III SA/Kr 1071/09

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. – K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi R. J. – K. działającej w imieniu własnym oraz swoich małoletnich dzieci P. J. i R. K. na decyzję Wojewody z dnia 25 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: I. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wnioskodawczyni w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz dwoma synami. Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni 0,67 ha na której stoi dom rodzinny męża o powierzchni 90 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni oszacowała na kwotę 1643 zł wyjaśniając, że składa się na to ok. 112 zł zasiłku rodzinnego, 450 zł zasądzonych na rzecz syna alimentów i 1081 zł renty męża. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że za prąd płaci miesięcznie 92 zł, za gaz 80 zł, za telefon 50 zł. Do tego dochodzą przejazdy syna do szkoły (jednorazowo 1,80 zł), lekarstwa dla męża 130 zł, bieżące wydatki na odzież dla siebie i dzieci a także podręczniki i przybory szkolne syna. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenia, że nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 246 §3 ppsa) i jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Jednocześnie zwrócenia uwagi wymaga, iż ze sformułowania przesłanki zawartej w art. 246 §1 pkt. 1 ppsa "nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów" wynika, że możliwości strony przekraczać musi opłacenie nawet minimalnych kosztów, które na gruncie postępowania sądowoadministrcyjnego wynoszą 100 zł (por. S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek; Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministrcyjnych, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2007 r. s. 249). W przypadku skarżącej gdy zestawi się wysokość miesięcznych dochodów gospodarstwa a więc 1643 zł z ponoszonymi ostatnio (a więc aktualnymi) wydatkami, które szacować należy na około 400 zł trudno mówić o takiej sytuacji. Jednocześnie w oparciu o przedstawione sądowi akta administracyjne okolicznością znaną z urzędu pozostaje, że przy niemal identycznych okolicznościach stanu faktycznego wnioskodawczyni otrzymała w sądzie cywilnym zwolnienie od części kosztów (vide: k. 20-19) i nie miała większych problemów z uiszczaniem opłat sądowych rzędu 70-100 zł (vide: k. 51, 22). Sytuacja taka nie przekreśla starań wnioskodawczyni w całej rozciągłości. Godzi się bowiem zauważyć, że zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją takiego stanu rzecz jest, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, można przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika (art. 245 §3 ppsa), oczywiście po dokonaniu ustaleń, że nie jest ona w stanie ponieść takich kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy zwrócenia uwagi wymaga, że po odjęciu stałych miesięcznych obciążeń do rozporządzenia rodzinie pozostaje ok. 1200 zł. Wynika to z prostych operacji arytmetycznych przeprowadzonych w oparciu o przedstawione wydatki na prąd, gaz, telefon, bilety syna i lekarstwa męża. Biorąc pod uwagę realia dnia codziennego i obowiązujące ceny, środki na takim poziomie nie za bardzo pozwalają na czynienie oszczędności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika też, iż nie jest to kwota specjalnie wysoka przy czterech osobach w rodzinie. Okoliczność, że do męża wnioskodawczyni należy dom gdzie rodzina zamieszkuje nie zmienia przyjętego spojrzenia. Ewentualne rozporządzenia akurat tym składnikiem majątku godziłyby bowiem w podstawy jej bytowania. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono stronie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tyle, że nie w zakresie całkowitym jak tego chciała a w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie na jej rzecz adwokata opłacanego ze środków budżetowych skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Wnioskodawczyni łatwiej będzie bowiem uiścić koszty sądowe, które on obecnym etapie sprowadzają się do konieczności wyłożenia raptem 100 zł aniżeli opłacić własnym sumptem pełnomocnika w wyboru. Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.