III SA/Kr 1074/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-10-27

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba samotnie gospodarująca, bez stałych dochodów, utrzymująca się z prac dorywczych i zbieractwa, posiadająca dom w budowie i działkę budowlaną, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący, mimo posiadania majątku w postaci domu w budowie, nie jest osobą zamożną, ponieważ nie posiada stałych dochodów, ma problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań, a jego sytuacja zdrowotna i egzystencjalna uzasadnia potrzebę posiadania pewnego zabezpieczenia. W związku z tym, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ani opłacić pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący A. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą samotnie gospodarującą, bez stałych dochodów, utrzymującą się z prac dorywczych i zbieractwa, chorą, posiadającą dom w budowie i działkę budowlaną. Skarżący podniósł, że nie stać go na poniesienie kosztów postępowania i pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną majątek i dochody podał, że jest osobą samotnie gospodarującą, należy do niego dom mieszkalny w budowie o powierzchni 240 m2, działka budowlana o powierzchni 0,15 ha. Deklaruje brak przedmiotów wartościowych oraz, własnych stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania podniósł że pozostaje bez środków do życia, korzysta z pomocy rodziny. Powiada, że jest bezrobotny, bez zasiłku, chory. Nie posiada oszczędności. Nie jest podatnikiem w rozumieniu ustawy skarbowej. Nie stać go na poniesienie kosztów postępowania i pomocy prawnej. Wobec tego, że nie jest to pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy który skarżący składał w tutejszym sądzie więc w oparciu o wyjaśnienia jakich udzielał w sprawach wcześniejszych okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że skarżący cierpi na chorobę społeczną o podłożu psychotycznym, jest bezrobotny, utrzymywał się dotąd z pożyczek, zbieractwa i prac dorywczych. Pozwolenie na budowę domu jest z 1989 r. Na przestrzeni ostatnich lat skarżący nie prowadził żadnych robót budowalnych. Dom skarżącego jest w stanie surowym zamkniętym, posiada szczątkowe instalacje: elektryczną, gazową, wodociągową i kanalizacyjną w zakresie umożliwiającym zamieszkanie. Z dotychczasowych wyjaśnień skarżącego wynika, że umowy pożyczek nie były spisywane Fakt pozostawanie przez skarżącego na bezrobociu potwierdza zaświadczenie PUP, stwierdzające że skarżący jest zarejestrowany w takim charakterze od lipca 2010 r. i że od maja 2012 r. nie posiada praw do zasiłku. Z okazanych w wcześniejszych sprawach faktur, rachunków, upomnień, wezwań i pozwów wynika, że skarżący miewał problemy z regulowaniem należności za energię elektryczną, gaz, telefon, podatek od nieruchomości. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy albo w zakresie całkowitym o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 §1 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, wysokość i źródło dochodów. Oświadczenie to uzupełnione informacjami znanymi na zasadzie notori urzędowej jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony bez konieczności dokonywania wezwań. Obrazuje, że skarżący mimo posiadanego majątku w postaci domu w budowie nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotnie gospodarującą, bez stałego dochodu, mającą problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań, utrzymującą się ze zbieractwa i prac dorywczych. Okoliczność, że do skarżącego wykazany dom nie zmienia tej optyki. Chociaż bowiem posiada pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno wymagać do skarżącego takich rozporządzeń. Po pierwsze skarżący przy deklarowanym braku stałych dochodów, utrzymywaniu się ze zbieractwa czy prac dorywczych i trudnościami z regulowaniem opłat za media nie posiada istotnej dla banków zdolności do terminowego regulowania zobowiązań. Przymuszanie zaś skarżącego do korzystania z ofert instytucji parabankowych czy rozważanie sprzedaży domu celem znalezienia środków na pokrycie kosztów postępowania godziłoby w podstawę egzystencji tego człowieka. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że osoba samotnie gospodarująca, borykająca się problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. W takiej zaś sytuacji konieczność wygospodarowania środków na koszty sądowe i opłacenie pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kierując się przesłankami ekonomicznymi a nie charakterem sprawy. Jedynym kryterium, od którego przepis art. 246 ppsa uzależnia przyznanie prawa pomocy jest bowiem brak możliwości poniesienia przez stronę jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło