III SA/Kr 1074/08

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od kosztów sądowych. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnią córką Z. na którą łoży alimenty oraz jej matką będącą przyjaciółką skarżącego. Określając swój majątek uwidocznił, że nie posiada żadnych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani zasobów pieniężnych prócz bieżących. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że na stałe miesięczne dochody tego gospodarstwa domowego składa się jego renta w wysokości 612,80 zł (z której potrącane są alimenty na małoletnią w wysokości 368 zł), wynagrodzenie przyjaciółki skarżącego w wysokości 560 zł oraz zapomogi z OPS. Na podstawie pomocniczych akt administracyjnych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący boryka się z problemami natury zdrowotnej, uskarża się na ciężką sytuację materialną (opinia psychologiczna k. 2, zaświadczenie lekarskie k. 3 i 4) Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częsciowym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa), a owa "dokładność" stopniowana jest przekonaniem sądu, które ma być "dostateczne". Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względni wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie jeśli tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na pokrycie wymaganych opłat (art. 246 § pkt. 1 ppsa) albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) (por. także orz. SN z 9 marca 1936 r., C III 869/35, Zb.Urz. 1936, poz. 465 także orz. SN z 3 listopada 1936 r., C II 1435/36, PPiA 1937, nr 2, s. 185) to może wydać rozstrzygniecie w przedmiocie zwolnienia bez konieczności prowadzenia jakiegokolwiek dochodzenia, bo jak to wyjaśnił swego czasu Sąd Najwyższy dochodzenie takie sąd ma obowiązek zarządzić w wypadku, gdy ma wątpliwości, czy starający się o prawo ubogich pomimo przedstawionego zaświadczenia jest ubogim (orz. SN z 25 stycznia 1937 r., C II 2301/36, PPiA 37/2/104). Skoro zaś w realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości ani to, że skarżący jest osobą biedną w potocznym tego słowa znaczeniu ani też to, że przy wskazywanych dochodach nie będzie go stać na uiszczenie kosztów sądowych w sprawie bo kwoty te - choć obiektywnie niewielkie – to jednak relatywnie przekraczają aktualne możliwości płatnicze skarżącego więc należało mu przyznać prawo pomocy zgodnie z wnioskiem. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.