszkania została uchylona lub zmieniona albo czy umowa najmu została wypowiedziana. Ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, że skoro przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie o eksmisje, to jest to wystarczające do uznania, iż nie ma on prawa do lokalu. Należy jednak zauważyć, iż eksmisja skarżącego z zajmowanego przez niego lokalu będzie możliwa dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż organy administracyjne nie ustaliły w sposób prawidłowy stanu faktycznego oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, czym naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a przeto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), określając ich wysokość na podstawie § 19 pkt 1 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).