III SA/Kr 1074/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Halina Jakubiec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skarg A w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 sierpnia 2009 r. nr [...] z dnia 14 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji Decyzjami z dnia 14.08.2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze oznaczonymi [...] oraz [...] utrzymało w mocy decyzje Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 o numerach [...] oraz [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Jako podstawa prawna powołane zostały art. 138 § 1 pkt 1 i 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej k.p.a. Wymieniony wyżej akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego zapadł w następującym stanie faktycznym. W dniu 12.09.2007 r. Prezydent Miasta wydał decyzję zezwalającą A ul. B w K. na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia reklamy w postaci transparentu o treści [...] na elewacji kamienicy przy ul. B w okresie od 13.09.2007 r. do 30.09.2007 r. Ten sam organ decyzją z dnia [...] 2007 r. zezwolił wspomnianej wyżej A na zajęcie pasa drogowego w tym samym miejscu w celu umieszczenia reklamy w postaci transparentu o treści [...] w okresie od 16.10.2007 r. do 31.10.2007 r. Decyzją z dnia [...] 2007 r. o znaku [...] Prezydent Miasta nałożył na A karę pieniężną w wysokości 1 980 zł za zajęcie w dniu 12.09.2007 r. bez zezwolenia pasa drogowego ul. B reklamą o powierzchni 90 m kw o treści [...] naniesioną na siatce zabezpieczającej rusztowanie przy posesji znajdującej się przy ul. B. Analogiczna decyzja (znak [...]) została wydana w dniu [...] 2007 r. Decyzją tą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 21 780 zł na A za zajęcie w okresie od 05.10.2007 r. do dnia 15.10.2007 r. bez zezwolenia wspomnianego wyżej pasa drogowego reklamą o powierzchni 90 m kw i treści [...] umieszczoną na wyżej opisanej posesji. Od decyzji tych odwołanie nie zostało wniesione i stały ostateczne. W dniu 07.01.2008 r. (data stempla pocztowego) A złożyła do organu dwa podania o wznowienie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami o znakach [...] oraz [...] powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Oba wnioski strona odwołująca się poparła tymi samymi argumentami, wskazując w uzasadnieniu, że doszło do naruszenia prawa materialnego przez Prezydenta Miasta, a mianowicie art. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985r . o drogach publicznych ( Dz. U z 2007r. Nr 19 poz.11 tekst jedn. ). Zdaniem wnioskodawcy organ nie wykazał, że obszar, który uznał za pas drogowy zajęty następnie przez A na reklamę jest w rzeczywistości tego typu obszarem. W ocenie A dowiedzenie tego faktu mogłoby nastąpić poprzez przedstawienie mapy, na której liniami granicznymi oznaczony byłby pas drogowy. Jednak organ nie załączył do decyzji takiego dokumentu. W związku z tym strona uznała, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności są fałszywe, a organ oparł się na nie znajdującym oparcia w obowiązujących przepisach stanowisku. Ponadto do podania A załączyła kserokopię odbitki z mapy ewidencyjnej gruntu, z której ma wynikać zasięg pasa drogowego na ul. B. W ocenie strony na jej podstawie należy kwestionować decyzje organu o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego i ujawnienie tej mapy stanowi nowy dowód w sprawie. W dniu [...] 2009 r. Prezydent Miasta decyzjami o numerach [...] oraz [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. terminu do złożenia podania. Jako podstawę prawną tych decyzji organ pierwszej instancji powołał art. 148 § 1 w zw. z art. 145 § 1, 149 § 3 k.p.a., a także art. 39 i 40 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086). Odnosząc się do kwestii podniesionych przez wnioskodawcę organ wskazał, iż A nie podała na jakiej podstawie i kiedy uzyskała informację o fałszywych danych geodezyjnych świadczących, że teren na którym umieszczono reklamę jest pasem drogowym. Kontynuując tę linię rozumowania organ podniósł, iż skarżący nie przedstawił również orzeczenia sądu lub innego organu świadczącego o sfałszowaniu dokumentacji będącej podstawą wydania decyzji o nałożeniu kary. Z tego powodu nie można ustalić ewentualnej daty wydania orzeczenia i następnie stwierdzić czy strona złożyła podanie z zachowaniem jednomiesięcznego terminu od daty, w którym przekonała się o fałszywości przedstawionych dowodów. Prezydent Miasta zauważył ponadto, że A wielokrotnie zapoznawała się z dokumentami geodezyjnymi świadczącymi, iż powierzchnia reklamowa zamontowana na rusztowaniu znajduje się w pasie drogowym ul. B. Na koniec wskazał datę 22.11.2007 r., czyli dzień odbioru decyzji o znakach [...] oraz [...] jako ostatni dzień, od którego biegł jednomiesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Tym samym organ stwierdził, że wniosek złożony w dniu 09.01.2008 r. jest spóźniony. Od powyższych decyzji organu pierwszej instancji A. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołania, zarzucając w nich organowi nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do oceny zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie. Błędne jest zdaniem strony skarżącej przyjęcie, że wniosek ten został wniesiony w dniu 09.01.2008 r., podczas gdy w istocie został on złożony w dniu 07.01.2008 r. Ponadto pierwszym dniem miesięcznego terminu do wniesienia podania według skarżącej powinien być uznany dzień 07.12.2007 r. , bowiem kwestionowane decyzje stały się ostateczne w dniu 06.12.2007 r. W ten sposób skarżąca wyraziła przekonanie, że termin ten nie mógł rozpocząć biegu dopóty, dopóki decyzja nie jest ostateczna , gdyż nadzwyczajne środki wzruszalności decyzji, do których należy wznowienie postępowania przewidziane są tylko w stosunku do decyzji ostatecznych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji wskazał na uchybienie terminu do wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania jako podstawę do wydania negatywnej decyzji o wznowieniu. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że odmowa taka może nastąpić, gdy zachodzi oczywisty brak przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. nawet, gdy strona na nią się powołuje. Kwestionując rozstrzygnięcia organu odwoławczego A złożyła na powyższe decyzje organu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając, że podstawę żądania wznowienia postępowania, na którą wskazuje wniosek są przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten zdaniem strony skarżące pozwala na uznanie przedstawionej we wniosku o wznowienie postępowania mapy za nowy dowód w sprawie. Skarżący wskazał, iż organ nie rozpoznał pod tym kątem sprawy, a niewłaściwie przyjęta przesłanka i przypisanie jej niewłaściwej kwalifikacji prawnej nie powinno obciążać strony postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powołał się na okoliczność, że organ pierwszej instancji wydając decyzję był w posiadaniu odpowiedniej dokumentacji, m.in. geodezyjnej, zatem nie można mówić o wystąpieniu w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., skoro strona miała możliwość zapoznania się z tą dokumentacją. Rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną może być wznowione, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Art. 148 § 1 k.p.a. stanowi, iż podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności będącej podstawą do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest możliwe, jeżeli strona zgłosi odpowiednie żądanie w terminie jednego miesiąca od daty dowiedzenia się przez nią o okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. W niniejszej sprawie będzie to dzień powzięcia przez skarżącego wiadomości o istnieniu nowych dokumentów. Organ odmówił wznowienia postępowania w sprawie uznając, że skarżący uchybił terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Czynności organu związane z rozstrzyganiem kwestii wznowienia postępowania dzielą się na dwie fazy. W pierwszej, mającej charakter wstępny, organ bada jedynie czy wniosek opiera się na ustawowych przesłankach z art. 145 lub 145a k.p.a., czy został on złożony przez podmiot uważający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin do jego wniesienia. W przypadku negatywnego wyniku powyższych ustaleń organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Natomiast jedynie w przypadku pozytywnego wyniku wspomnianych ustaleń, zakończonych wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, organ może przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, w których może ustosunkować się do podnoszonych w podaniu argumentów (art. 149 § 2 k.p.a.). Organ na zakończenie tego drugiego etapu działając na podstawie odpowiedniego przepisu art. 151 k.p.a. wydaje decyzję, która odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, uchyla decyzję i wydaje nową rozstrzygającą o istocie sprawy lub stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których jej nie uchylił. Mając na uwadze powyższą konstrukcję instytucji wznowienia postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że pierwszym zadaniem organu rozpatrującego wniosek o wznowienie postępowania było wyjaśnienie czy strona wskazała przewidzianą ustawą przesłankę wznowienia postępowania, w czym upatruje zaistnienia tej przesłanki, oraz jej odpowiednia kwalifikacja prawna. Dopiero to ustalenie pozwoli na zbadanie okoliczności związanych z zachowaniem terminu określonego przepisem art. 148 § 1 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że wskazany w nim miesięczny termin, biegnie od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. W rozpatrywanej sprawie pomimo powołania się przez stronę na dokumenty w postaci innej mapy niż znana organowi wydającemu decyzję, co wskazuje na przesłankę wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , nie został jednoznacznie opisany ani oznaczony fakt ( lub dokument ) stanowiący dowód istniejący w dacie wydania decyzji a nieznany organowi, a jedynie załączona została kserokopia wyrysu z mapy ewidencyjnej, bez określenia jej danych dotyczących sporządzenia i przyjęcia do Państwowego Zasobu Geodezyjno Kartograficznego. Przedwczesne było zatem twierdzenie, że jest to dowód znany organowi w dacie wydania decyzji zwłaszcza, że uzasadnienie decyzji o nałożeniu kary nie odnosi się do żadnej tego rodzaju dokumentacji. W tych okolicznościach kwestia dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania całkowicie uchyla się spod kontroli Sądu. Nie można bowiem upatrywać początku biegu tego terminu ani w dacie doręczenia decyzji, jak tego chce organ, ani też w dacie kiedy stała się ostateczna., jak wskazuje strona skarżąca. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. na żadną z tych dat nie wskazuje. Nie został też wykazany ewentualny związek tych dat z faktem dowiedzenia się przez stronę o okoliczności mogącej stanowić podstawę wznowienia postępowania. Tylko w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 4 istotnym jest dowiedzenie się przez stronę o decyzji, jednakże w rozpatrywanym przypadku nie wskazano na taką przesłankę wznowienia. Nie można było zatem dacie doręczenia decyzji przypisać takiego znaczenia jak to uczynił organ. Uwzględnienia przy obliczaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wymagać będzie fakt, że na stemplu pocztowym umieszczonym na kopercie w której przesłany został wniosek widnieje data 7.01.2008 r. Należy podkreślić, że to na stronie wnoszącej o wznowienie postępowania spoczywa obowiązek podania daty, w jakiej dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Tylko w ten sposób możliwe jest ustalenie, czy podanie zostało złożone z zachowaniem jednomiesięcznego terminu, czy też nie, przy czym obowiązek wykazania zachowania terminu należy także do strony wnoszącej o wznowienie. Jeżeli w treści podania strona nie podaje tej daty, organ na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. winien ją wezwać do jego uzupełnienia . Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Tymczasem organ nie domagając się uzupełnienia ani sprecyzowania ogólnikowych twierdzeń wniosku, przedwcześnie wydał decyzję odmawiającą wznowienia postępowania, pomijając postępowanie wyjaśniające jakiego wymagała już wstępna faza oceny podania o wznowienie postępowania, naruszając tym samym zasady określone w art. 7, 77 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wyniki postępowania. Niewłaściwie określił wskazana przesłankę wznowienia postępowania przyjmując, że chodziło o pkt. 1 art. 145 § 1 k.p.a. . Utrudniło to, a nawet wręcz uniemożliwiło ocenę zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Dopiero po ustaleniu przesłanki na którą strona chce się powołać oraz daty, w której dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, organ winien przedstawić swoje stanowisko co do kwestii zachowania terminu. Jak wyżej wskazano, powyższych ustaleń i oceny brakuje, co powoduje, iż uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania na podstawie nowego dowodu w postaci mapy został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. należy uznać za przedwczesne, a decyzję o odmowie wznowienia postępowania jako wydane z naruszeniem w/w przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co odpowiada dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego względu i na mocy powołanego przepisu Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.