III SA/Kr 1074/13
PostanowienieWSA w Krakowie2017-08-25
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i czy należy mu ustanowić adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia w sprawach z zakresu pomocy społecznej na podstawie art. 239 §1 pkt 1 lit. a PPSA. Jednocześnie, sąd ustanowił adwokata z urzędu, uznając, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA, ze względu na jego trudną sytuację materialną i zdrowotną.Stan faktyczny
Skarżący R. B. złożył wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. Po wcześniejszym umorzeniu postępowania w tym zakresie, skarżący ponowił swoje żądania, przedstawiając szczegółowe informacje o swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, w tym brak majątku, niskie dochody, problemy zdrowotne i korzystanie ze wsparcia MOPS. Sąd rozpoznał ponownie wnioski skarżącego.Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowił na rzecz skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg R. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] z dnia 10 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić na rzecz skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wnioskami złożonymi dnia 24.02.2014 r. (k. 21; 41) przed orzeczonym połączeniem spraw (k. 45) skarżący ubiegał się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniu o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe (k. 48) sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne (k. 58), które następnie po upływie trzech lat umorzył (k. 69). Skarżący zaskarżył orzeczone umorzenie postępowania formułując w związku ze swym zażaleniem również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Żądanie to powtórzył w złożonym dnia 5.07.2017 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną uwidocznił brak osób z którymi pozostawałby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek podał, iż nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce dochody wpisał "brak/nie posiadam".
Uzasadnienie swoich starań ograniczył do wzmianki, że został mu wstrzymany zasiłek stały. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał na pożyczki po 450 zł od osób trzecich. Podał, że czynsz wynosi 300 zł, prąd 40 zł w rozliczeniu dwumiesięcznym, na leki wydaje ok. 80 zł.
Wezwany ponownie o złożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumenty źródłowe okazał powiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie opiewające na kwotę 293,90 zł miesięcznie, decyzję o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wysokości 189,56 zł miesięcznie w okresie od lutego do lipca 2017 r., rachunek za prąd , faktury z aptek opiewające na kwoty 66,99 zł, 33,98 zł i 44,72 zł. Nadto zaświadczenie o stanie zdrowia od lekarza psychiatry stwierdzające, że skarżący nie jest zdolny do podjęcia pracy. Powiada, że nie ujawni personaliów pożyczkodawców, którzy wspierają go kwotą ok. 450 zł miesięcznie z obawy że osoby te zaprzestaną mu pomagać
Z uwagi na fakt, że niniejsza sprawa nie jest ani pierwszą ani jedyną, jaką skarżący poddał kognicji tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego więc okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący jest podopiecznym Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i korzysta ze różnych form oferowanego tam wsparcia. Przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności został uznany za osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe. Przepisywane są mu leki przeciwdepresyjne, przeciw lękowe, usprawniające pamięć. Leczony jest z rozpoznaniem "organiczne zaburzenia osobowości, zespół depresyjno-neurasteniczny". Mieszka sam. Przekroczył 60 rok życia. Jest rozwiedziony. Z dziećmi nie utrzymuje kontaktu. Zajmuje jednopokojowe mieszkanie w prywatnej kamienicy. Mieszkanie, które zajmuje jest zaniedbane i brudne. Borykał się egzekucją komorniczą. W przeprowadzanych aktualizacjach wywiadu środowiskowego pracownik socjalny adnotował swego czasu, iż źródłem znikomego dochodu skarżącego jest zbieractwo, dodatek mieszkalny "pożyczki".
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami oraz informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnej sytuacji skarżącego i jego możliwości płatniczych. Pewne nieścisłości położyć należy na karb nieporadności strony dyktowanej stanem zdrowia. Skarżący należy do osób biednych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, bez majątku, i stałego dochodu, niezaradną życiowo, z określonymi problemami natury zdrowotnej.
Uwzględniając to wszystko udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.
Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło