III SA/Kr 1070/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Krystyna Kutzner (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. – W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. M. – W. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U.2017.1257, dalej: "k.p.a."), postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. znak: [...] stwierdził, że odwołanie M. M. – W. – dalej: "skarżąca" od decyzji Starosty z dnia [...] 2018 r. znak: [...] zostało wniesione z uchybienie terminu do jego wniesienia. Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta decyzją z dnia [...] 2018 r. znak: [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] 2016 r. znak: [...] orzekającą o aktualizacji operatu ewidencji gruntów dla obrębu S, gmina J, polegającej na rozdzielaniu połączonych w działce drogowej nr [...] nieruchomości o odmiennym stanie prawnym. W odwołaniu od ww. decyzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowanie bądź przekazania jej do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 16 § 1, art. 107 § 1 pkt 1 i 3, art. 154 k.p.a. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia. Argumentując wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz powołał przepisy mające zastawanie w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w przypadku wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej wykonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Z kolei skutkiem procesowym wniesienia odwołania po terminie w przypadku, gdy wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 2 k.p.a.), jest wydanie przez organ postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 39 k.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. przewiduje natomiast, że odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Z przepisów powyższych wynika, że datą doręczenia pisma adresatowi jest data wskazana przez odbierającego pismo na pokwitowaniu i potwierdzona podpisem odbierającego. W myśl art. 129 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji , a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W ocenie organu odwoławczego decyzja Starosty z dnia [...] 2018 r. została doręczona skarżącej w dniu 27 czerwca 2018 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Skarżąca wniosła odwołanie w dniu 12 lipca 2018 r., a zatem po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Termin ten upływał w dniu 11 lipca 2018r. Ponadto organ wskazał, że skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminy, który nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] 2018 r., znak: [...] po terminie, podczas gdy odwołanie wniesione zostało w ustawowym terminie określonym w art. 129 § 2k.p.a.; - art. 7 w zw. z art 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ze względu na fakt, że organ nie porównał daty doręczenia decyzji organu I instancji z datą jej doręczenia znajdującej się w systemie operatora publicznego, tj. Poczty Polskiej, podczas gdy te dwie daty są różne; - art.15 w zw. z art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i pozbawienie skarżącej prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, a to poprzez błędne przyjęcie, że odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji złożone zostało z uchybieniem terminu, co uniemożliwiło przeprowadzenie merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, - art. 46 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że skarżąca odebrała decyzję organu I instancji w dniu [...] 2018 r., podczas gdy skarżąca odebrała decyzję Starosty w dniu [...] 2018 r., co znajduje swoje potwierdzenie m.in. w systemie operatora publicznego oraz twierdzeniach skarżącej, a które to okoliczności nie zostały zweryfikowane przez organ II instancji, - art. 76 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i oparcie się przez organ II instancji jedynie na potwierdzeniu odbioru i uwidocznionej na nim daty, bez dołożenia przez organ należytej staranności w ustaleniu rzeczywistej daty odbioru zaskarżonej decyzji. Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, albowiem nie miała możliwości skorzystać z dowodów wskazanych w treści skargi na etapie postępowania przed organami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Wskazała, że decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r. odebrała w placówce pocztowej w dniu 28 czerwca 2018 r,, a więc dzień później niż wskazuje organ odwoławczy, o czym świadczy wydruk z systemu Poczty Polskiej S.A. dotyczący śledzenia przesyłki. Z powyższego wydruku wynika, że przesyłka o numerze nadawczym nr [...], nadana w dniu 20 czerwca 2018 r. została awizowana i pozostawiona w Urzędzie Pocztowym J w dniu 26 czerwca 2018 r. Przesyłka odebrana została w Urzędzie Pocztowym w J w dniu 28 czerwca 2018 r. o godz. 14:25. Nadto skarżąca zwróciła uwagę, iż na dowodzie doręczenia na stemplu nadawczym figuruje data 27 czerwca 2018 r., a więc nie jest możliwym , aby w tym samym dniu przesyłka odebrana została przez adresata w Urzędzie Pocztowym. Organ odwoławczy w kontekście powyższych okoliczności nie podjął dalszych działań weryfikacyjnych, które miałyby na celu stwierdzenie rzeczywistej daty doręczenia przesyłki. W związku z powyższym – w ocenie skarżącej - zaskarżone postanowienie wydane zostało w sposób nieuprawniony, przedwczesny i bez uprzedniego należytego rozważenia wszelkich obiektywnych okoliczności stanu faktycznego. W sytuacji, w której organ odwoławczy zachowałby należytą staranność w zakresie analizy stanu faktycznego, zachodzi daleko idące prawdopodobieństwo, że odwołaniu zostałby nadany dalszy bieg i zostałoby ono rozpoznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017.2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa . Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.2018.1302, zwana dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza , skarga zasługuje na uwzględnienie . Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 10 sierpnia 2018 r. znak: [...] stwierdzające, że odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] 2018 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powołany wyżej przepis art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie, czy wniesione odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny wskazującej na niedopuszczalność wniesionego odwołania, czy też stwierdzenie jego wniesienia po terminie zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania lub o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności. Podkreślić należy, iż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, powinno być poprzedzone bezspornymi ustaleniami, co do prawidłowości doręczenia stronie orzeczenia wydanego w I instancji, od którego środek zaskarżenia został wniesiony oraz co do daty wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno bowiem mieć miejsce dopiero po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego w zakresie koniecznym do ustalenia, czy termin ustawowy z art. 129 § 2 k.p.a. został przez stronę zachowany. Jak wynika z powołanych wyżej regulacji prawnych warunkiem wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w trybie art. 134 k.p.a. jest uprzednie ustalenie w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, daty skutecznego doręczenia decyzji stronie, od której zaczyna biec termin do wniesienia środka zaskarżenia. Zgodnie z brzmieniem art.129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Termin na jego wniesienie wynosi, zgodnie z § 2 wskazanego przepisu , 14 dni od daty doręczenia decyzji (postanowienia) stronie. Z brzmienia tego przepisu wynika jasno, że aby można było ocenić zachowanie terminu do wniesienia odwołania i ewentualnie stwierdzić uchybienie tego terminu, co jest przedmiotem zaskarżonego postanowienia, najpierw należy ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, że decyzja została doręczona i ustalić datę, w której doręczono tę decyzję. Dopiero wówczas organ może oceniać, czy został zachowany przez stronę 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, wskazany w art. 129 § 2 k.p.a., który liczy się od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest data doręczenia skarżącej decyzji Starosty z dnia [...] 2018 r. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuścił dowód w postaci wydruku z systemu Poczty Polskiej S.A. dot. śledzenia przesyłki nr [...], który wskazuje inny termin doręczenia spornej przesyłki. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że decyzja Starosty z dnia [...] 2018 r. została odebrana przez skarżącą w dniu 27 czerwca 2018 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Zatem – w ocenie organu odwoławczego - termin do złożenia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 11 lipca 2018 r., a odwołanie wniesione przez skarżącą w dniu 12 lipca 2018 r. zostało złożone z uchybieniem terminu. Organ podkreślił, że dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym i korzysta z domniemana prawdziwości. Zdaniem skarżącej decyzja została doręczona w dacie wskazanej na wydruku ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. śledzenie przesyłek tj. w dniu 28 czerwca 2018 r. o godz. 14:25 w Urzędzie Pocztowym w J. W związku z powyższym należy stwierdzić , że nie kwestionując – co do zasady - że dokument – zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki – jest dokumentem urzędowym , to jednak domniemanie jego prawdziwości można obalić innym dowodem. W rozpatrywanej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości co do daty doręczenia przesyłki skarżącej , natomiast aby uznać odwołanie za wniesione z uchybieniem terminowi, organ musi mieć pewność co do daty doręczenia decyzji osobie uprawnionej do odbioru przesyłki. Doręczenie musi być więc pewne i prawidłowe. W okolicznościach kontrolowanej sprawy Sąd takiej pewności nie ma , a organ – zdaniem Sądu - przedwcześnie przyjął , że data widniejąca na potwierdzeniu odbioru jest wiążąca . Stosownie do art.46 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki brak jest daty doręczenia nakreślonej przez skarżącą. Na dokumencie tym widnieje tylko datownik. Twierdzenia skarżącej co do daty odbioru przesyłki nie są gołosłowne , gdyż potwierdza je zapis wydruku komputerowego śledzenia przesyłki , sporządzony przez pracownika Poczty Polskiej. Podkreślić należy, że oba dokumenty tj. zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki i wydruk komputerowy śledzenia przesyłek winny być spójne; są to dokumenty wytworzone przez ten sam organ – Pocztę Polską i skarżąca nie miała wpływu na treść tych dokumentów. Wskazane okoliczności uwiarygadniają zarzuty skarżącej , co do innej daty odbioru przesyłki , niż data widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru . Za uzasadniony należy uznać zarzut skarżącej co do nie wyjaśnienia istotnej okoliczności faktycznej, jaką jest data doręczenia skarżącej przesyłki zawierającej decyzję , od której złożyła odwołanie. Organ w sposób przekonywujący powinien uzasadnić , dlaczego nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej, czego nie uczynił w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym i nie wyjaśnił zaistniałych rozbieżności. Wskazując na powyższe okoliczności należy stwierdzić , że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 7 i art. 77 § 1 , art.46 oraz art.124 § 2 k.p.a. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy nie mógł stanowić dostatecznych podstaw do podjęcia zaskarżonego postanowienia, a ta okoliczność obligowała Sąd do jego uchylenia. W związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązkiem organu odwoławczego będzie uwzględnienie przedstawionych powyższych uwag Sądu, wnikliwe rozpatrzenie wniosków i twierdzeń skarżącej oraz materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Stosownie do art.153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ , którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym organy rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania, na które składał się wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.