III SA/Kr 1072/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Niedźwiedź Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) WSA Bogusław Wolas Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 16 maja 2025 r. nr SKO.RD/4120/31/2025 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącego D. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie (dalej: Kolegium) z 16 maja 2025 r. nr SKO.RD/4120/31/2025 utrzymująca w mocy decyzję Starosty Tarnowskiego (dalej: organ I instancji, Starosta) z 14 marca 2025 r., nr WTK-II.5410.16.121.2023 nakładającą na skarżącego (D. K.) karę pieniężną z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji pojazdu. Decyzja została w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 13 września 2022 r. skarżący złożył w Starostwie Powiatowym w Tarnowie wniosek o rejestrację samochodu marki VOLKSWAGEN [...], rok produkcji 1997 r. nabytego w Niemczech. Decyzją z 13 września 2022 r. Starosta orzekł o rejestracji ww. pojazdu. W dniu 14 kwietnia 2023 r. Starosta wszczął wobec skarżącego postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku rejestracji ww. pojazdu. Decyzją z 16 maja 2023 r. Starosta wymierzył skarżącemu karę pieniężną 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji ww. pojazdu. Organ wyjaśnił, że przekroczenie terminu określonego art. 71 ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym dla rejestracji pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego UE sankcjonowane jest karą w wysokości od 200 do 1 000 zł. Przepisy ww. ustawy nie przewidują żadnych odstępstw od nałożenia kary na właściciela pojazdu naruszającego wskazaną regulację. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Przyczyną uchylenia decyzji był brak zastosowania przez organ I instancji art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (w skrócie ustawa Covid-19) i niewyznaczenie skarżącemu 30 - dniowego terminu na złożenie wniosku o przewrócenie terminu do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Pismem z 21 sierpnia 2023 r. Starosta zawiadomił skarżącego o uchybieniu terminu do dokonania rejestracji pojazdu i poinformował go o możliwości złożenia w terminie 30 dniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania rejestracji. W dniu 20 września 2023 r. skarżący zwrócił się do Starosty o przywrócenie terminu do dokonania rejestracji wskazanego pojazdu. Postanowieniem z 20 października 2023 r. Starosta odmówił skarżącemu przywrócenia wskazanego terminu, a Kolegium utrzymało w mocy ww. postanowienie. Następnie wyrokiem z 14 sierpnia 2024 r. III SA/Kr 276/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie Kolegium. Ponownie wydaną decyzją z 14 marca 2025 r. Starosta wymierzył skarżącemu administracyjną karę pieniężną w kwocie 200 zł z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji ww. pojazdu. Organ wyjaśnił, że skarżący 8 kwietnia 2021 r. sprowadził pojazd z terytorium państwa członkowskiego UE, tym samym termin na jego zarejestrowanie upływał 8 maja 2021 r., tymczasem skarżący zarejestrował pojazd dopiero w dniu 13 września 2022 r. W odwołaniu skarżący podał, że w terminie 60 dniu, tj. 1 czerwca 2021 r. zgłosił w Starostwie nabycie pojazdu, co zgodnie z uzyskaną w Starostwie informacją było wystarczającym dopełnieniem rejestracji z uwagi na występującą sytuacje kryzysową Covid-19. Nadto zaznaczył, że pojazd, którego dotyczy decyzja należy do pojazdów zabytkowych, przy czym sam proces uzyskania wpisu do wojewódzkiej ewidencji zbytków trwał 56 dni, przekraczając termin 30 dni na rejestrację. Podał też, że waga naruszenia jest znikoma. Wskazaną na wstępie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty. Kolegium podało, że skoro pojazd został sprowadzony 8 kwietnia 2021 r. to jego rejestracja winna być dokonana w terminie 30 dni (art. 71 ust. 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Brak było jednocześnie podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary (art. 189 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zdaniem Kolegium nie można było uznać, że waga naruszenia była znikoma, w sytuacji, gdy obowiązek rejestracji należał do podstawowych obowiązków nabywającego samochody, a przepisy w tym względzie obowiązywały od ponad 20 lat. Z kolei celem zgłoszenia nabycia pojazdu jest aktualizacja bazy danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że pojazd podlegający rejestracji był zabytkowy i wymagał stosownych prac aby uzyskać pozytywny wynik badania technicznego niezbędny do jego rejestracja, Kolegium powołało się na wydany wobec skarżącego wyrok WSA w Krakowie III SA/Kr 276/24. W skardze do WSA w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium. Podniósł, że waga naruszenia prawa była znikoma, zaprzestał naruszania prawa i dopełnił obowiązku zgłoszenia pojazdu w terminie 60 dni, który został określony piśmie Starosty z 6 czerwca 2023 r. skierowanym do Kolegium. Wskazał, że zgodnie z zaskarżoną decyzją zobowiązany był bądź do rejestracji, bądź do zgłoszenia pojazdu. Taką też informację uzyskał od pracownika Starostwa. O fakcie konieczności zgłoszenia nabycia pojazdu jako wystarczającego w świetle prawa, a nie jego rejestracji świadczył również "Raport 82 Brak zgłoszenia sprowadzenia z zagranicy". Z raportu tego wynikało również, że pojazd pierwszy raz został zarejestrowany w Polsce jako zabytkowy pod nr rej. [...] oraz "brak zgłoszenia 6/3 sprowadzenia pojazdu z zagranicy w terminie" co nie było zgodne z prawdą, gdyż nabycie pojazdu zostało zgłoszone w terminie wynikającym z pisma Starosty z 6 czerwca 2023 r. Podał też, że pojazd został sprowadzony do rejestracji jako pojazd zabytkowy i musiał wykonać szereg prac remontowych i naprawczych aby jego stan techniczny pozwolił na dopełnienie wszystkich wymogów rejestracyjnych. Z tych powodów dotrzymanie terminu rejestracji nie było możliwe. Skarżący stwierdził, że jest ofiarą urzędniczych pomyłek. W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalanie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ w ocenie Sądu, organy w sposób nieprawidłowy oceniły stopień naruszenia prawa przez skarżącego w okolicznościach faktycznych i prawnych rozpatrywanej sprawy. Z tego też powodu Sąd uznał, że został naruszony art. 189d pkt 1 k.p.a. w stopniu mającym znaczenie dla sprawy. Okoliczności dotyczące usprawiedliwienia braku zachowania terminu na rejestrację samochodu przy przywracaniu terminu do dokonania uchybionej czynności, są bowiem innymi okolicznościami niż waga stopnia zawinienia, którą to okoliczność należy rozważyć przy wymierzeniu kary administracyjnej. Zdaniem Sądu organy prawidłowo ustaliły istotne w sprawie fakty: skarżący sprowadził 8 kwietnia 2021 r z kraju Unii Europejskiej pojazd marki VOLKSWAEN [...]. Dnia 1 czerwca 2021 r. powiadomił Starostę o nabyciu pojazdu. Następnie w dniu 25 maja 2022 r. skarżący uzyskał potwierdzenie włączenia sprowadzonego samochodu do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjnej ruchomego zabytku techniki, a w dniu 21 lipca 2022 r. uzyskał zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego wraz z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu co do zgodności z warunkami technicznym pojazdu zabytkowego. Wniosek o rejestrację skarżący złożył natomiast dopiero 13 września 2022 r. Pierwotnie nałożona kara pieniężna z tego tytułu (przekroczenie terminów rejestracji) została uchylona przez organ odwoławczy z uwagi na brak zastosowania w sprawie art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID 19. Ostatecznie w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z 14 sierpnia 2024 r., III SA/Kr 276/24 oddalił skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenie terminu do rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu (prawomocnego) wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. termin na dokonanie rejestracji pojazdu wynosił 30 dni. Co więcej, dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazywał, że odnośnie natomiast twierdzenia skarżącego, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia gruntownego remontu pojazdu nie był on w stanie złożyć wniosku o zarejestrowanie pojazdu w wyznaczonym do tego terminie wskazać należy, że art. 71 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustanawia bezwzględny obowiązek nakładany na właściciela pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zarejestrowania pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia. Ani przepis ten, ani żaden inny przepis ustawy Prawo o ruchu drogowym nie zawiera odstępstwa od powyższego nakazu. Oznacza to, że również pojazd uszkodzony, sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego UE, powinien zostać przez właściciela zarejestrowany w powyższym terminie. Skoro zaś zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym do rejestracji pojazdu wymagane jest m.in. zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub inny dokument wydany przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzający wykonanie oraz termin ważności badania technicznego (pkt 4), a z kolei przepis art. 73 ust. 1e pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nakazuje organowi rejestrującemu wydanie decyzji o odmowie rejestracji pojazdu w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1, z uwzględnieniem przy tej weryfikacji art. 72 ust. 1b-3, 4 i 5, to uznać należy, że jeżeli właściciel uszkodzonego pojazdu sprowadzonego z terytorium państw członkowskich UE nie doprowadza do naprawienia tego pojazdu po jego sprowadzeniu i przed upływem 30 dni od dnia sprowadzenia pojazdu nie uzyskuje zaświadczenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, dopuszcza się naruszenia obowiązku zarejestrowania pojazdu na terytorium RP w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia. Tym samym konieczność wykonania remontu pojazdu również nie może stanowić okoliczności uprawdopodobniającej brak winy skarżącego w uchybieniu terminu tym bardziej, że jak zostało to już powyżej wskazane pojazd został sprowadzony przez skarżącego w dniu 8 kwietnia 2021 r., a zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego wraz z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu co do zgodności z warunkami technicznymi pojazdu zabytkowego skarżący uzyskał w dniu 21 lipca 2022 r. Mimo to wniosek o rejestrację skarżący złożył dopiero w dniu 13 września 2022 r. Nawet zatem gdyby przyjąć, że termin na złożenie wniosku o rejestrację rozpoczął bieg od momentu uzyskania przez skarżącego zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego (tj. 21 lipca 2022 r.), to złożenie przez niego wniosku o rejestrację w dniu 13 września 2022 r. nastąpiło po upływie 30 dni. Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela powyższy pogląd i uznaje za własny. Rzecz jednak w tym, że niewątpliwie w okresie, którego dotyczy sprawa na sprowadzającym pojazd z terytorium państw członkowskich ciążyły dwa obowiązki: - dokonania rejestracji samochodu na podstawie ówcześnie obowiązującego art. 71 ust. 7 ustawy Prawo drogowe i - zgłoszenia nabycia samochodu na podstawie ówcześnie obowiązującego art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo drogowe. Faktem jest też, że wynikający z ww. przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązek zarejestrowania i zgłoszenia nabycia samochodu był dwukrotnie wydłużany. Termin ten został pierwotnie wydłużony ze względu na epidemię COVID - 19 do 180 dni, (na podstawie art. 31i ust.1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o COVID-19) do 31 grudnia 2020 r. Następnie w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 30 czerwca 2021 r. obowiązywał pierwotny termin 30 dni (na rejestrację i zgłoszenie nabycia), ale z kolei art. 31ia ust. 1 ustawy o COVID-19 wydłużył ten termin do 60 dni ze względu na stan zagrożenia epidemicznego. Termin ten obowiązywał do 31 grudnia 2023 r., a od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje z powrotem termin 30 dni na rejestrację samochodu (art. 73aa ust.1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym), przy czym zgodnie z art. 73aa ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przypadku gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni. Uchylony został natomiast całkowicie obowiązek zgłoszenia nabycia pojazdu Reasumując, faktem jest, że w stosunkowo krótkim okresie zagrożenia epidemicznego tj. między 1 stycznia 2021 r., a 30 czerwca 2021 r. obowiązywał krótki 30-dniowy termin na dokonanie rejestracji i zgłoszenia. Niemniej jednak Sąd zwraca uwagę, że projektodawcy ponownego wydłużenia terminu na rejestrację pojazdu (do 60 dni na podstawie ww. art. 31iu ustawy o COVID-19) wyraźnie podkreślali, że: "Przesłanką do wydłużenia omawianych terminów jest przedłużający się stan epidemii, który może wpływać na wydłużenie czasu obsługi interesantów w organach rejestrujących pojazdy. Może również utrudniać właścicielom pojazdów terminowe dopełnienie ustawowych obowiązków, nawet jeżeli część z nich nie generuje wizyty obywatela w urzędzie (np. możliwość złożenia zawiadomienia o zbyciu/nabyciu pojazdu przez e-PUAP lub pocztą). Należy przy tym mieć na uwadze, że niedochowanie przez właściciela pojazdu tych terminów wiąże się sankcjami określonymi w art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (kary pieniężne). Wydłużenie ustawowych terminów z 30 do 60 dni wpłynie na rozłożenie w czasie realizacji obowiązków ustawowych przez właścicieli pojazdów, a tym samym ułatwi organizację bezpiecznej pracy w organach rejestrujących i pomoże zmniejszyć ich obciążenie w okresie zagrożenia COVID-19, nie wpływając jednocześnie znacząco na aktualność danych o pojazdach zarejestrowanych oraz ich właścicielach, gromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów" (druk nr 1145 Sejmu IX kadencji). Co więcej, w autopoprawce do nowelizacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym (uchylającej obowiązek zawiadamiania o nabyciu pojazdu), autorzy projektu wskazywali, że: "(...) obywatele często zgłaszają samo nabycie pojazdu, ale już go nie przerejestrowują, bo sądzą, że zgłoszenie nabycia jest ich jedynym obowiązkiem" (druk 3251-A Sejmu IX kadencji). W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wymierzając karę pieniężną wskazał, że jego zdaniem, celem wspomnianych przepisów jest zapewnienie przestrzegania przez właścicieli pojazdów legalności obrotu i zwiększenie rzetelności danych gromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Organ zaakcentował przy tym, że skoro rejestracja nastąpiła 13 września 2021 r. to stan niezgodności z prawem utrzymywał się przez 492 dni, stanowiąc poważne zagrożenie dla interesu publicznego. Kolegium odnosząc się natomiast do argumentacji odwołania podkreślało przekroczenie terminów związanych z rejestracją pojazdu, a także powtórzyło argumentację zaprezentowaną w ww. wyroku dotyczącym odmowy przywrócenie terminu na dokonanie rejestracji. Organy obu instancji pominęły jednak rozważenie, że 1 czerwca 2021 r. skarżący zgłosił nabycie samochodu; w tym czasie niewątpliwie trwał okres epidemii COVID-19. Zgodnie bowiem z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii – stan epidemii trwał do 15 maja 2022 r., a po tej dacie, od 16 maja 2022 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. trwał stan zagrożenia epidemią (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1025). Ciągłe zmiany przepisów stwarzały nawet trudność profesjonalnym organom, skoro w piśmie z 6 czerwca 2023 r. (k. 12 akt administracyjnych) Starosta wskazywał na 60 dniowy termin do zawiadomienia o nabyciu samochodu, a Kolegium pierwotnie uchyliło wydaną w sprawie decyzję z uwagi na brak zastosowania w sprawie art. 15 zzzzzn2 ustawy o COVID 19. Zdaniem Sądu, organy z zaprzeczeniem zasad logiki, doświadczenia życiowego i zasad interpretowania okoliczności faktycznych na korzyść obywateli dokonały oceny okoliczności "znikomości" wagi naruszenia w świetle ustalonych okoliczności faktycznych i stanu prawnego, gdzie wydłużanie terminów na rejestrację samochodów miało ewidentnie związek z trwającym nadal stanem epidemii i następnie zagrożenia epidemicznego, a na dodatek projektodawcy kolejnych przepisów wprost wskazywali na trudności w realizacji przez obywateli obowiązków ustawowych. Zgodnie bowiem z art. 7a §1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W ocenie Sądu, organy naruszyły ww. art. 7a §1 w zw. z art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. nie dostrzegając "znikomości wagi naruszenia prawa" w świetle okoliczności towarzyszących sprowadzeniu pojazdu w czasie epidemii i zmieniających się przepisów, które nawet samym urzędnikom sprawiały trudności w należytej interpretacji – na co zwracali uwagę projektodawcy kolejnych nowelizacji ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 189 f §1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W rozpatrywanej sprawie organ wszczął postępowanie 14 kwietnia 2023 r., a więc siedem miesięcy po usunięciu naruszenia (tj. po zarejestrowaniu pojazdu). Co więcej, organ nie wziął pod uwagę, że skarżący 1 czerwca 2021 r. zgłosił nabycie samochodu. Nie istniało więc, zdaniem Sądu, zagrożenie braku przekazania właściwym organom informacji o nabyciu samochodu (jego sprowadzeniu z Niemiec). Co więcej, oczekiwanie od skarżącego, że złoży wniosek rejestrowy tylko w tym celu, aby uzyskać odmowę rejestracji (z uwagi na brak badania technicznego, które nie mogło być wówczas wykonane, skoro pojazd został sprowadzony jako uszkodzony i wymagał, zgodnie z zaświadczeniem rzeczoznawców (k. 5 str. 2 akt sądowych) prawie 60 dni na załatwienie niezbędnej dokumentacji) wydaje się być mało logiczne i niezgodne z doświadczeniem życiowym. Skoro skarżący zawiadomił Starostę o nabyciu samochodu, to opóźnienie w rejestracji pojazdu, który w istocie był częścią posiadanej kolekcji samochodów zabytkowych – nie narusza żadnego dobra, które wymagałoby chronienia i wymierzenia kary administracyjnej nawet w najniższej, przewidzianej przez prawo, wysokości. Z tych to powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając zwrot uiszczonej opłaty sądowej.. W ponownym postępowaniu organy uwzględnią ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku zgodnie z art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.