III SA/Kr 1070/14
PostanowienieWSA w Krakowie2014-11-17
Skład orzekający: Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, charakteryzująca się niskim miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z miesięcznymi wydatkami wyczerpuje jego możliwości finansowe i uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego i rodziny, uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Drogowego dotyczącą kary pieniężnej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje niski dochód, a jego miesięczne wydatki wraz z wydatkami żony wyczerpują jego możliwości finansowe. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego K. M. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. Zakład [...] "A" Wyrób [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Drogowego z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego K. M. od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. M. –"A" o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony w dniu 18 października 2014 r. (prezentata sądu), w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 kwietnia 2014 r.
We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich wspólny miesięczny wynosi 1.724 zł i składa się na niego dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości 878 zł netto.
Skarżący wraz z żoną mieszka w nieruchomości stanowiącej własność córki. Oboje posiadają tam ustanowioną służebność mieszkania. Innego majątku ruchomego czy też nieruchomości skarżący nie wykazał.
Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż prowadzi działalność gospodarczą – zakład betoniarski, który stanowi jego jedyne źródło dochodu. Nie zatrudnia on pracowników z uwagi na bardzo niskie zyski, na granicy opłacalności. Jakikolwiek dochód przynosi tylko okres letni. Zarobione pieniądze musza starczyć na całoroczne utrzymanie, w tym opłaty ZUS, skarbowe i inne koszty. Czasem nie starcza środków do kolejnego sezonu wtedy zapożycza się u rodziny. Skarżący podkreślił, iż prowadzi działalność aby doczekać do emerytury – maj 2015 r. Oboje z żoną są już starszymi ludźmi i cierpią na liczne dolegliwości, dlatego zdarza się, ze na leki wydają oni naprawdę duże kwoty. Do wniosku skarżący dołączył kserokopie faktur i rachunków za gaz, prąd, wodę, telefon, faktury za zakup leków oraz wyciąg z konta bankowego za okres od lipca do września 2014 r. Ponadto zeznanie podatkowego za rok 2013 skarżącego i jego żony oraz deklaracje VAT za okres od lipca do września 2014 r. A także potwierdzenia wpłat składek ubezpieczeniowych do ZUS.
Z przedstawionych dokumentów wynika, iż wydatki konieczne skarżącego tj. opłaty oraz zakup żywności i lekarstw to kwota łączna 1.380 zł. Dodatkowo skarżący musi opłacić składki na ubezpieczenie społeczne.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, w szczególności niski miesięczny dochód, który w zestawieniu z miesięcznymi wydatkami wyczerpuje możliwości finansowe skarżącego i uniemożliwia poniesienie kosztów postępowaniu nie wywołując uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, uzasadnia to decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło