III SA/Kr 1073/05
WyrokWSA w Krakowie2006-05-16
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy wojskowej komisji lekarskiej prawidłowo zakwalifikowały kapitana K. K. do kategorii "N - Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej" i "Kat. D - Niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju" ze względu na rozpoznanie "DLE toczeń rumieniowaty ograniczony" oraz "zespół uzależnienia od alkoholu w stanie abstynencji", a także czy prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące tych schorzeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy wojskowej komisji lekarskiej naruszyły przepisy prawa materialnego i nie zebrały pełnego materiału dowodowego. Nie wyjaśniono wystarczająco, dlaczego rozpoznanie "DLE toczeń rumieniowaty ograniczony" kwalifikuje się jako choroba szpecąca lub upośledzająca sprawność ustroju, a także dlaczego przyjęto kategorię "niezdolny" zamiast domyślnej "zdolny". Ponadto, brak było jednoznacznych dowodów na upośledzenie sprawności ustroju z powodu choroby skóry, a kwestia uzależnienia od alkoholu również wymagała dokładniejszego wyjaśnienia w kontekście przepisów.Stan faktyczny
Kapitan K. K. został orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej zaliczony do kategorii "N - Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej" i "Kat. D - Niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju" z powodu rozpoznania tocznia rumieniowatego ograniczonego oraz zespołu uzależnienia od alkoholu w stanie abstynencji. Po utrzymaniu tego orzeczenia w mocy przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską, skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując sposób kwalifikacji jego schorzeń i zarzucając brak wystarczającego uzasadnienia dla przyjęcia kategorii "niezdolny".Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 21 lipca 2005r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: WSA Bożenna Blitek (spr.) AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006r. sprawy ze skargi K. K. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia 21 lipca 2005r. Nr [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej u c h y l a z a s k a r ż o n e o r z e c z e n i e
Organ I instancji - Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. orzeczeniem z dnia [...].05.2005r. Nr [...] działając na podstawie Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z Załącznikiem Nr 2 (Dz.U. Nr 133, poz. 1422) oraz na podstawie Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach wraz z Załącznikiem Nr 2 gr. II (Dz.U. Nr 151, poz. 1595) - rozpoznała u kapitana K. K. wieża jako schorzenia główne: 1) DLE toczeń rumieniowaty ograniczony zaliczając to rozpoznanie do § 2 pkt 3 i 2) zespół uzależnienia od alkoholu w stanie abstynencji oraz schorzenia współistniejące: 3) zaburzenia osobowości zaliczając to rozpoznanie do § 68 pkt 1 i 4) astygmatyzm obu oczu zaliczając to rozpoznanie do § 13 pkt 3. W oparciu o powyższe rozpoznanie organ ten określił stopień zdolności do służby wojskowej jako "Kat. N - Trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej" i "Kat. D - Niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju".
Z orzeczeniem tym nie zgodził się K. K., który nie kwestionował ustalonych schorzeń współistniejących jako nie mających w sprawie znaczenia wobec ich kwalifikacji jako kat. Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej i kat. A -zdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, a kwestionował rozpoznanie: toczeń rumieniowaty ograniczony, a zwłaszcza zaliczenie do § 2 pkt 3 oraz przyjęcie kat. N -niezdolny, mimo możliwości przyjęcia kat. Z - zdolny. Odnośnie drugiego rozpoznania schorzenia głównego: "zespół uzależnienia od alkoholu w stanie abstynencji" zarzucił, że utrzymuje całkowitą abstynencję od ok. 9 miesięcy, a leczenie rozpoczął znacznie wcześniej, co pozwala na przyjęcie kategorii Z - zdolny, a to wobec istnienia w powołanych przepisach takiej możliwości.
W wyniku rozpatrzenia tego odwołania organ II instancji - Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. orzeczeniem Nr [...] z dnia [...].07.2005r. utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
Na uzasadnienie podano, że schorzenie wiodące, jakim jest przewlekły toczeń rumieniowaty jest potwierdzone badaniem histopatologicznym wycinka skóry i potwierdzone przez specjalistę - dermatologa w postępowaniu odwoławczym. Schorzenie to wymaga przewlekłego specjalistycznego leczenia farmakologicznego i ten fakt jest potwierdzony "przebywaniem orzekanego na zwolnieniach lekarskich nieprzerwanie od dnia [...].07.2004r. do dnia dzisiejszego (w tym urlop zdrowotny w dniach [...].02. – [...].04.2005r. na podstawie orzeczenia TWKL [...] Nr [...] z dnia [...].2005r.)". Organ ten podkreślił, że odnośnie stwierdzonego "zespołu zależności alkoholowej w okresie abstynencji" to obecnie dopuszczalna jest również kategoria "zdolny", ale "w przedmiotowej sprawie nie ma to zasadniczego znaczenia, gdyż niezdolność do służby wojskowej powoduje schorzenie wiodące" - tj. "DLE toczeń rumieniowaty ograniczony".
Z orzeczeniem tym nie zgodził się K. K., który w skardze zarzucił, że nie wyjaśniono, w jaki sposób przyjęte schorzenie spełnia warunki określone w § 3 pkt 2 Załącznika nr 2 do rozporządzenia MON, gdyż przepis ten mówi o przewlekłej chorobie skóry szpecącej lub upośledzającej sprawność ustroju, która może być podstawą zakwalifikowania żołnierza do kategorii "Zdolny" lub "Niezdolny" do zawodowej służby wojskowej. Skoro istnieje element uznania administracyjnego, to organ winien dokładnie uzasadnić przyjęcie kategorii "Niezdolny". Podkreślił, że zmiany skórne są nieznaczne i zasłonięte włosami, więc nie można przyjąć, by były szpecące. Nigdy też w najmniejszym stopniu nie przeszkadzały mu w wypełnianiu obowiązków służbowych. Skarżący zarzucił, że zwolnienia lekarskie zostały mu wystawione przez lekarza specjalistę z zakresu neurologii i psychiatrii, a urlopu zdrowotnego udzielono mu również z innego powodu.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie i uzasadnił jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyjmując jednak odnośnie drugiego schorzenia, że występujący zespół zależności alkoholowej w okresie abstynencji "również można zakwalifikować jako powodujący niezdolność do zawodowej służby wojskowej".
Na rozprawie w dniu [...] maja 2006r. odczytano pismo Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] maja 2006r. wraz z załącznikami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest uzasadniona.
Jak wynika ze stanu faktycznego, skarżący K. K. został zaliczony do kategorii kat. N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej i kat. D -niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju w wyniku przyjęcia przez organy administracyjne obu instancji, że rozpoznane schorzenie: "DLE toczeń rumieniowaty ograniczony" jest "przewlekłą chorobą skóry szpecącą lub upośledzającą sprawność ustroju", o jakiej mowa we wskazanym przez organy § 2 pkt 3 Załącznika Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 133, poz. 1422) - wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, który jednak przyjmuje kat. Z/N, co oznacza -zdaniem Sądu - przyjęcie jako zasady Z - zdolny i możliwość przyjęcia N - niezdolny; a także o jakiej mowa w § 2 pkt 3 Załącznika Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25.06.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. Nr 151, poz. 1595) - wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do odbywania takiej służby poza granicami państwa, który w gr. II - odnośnie żołnierzy rezerwy przyjmuje kat. D.
Organy administracyjne - zdaniem Sądu - nie wyjaśniły, z jakiego względu dokonane rozpoznanie schorzenia: "DLE toczeń rumieniowaty ograniczony" jest "przewlekłą chorobą skóry szpecącą" czy może "przewlekłą chorobą skóry upośledzającą sprawność ustroju", a jeśli jest jedną z nich, to jakie oznaki choroby, czy okoliczności wskazują na j eden czy drugi rodzaj choroby.
Sąd zwraca uwagę, że powołane wyżej Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej... oprócz przyporządkowania konkretnemu rozpoznaniu jednej kategorii - np. Z -zdolny, czy N - niezdolny przyjmuje też kategorie Z/N jak w przypadku omawianego § 2 pkt 3 czy N/Z jak np. w przypadku § 2 pkt 10 Załącznika Nr 2 do tego Rozporządzenia. W tej sytuacji - zdaniem Sądu - nie sposób nie przyjąć, że w przypadku przyporządkowania dokonanego rozpoznania do § 2 pkt 3 - zasadą jest przyjęcie kategorii Z, natomiast przyjęcie kategorii N wymaga uzasadnienia, z jakich względów mimo możliwości przyjęcia kategorii Z - takiej nie przyznano.
Wobec twierdzeń skarżącego, że jego choroba skóry głowy nie szpeci go, gdyż skóra głowy jest przykryta włosami, a nadto, że choroba ta w żaden sposób nie upośledza sprawności jego ustroju - istotnym stało się wyjaśnienie okoliczności udzielenia skarżącemu urlopu dla podratowania zdrowia czy podstawy zwolnień lekarskich, na które to argumenty powoływał się organ administracyjny, jako na podstawę wskazującą na upośledzenie sprawności ustroju, a czemu przeczył skarżący. Z załączników do pisma organu II instancji z dnia [...]maja 2006r. wynika jednak, że urlop zdrowotny na okres [...] dni udzielony skarżącemu Orzeczeniem Nr [...] Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...].02.2005r. został nie z powodu choroby skóry, jak twierdził organ, a w wyniku dokonanego rozpoznania: "ZZA w trakcie psychoterapii". Wobec braku możliwości jednoznacznego ustalenia chorób, z powodu których udzielono zwolnień lekarskich (w oparciu o treść przedłożonych kserokopii zwolnień lekarskich skarżącego) - już tylko ta okoliczność wskazuje na brak podstawy do przyjęcia, że choroba skóry skarżącego upośledza sprawność jego ustroju.
Nie sposób też nie zauważyć, że Załącznik Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej ..., cyt. wyżej zawiera w § 2 pkt. 1 rozpoznanie: "przewlekła choroba skóry nie upośledzającą sprawności ustroju", któremu przyporządkowano w gr. II (kolumna piąta wykazu) odnośnie żołnierzy zawodowych kat. Z - zdolny i w § 2 pkt 2 rozpoznanie: "przewlekła chorobą skóry nieznacznie szpecąca lub nieznacznie upośledzająca sprawność ustroju", któremu również przyporządkowano kat. Z - zdolny.
W tym wypadku przyjęcie § 2 pkt 3 wymaga wyjaśnienia, z jakich względów nie przyjęto § 2 pkt 1 czy pkt 2, jak również, co podniesiono już wyżej - wymaga wyjaśnienia przyjęcie kategorii N - niezdolny z § 2 pkt 3, a to wobec zasady przyjęcia kat. Z - zdolny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca także uwagę, że obydwa wymienione Rozporządzenia MON zawierają w Załącznikach Nr 2 wykazy chorób i ułomności określone paragrafami (i punktami paragrafów), a także ich objaśnienia. Z objaśnień szczegółowych stanowiących integralną część wymienionych wyżej aktów prawnych do § 2 pkt 2 i 3 cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej ... wynika, że "według tych punktów należy kwalifikować m. in. łagodne i ograniczone postacie łuszczycy oraz rybią łuskę, wyprysk kontaktowy. Rozpoznanie wyprysku wymaga wykonania testów skórnych ".
Wobec przyjęcia w uzasadnienie zaskarżonej decyzji, że stwierdzony u skarżącego "zespół zależności alkoholowej w okresie abstynencji może być w chwili obecnej zakwalifikowany jako powodujący niezdolność do zawodowej służby wojskowej, dopuszczalna jest również kategoria "zdolny" i braku wyjaśnienia, z jakiego powodu można byłoby przyjąć i przyjęto kategorię N - "niezdolny", a to wobec uznania go za nieistotny w przedmiotowej sprawie (uznano, że niezdolność do służby wojskowej powoduje omówione wyżej schorzenie "DLE toczeń rumieniowaty ograniczony") - Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że zaliczenie przez organy rozpoznania: "zespół zależności alkoholowej w okresie abstynencji" do § 72 pkt 2 cyt. wyżej Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.05.2004r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej ... wskazuje na kat. Z/N, a to z kolei powoduje, że zasadą jest przyjęcie kategorii Z - zdolny. Nie sposób też nie zauważyć, że z objaśnień szczegółowych do § 72 pkt 2 stanowiących integralną część tego aktu prawnego wynika m. in., że: "do kat. "Z" należy kwalifikować osoby zachowujące abstynencję przez co najmniej 12 miesięcy. Przestrzegania abstynencji należy oceniać na podstawie opinii służbowo - lekarskiej oraz świadectwa poradni odwykowej".
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy administracyjne naruszyły przepisy wskazanego wyżej prawa materialnego, jak również nie zebrały pełnego materiału dowodowego mogącego stanowić podstawę zaskarżonych orzeczeń, a uznając skargę za uzasadnioną - na mocy tych przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1a i c p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło