III SA/Kr 1073/12

PostanowienieWSA w Krakowie2013-01-11

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba osadzona w zakładzie karnym, która nie posiada własnych dochodów ani majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat, nawet jeśli jej rodzina (matka, ojczym, brat) osiąga dochody, ale ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku osoby osadzonej w zakładzie karnym, która nie posiada własnych dochodów ani majątku, oświadczenie o sytuacji materialnej jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, nawet jeśli jej rodzina osiąga dochody, ale te dochody są w całości przeznaczane na bieżące potrzeby utrzymania gospodarstwa domowego.
Stan faktyczny
Skarżący T. M., osadzony w Zakładzie Karnym, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Wojewody o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych dochodów, nieruchomości ani zasobów pieniężnych. Jego rodzina (matka, ojczym, brat) osiąga dochody w kwocie ok. 3750 zł miesięcznie, jednak znaczna część tych środków jest przeznaczana na bieżące wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi T. M. na decyzje Wojewody z dnia 15 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, ojczymem i bratem. W/w osoby zamieszkują jednak pod innym adresem bo skarżący przebywa obecnie w Zakładzie Karnym. Określając swój majątek uwidocznił, że nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Skarżący nie ma obecnie żadnych dochodów. Natomiast dochody jego matki, ojczyma i brata zamykają się kwotą ok. 3750 zł. Na kwotę tę składa się ok. 2000 zł z renty i umów zlecenia jego ojczyma, 250 zł wynagrodzenia matki i 1500 zł z umów zlecenia brata. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że aktualnie przebywa w Zakładzie Karnym i nie posiada środków materialnych na pokrycie kosztów postępowania. Wyjaśnił, że ojczym nie może łożyć na jego koszty a brat obecnie studiuje i pokrywa koszty jakie ponosi studiując niestacjonarnie. W oparciu o wyjaśnienia jakie wcześniej składa pełnomocnik skarżącego okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że gospodarstwo domowe które tworzy matka skarżącego, jego ojczym i brat przeznacza miesięcznie na energię elektryczną 220,77 zł, na usługi komunalne 95,89 zł, na telefon 98,67 zł, na gaz 69,52 zł, na wodę 73,10 zł. Do tego dochodzą roczne wydatki na RTV – 199,80 zł, za wywóz śmieci – 139,26 zł, z tytułu podatku – 330 zł. W/w osoby zamieszkują w domu o powierzchni 150 m2, który podobnie jak i działka na której jest zlokalizowany należy do ojczyma skarżącego. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swoją aktualną sytuację. Oświadczenie to wypada uznać za wystarczające do oceny jego aktualnych możliwości. Skarżący nie ma żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz dochodów. Ponadto pamiętać trzeba, że ze swej istoty dla osoby osadzonej w zakładzie karnym konieczność wygospodarowania potrzebnych sum na koszty postępowania generalnie stanowi problem. Na pomoc matki, brata bądź ojczyma nie bardzo może liczyć, bo zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego matka dysponuje symbolicznym dochodem własnym, brat należące do niego środki przeznacza na koszty związane ze swoimi studiami niestacjonarnymi. Z wyjaśnień tych wynika zarazem, że główny ciężar utrzymania rodziny spoczywa na ojczymie, który przy dochodzie ok. 2000 zł przeznacza na stałe miesięczne wydatki ok. 550 zł i rezerwować musi rocznie kwotę ok. 670 zł na RTV, nieczystości i podatek. Z zasad doświadczenia życiowego wynika więc, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie pozostają w dyspozycji tego gospodarstwa domowego wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Mając zatem na uwadze przytoczone okoliczności wypadało przyznać skarżącemu zgodnie z wnioskiem prawo pomocy w zakresie całkowitym. Rozstrzygnięcie takie uwzględnia bowiem ogólny status skarżącego zabezpieczając gwarantowane mu konstytucją prawo do sądu. Nadto wspiera zasadę równości broni, która wymaga, aby każda ze stron miała daną rozsądną możliwość przedstawienia swojej sprawy na zasadach, które nie stawiają jej w bardziej niekorzystnej sytuacji niż jej przeciwnika procesowego co także oznacza daną stronom możliwość zapoznania się i ustosunkowania do całości materiału dowodowego lub poczynionych oświadczeń. Na gruncie rozstrzyganego przypadku ma to znaczenie pierwszorzędne gdyż osadzenie skarżącego w zakładzie karnym stawia go w gorszej pozycji procesowej względem strony przeciwnej. Okoliczność, na ile pozostaje odpowiedzialny za taki stan rzeczy ma w tym aspekcie znaczenie drugorzędne. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło