III SA/Kr 1070/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-11-17

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, charakteryzująca się niskim miesięcznym dochodem, który w zestawieniu z miesięcznymi wydatkami wyczerpuje jego możliwości finansowe i uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jego i rodziny, uzasadnia uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Drogowego dotyczącą kary pieniężnej. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje niski dochód, a jego miesięczne wydatki wraz z wydatkami żony wyczerpują jego możliwości finansowe. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego K. M. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. Zakład [...] "A" Wyrób [...] o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Drogowego z dnia 30 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego K. M. od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. M. –"A" o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony w dniu 18 października 2014 r. (prezentata sądu), w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 kwietnia 2014 r. We wniosku skarżący oświadczył, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Ich wspólny miesięczny wynosi 1.724 zł i składa się na niego dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz świadczenie emerytalne żony w wysokości 878 zł netto. Skarżący wraz z żoną mieszka w nieruchomości stanowiącej własność córki. Oboje posiadają tam ustanowioną służebność mieszkania. Innego majątku ruchomego czy też nieruchomości skarżący nie wykazał. Na uzasadnienie wniosku skarżący podał, iż prowadzi działalność gospodarczą – zakład betoniarski, który stanowi jego jedyne źródło dochodu. Nie zatrudnia on pracowników z uwagi na bardzo niskie zyski, na granicy opłacalności. Jakikolwiek dochód przynosi tylko okres letni. Zarobione pieniądze musza starczyć na całoroczne utrzymanie, w tym opłaty ZUS, skarbowe i inne koszty. Czasem nie starcza środków do kolejnego sezonu wtedy zapożycza się u rodziny. Skarżący podkreślił, iż prowadzi działalność aby doczekać do emerytury – maj 2015 r. Oboje z żoną są już starszymi ludźmi i cierpią na liczne dolegliwości, dlatego zdarza się, ze na leki wydają oni naprawdę duże kwoty. Do wniosku skarżący dołączył kserokopie faktur i rachunków za gaz, prąd, wodę, telefon, faktury za zakup leków oraz wyciąg z konta bankowego za okres od lipca do września 2014 r. Ponadto zeznanie podatkowego za rok 2013 skarżącego i jego żony oraz deklaracje VAT za okres od lipca do września 2014 r. A także potwierdzenia wpłat składek ubezpieczeniowych do ZUS. Z przedstawionych dokumentów wynika, iż wydatki konieczne skarżącego tj. opłaty oraz zakup żywności i lekarstw to kwota łączna 1.380 zł. Dodatkowo skarżący musi opłacić składki na ubezpieczenie społeczne. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, w szczególności niski miesięczny dochód, który w zestawieniu z miesięcznymi wydatkami wyczerpuje możliwości finansowe skarżącego i uniemożliwia poniesienie kosztów postępowaniu nie wywołując uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, uzasadnia to decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło