III SA/Kr 1076/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba (spr.) Sędziowie: WSA Michał Niedźwiedź WSA Bogusław Wolas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 10 czerwca 2025 r. nr NS.906.41.2025 w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności dokonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego oddala skargę Przedmiotem skargi T. K. (dalej: "skarżący", "inwestor") jest decyzja Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (dalej jako "organ II instancji", "organ odwoławczy") z dnia 10 czerwca 2025 r. nr NS.906.68.2024, którą utrzymano w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Sączu (dalej jako "PPIS", "organ I instancji") nr P-81/25 z dnia 18 marca 2025 r. (znak: NNZ.90830.2.7.2025) o obciążeniu skarżącego opłatą 312 zł za czynności wykonane w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 6 lutego 2025 r. do organu I instancji wpłynął wniosek z dnia 31 stycznia 2025 r., znak: [...] złożony na podstawie art. 53 ust. 4 pkt. 2a, w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 – dalej "u.p.z.p.") przez Burmistrza Krynicy - Zdroju w sprawie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa czterech budynków rekreacji indywidualnej wraz z infrastrukturą techniczną, zlokalizowanych na dz. ew. nr [...] położonej w miejscowości T., obręb ew. [...] T., jedn. ew. [...] K. - wieś, Gmina K.", którego inwestorem jest Skarżący w związku z brakiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem. Powyższe postępowanie zostało zakończone wydaniem Postanowienia PPIS Nr 11/25 z dnia 17 lutego 2025 r., w którym organ I instancji uzgodnił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projekt decyzji o warunkach zabudowy, bez zastrzeżeń. Następnie PPIS działając na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") wszczął z urzędu z dniem 28 lutego 2025 r. postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia opłaty za czynności wykonane w związku ze sprawowanym zapobiegawczym nadzorem sanitarnym (dalej "czynności") na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (dalej "ustawa o PIS"). W toku postępowania, skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do organu I instancji o wyjaśnienie podstaw prawnych prowadzonego postępowania, a konkretnie art. 60 ust. 1 u.p.z.p. w zakresie ostatnich dwóch wyrazów tego przepisu. Ponadto zwrócił się o wskazanie konkretnych kwestii higieniczno-zdrowotnych uzgodnionych i wymienionych w Postanowieniu. Skarżący wyjaśnił także, że planowana inwestycja jest na etapie warunków zabudowy, a nie na etapie konkretnego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Jego zdaniem gdyby inwestycja była dla celów publicznych planowana, to wówczas skarżący nie występowałby o warunki zabudowy tylko o ustalenie lokalizacji celu publicznego. W następstwie powyższego, organ I instancji ustalił w drodze decyzji płatniczej z dnia 18 marca 2025 r opłatę w kwocie 312 zł za czynności wykonane w związku ze sprawowanym zapobiegawczym nadzorem sanitarnym polegające na: kontroli i analizie dokumentacji w przedmiocie wydania postanowienia w zakresie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego prowadzonego przez skarżącego. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja płatnicza wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o PIS, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203 - dalej "rozporządzenie Ministra Zdrowia") oraz Zarządzenia nr 4/2025 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Nowym Sączu z dnia 4 lutego 2025 r. w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Sączu w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (dalej "Zarządzenie PPIS"). Zgodnie z powyższymi przepisami PPIS ustalił następującą kalkulację opłaty: 1) koszty bezpośrednie - 223,00 zł (w tym: średnie wynagrodzenie pracowników wykonujących kontrolę i analizę .dokumentacji według, stawki godzinowej ustalonej jako 111,50 zł/godzinę za jednego pracownika (111,50 zł x 2 godz.); 2) koszty pośrednie - 89,20 zł (narzut liczony jako stosunek procentowy kosztów pośrednich do ww. kosztów bezpośrednich w wysokości 40%). W konsekwencji tej kalkulacji, suma opłaty za czynności kontrolne w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w związku z postępowaniem administracyjnym zakończonym wydaniem postanowienia z dnia 17 lutego 2025 r., nr 11/25, wyniosła ogółem 312,20 zł - po zaokrągleniu 312 zł. Organ I instancji przy tym wyjaśnił, że w decyzji płatniczej wysokość ustalonej opłaty zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych. W decyzji PPIS odniósł się także do prowadzonej ze skarżącym w toku sprawy korespondencji za pośrednictwem poczty elektronicznej, dot. wyjaśnienia podstaw prawnych prowadzonego postępowania, a konkretnie art. 60 ust. 1 u.p.z.p. prosząc o podanie przepisów odrębnych (o których mowa w ostatnich dwóch wyrazach tego przepisu). W tym miejscu PPIS wyjaśnił, że uzgodnienie z organem inspekcji sanitarnej mieści się w dyspozycji pierwszego członu tego przepisu i wskazaniem wprost organów wymienionych w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. bez konieczności odsyłania do żadnych innych przepisów odrębnych (w tym przypadku pkt 2a tego przepisu), natomiast dwa ostatnie wyrazy tej jednostki redakcyjnej (tj. "przepisy odrębne") odnosi się wyłącznie do treści po ostatnim przecinku, tj. do uzyskania ewentualnych innych uzgodnień lub decyzji o ile inne przepisy tego wymagają. Ostatni przecinek w tym przepisie użyty przed Spójnikiem "i", zgodnie z zasadami prawidłowej legislacji, rozdziela przedmiotowe zdanie i wyodrębnia niejako tekst po przecinku. Od powyższej decyzji, skarżący pismem z dnia 26 marca 2025 r. wniósł odwołanie do organu II instancji, w którym podniósł zarzuty: 1. braku podstawy prawnej wydanego postanowienia przez błędną i wzajemnie sprzeczną interpretację art. 60 ust. 1 u.p.z.p., bez przywołania "przepisów odrębnych"; 2. nieuprawnionego powoływania się w uzasadnieniu decyzji płatniczej na wyroki sądów administracyjnych "sprzed wielu lat"; 3. o roli PPIS jako organu nieprowadzącego postępowanie w samodzielnej odrębnej sprawie administracyjnej, lecz jedynie powołanego do zajęcia stanowiska w sprawie administracyjnej "głównej", która już zawisła przed innym organem administracyjnym; 4. zajęcia przez organ inspekcji sanitarnej stanowiska w kwestiach uzgodnionych już przez inne organy uzgadniające, a nie zajęcia żadnego stanowiska w kwestii wymagań higienicznych i zdrowotnych planowanej inwestycji; 5. błędnie wskazanej podstawy prawnej w sentencji decyzji organu I instancji, tj. art. 3 pkt 3 ustawy o PIS; 6. przywołane w decyzji płatniczej "wewnętrzne zarządzenie" jest aktem prawa wewnętrznego i nie może stanowić podstawy prawnej do wydania decyzji. Po rozpoznaniu odwołania, organ II instancji, decyzją z dnia 10 czerwca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 18 marca 2025 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ odwoławczy podniósł, że decyzja o warunkach zabudowy, jest dokumentem wydawanym przez właściwy organ gminy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta), który określa możliwości zabudowy oraz zagospodarowania danej nieruchomości na terenach, gdzie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazał przy tym, że zasady wydawania decyzji określa u.p.z.p. Wyjaśnił, że obowiązek uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy przewiduje art. 60 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta wydaje decyzję po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p. i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi, w tym także z właściwym organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej - pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych (art. 53 ust. 4 pkt 2a u.p.z.p.). Uzyskanie wymaganych prawem uzgodnień leży w kompetencji organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, który powinien się zwrócić do właściwego organu uzgadniającego, w tym przypadku do organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o akceptację projektu decyzji i poinformować jednocześnie o tym stronę. Zajęcie stanowiska przez organ uzgadniający następuje w formie postanowienia, na które stronie służy zażalenie (art. 106 k.p.a.). Zdaniem organu odwoławczego, z powyższego wynika, obowiązek współdziałania nakładany jest przepisem prawa materialnego na co najmniej dwa prawnie odrębne podmioty. Każdy z organów współdziałających podejmuje czynności w ramach swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej, ale w odniesieniu do takiej sprawy, w której wydanie decyzji jest przypisane jednemu organowi, a drugi ma zająć stanowisko niezbędne do załatwienia sprawy. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, należało stwierdzić, iż wydane przez PPIS postanowienie w przedmiocie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych ww. projektu decyzji o warunkach zabudowy wydane zostało zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym. Ponadto, organ II instancji zauważył, że stanowisko (postanowienie) zostało wydane w ustawowym terminie, tj. w ciągu 2 tygodni, zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p. W kwestii zarzutu błędnie wskazanej podstawy prawnej w sentencji decyzji płatniczej, tj. art. 3 pkt 3 ustawy o PIS, organ odwoławczy zauważył, że PPIS postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2025 r., nr 2/25, sprostował oczywistą omyłkę w decyzji płatniczej z dnia 18 marca 2025 r., nr P-81/25, w ten sposób, że w miejsce "art. 3 pkt 3" wpisał prawidłowe brzmienie tj. "art. 3 pkt 1a". W opinii organu II instancji, nie ma wątpliwości, że sprawa wszczęta wnioskiem skarżącego o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, w tym również uzgodnienie projektu decyzji pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, zgodnie z art. 3 pkt 1a ustawy o PIS należy do zadań wykonywanych w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PIS. Organ II instancji przytoczył również treść art. 36 ust.1-2 ustawy o PIS stwierdzając, że opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności są pobierane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej od podmiotów, które podlegają zapobiegawczemu nadzorowi sanitarnemu, w związku z planowaną działalnością oraz są zobowiązane, w trakcie prowadzenia tej działalności, do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W przedmiotowej sprawie podmiotem zobowiązanym jest skarżący. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja w przedmiocie nałożenia opłaty, wydana została na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o PIS, natomiast wysokość opłaty ustalono na podstawie przepisów § 2-6 rozporządzenia Ministra Zdrowia oraz Zarządzenia PPIS, będącego aktem wewnętrznym. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia, wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania przy czym organ szczegółowo wskazał, co należy do bezpośrednich i pośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności. Dodał także, że wskazane powyżej Zarządzenie PPIS, jest aktem wewnętrznym wydanym na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia i stanowi wskazówki do wyliczenia wynagrodzenia pracownika, o którym mowa w § 3 rozporządzenia. W ocenie organu odwoławczego, koszty związane z wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zostały szczegółowo wskazane i opisane, co spełnia wymogi dla ustalenia opłaty. Została też wskazana podstawa prawna ich naliczenia. Wobec powyższego należało zdaniem organu uznać, że nałożona opłata została ustalona właściwie, w oparciu o przepisy powszechnie obowiązujące, jak również wewnętrzne wydane przez PPIS. Dodatkowo należało wskazać, że obowiązek pobierania opłat za czynności wykonane w ramach sprawowania zapobiegawczego nadzoru sanitarnego nie jest uznaniowy lecz wynika wprost z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS. Tryb i zasady ustalania opłat zostały natomiast określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. Podjęte przez organ I instancji czynności obejmujące analizę i weryfikację przedłożonego wniosku oraz kontrolę i ocenę ww. załączonych dokumentów do wniosku, w odniesieniu do wpływu planowanego przez skarżącego zamierzenia inwestycyjnego na życie i zdrowie ludzi oraz zgodności z obowiązującymi przepisami prawa w odniesieniu do wymagań higienicznych i zdrowotnych, mieszczą się w pojęciu "innych czynności", o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PIS. Powołując się na stanowisko sądów administracyjnych, organ II instancji wyjaśnił, że - "inne czynności" o których mowa w art. 36 ust.1 ustawy o PIS dotyczą szeroko rozumianego postępowania kontrolnego, obejmują czynności pozostające "w merytorycznym związku" czyli stanowiące przejaw nadzoru sanitarnego. W związku z powyższym, organ doszedł do wniosku, że w takim związku pozostawały czynności podjęte przez organ I instancji, a zatem stanowiły przejaw nadzoru sanitarnego wykonywanego przez PPIS. Jednocześnie wskazać należy, że przepisy u.p.z.p., w art. 53, odnoszącym się do wskazania właściwości organu PIS jako organu uzgadniającego (ust. 4 pkt 2a), czy trybu wydania uzgodnienia (ust. 5) nie przewidują zwolnienia od ponoszenia opłat, a takie zwolnienie ustawodawca przewidział np. w tej samej ustawie w stosunku do uzgodnień w zakresie planów ogólnych lub miejscowych zagospodarowania przestrzennego (art. 24 ust. 1 u.p.z.p. w brzmieniu obowiązującym od 24 września 2023 r.), stanowiąc m.in., że podmioty, o których mowa w art. 17 pkt 6 u.p.z.p., w zakresie swojej właściwości rzeczowej lub miejscowej opiniują i uzgadniają projekty planu ogólnego lub miejscowego na własny koszt. Zwolnienie od ponoszenia opłat ustawodawca przewidział także w art. 7 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112) stanowiąc, iż za wymagane ustawą opinie właściwych organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz uzgodnienia z nimi nie pobiera się opłat, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PIS. Również art. 36 ust. 1 ustawy o PIS takich zwolnień nie przewiduje, z wyjątkiem czynności wykonywanych w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, w wyniku których nie zostały stwierdzone naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych. Reasumując, należy stwierdzić, iż zgodnie z obowiązującymi powyżej wskazanymi przepisami, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej są zobligowane naliczyć opłatę i obciążyć nią inwestora, jeżeli przeprowadziły czynności w związku ze sprawowanym nadzorem zapobiegawczym, a takie czynności w rozpatrywanej sprawie zostały przeprowadzone. Wymóg pobrania opłaty wynika wprost z art. 36 ust. 1 ustawy o PIS. Opłaty pobierane w tym trybie stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym, o których mowa w art. 60 ustawy o finansach publicznych. W odniesieniu do zarzutów w zakresie postanowienia PPIS z dnia 17 lutego 2025 r. nr 11/25, którym organ ten rozstrzygał o uzgodnieniu projektu decyzji o warunkach zabudowy, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, organ odwoławczy podniósł, że są to dwa odrębne postępowania, aczkolwiek pozostające ze sobą w związku w tym znaczeniu, że czynności kontrolne podjęte w postępowaniu o uzgodnienie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych polegające na analizie i kontroli dokumentacji, stanowiącej podstawę uzgodnienia, stanowią podstawę do ustalenia i wyliczenia opłaty w odrębnym postępowaniu. Postępowania te różnią się trybem wszczęcia (pierwsze na wniosek, drugie z urzędu), a także podstawą prawną ich procedowania i wydania kończącego postępowanie rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy podniósł także, że żądanie skarżącego dotyczące stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia 17 lutego 2025 r., w trybie art. 156 k.p.a. zostało złożone w postępowaniu w przedmiocie opłaty i w jego opinii nie może zatem odnieść zamierzonego skutku. Zwrócił też uwagę, że wbrew twierdzeniu skarżącego, przywołane w decyzji płatniczej "wewnętrzne zarządzenie" nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji płatniczej, gdyż taką podstawą jest art. 36 ust.1 ustawy o PIS i wydane na jego podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia, na co organ wskazuje w preambule decyzji administracyjnej i motywach jej rozstrzygnięcia. Od powyższej decyzji, skarżący pismem z dnia 13 lipca 2025 r. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o uchylenie w całości decyzji wydanych przez organy I i II instancji. oraz stwierdzenie nieważności Postanowienia nr 11/25 z dnia 17 lutego 2025 r. jako wydanego bez podstawy prawnej, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. powielając jednocześnie argumentację podniesioną wcześniej, w momencie składania odwołania od decyzji I instancji. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, szeroko odnosząc się do zarzutów przytoczonych w skardze. W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, skarżący rozszerzył argumentację podniesioną w skardze. W szczególności wskazał na brak skonkretyzowania przez organy obu instancji "wymagań higieniczno-zdrowotnych z podaniem stosownych przepisów prawnych do których przestrzegania był zobowiązany i/lub które nie przestrzegał dany podmiot" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie warto przypomnieć, że art. 60 ust. 1 u.p.z.p. odnosi się do obowiązku uzgadniania projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z tym przepisem wójt, burmistrz albo prezydent miasta wydaje decyzję po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust.4 u.p.z.p. (z organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych na podstawie art. 53 ust.4 pkt 2a u.p.z.p.). Uzyskanie wymaganych prawem uzgodnień leży w kompetencji organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, który ma obowiązek zwrócić się do właściwego organu uzgadniającego, w przedmiotowej sprawie, do organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o uzgodnienie decyzji i poinformować o tym stronę. Uzgodnienie to, stosownie do zapisów art. 53 ust. 5 u.p.z.p., dokonywane jest w trybie art. 106 k.p.a. w formie postanowienia. Ponadto w szczególnych przypadkach art. 60 ust. 1 u.p.z.p. warunkuje także wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzyskaniem uzgodnienia lub decyzji, w przypadku gdy jest to wymagane przepisami odrębnymi. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że PPIS działał w trybie uzgodnieniowym tj. art. 53 ust.4 pkt 2a u.p.z.p. i treść dotycząca "przepisów odrębnych" nie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Prowadzi to do wniosku, że zarzut dotyczący nieważności wydanego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. wydanego bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, w stanie faktycznym i prawnym sprawy nie znalazł uzasadnienia. Z kolei art. 36 ust. 1 ustawy o PIS wskazuje, że za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2 tego przepisu. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Ustęp drugi cytowanej regulacji mówi natomiast, iż za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Dalej, w art. 36 ust. 4 ustawy o PIS ustanowiono kompetencję Ministra Zdrowia do określenia sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności, o których mowa w ust. 1-3, z uwzględnieniem kosztów ich wykonania. W oparciu o tę delegację, Minister Zdrowia wydał w dniu 5 marca 2010 r. rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Z cytowanego wyżej art. 36 ust. 1 ustawy o PIS wynika zatem ustawowa zasada ponoszenia kosztów za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego (bieżącego i zapobiegawczego). Zobowiązanie do ponoszenia tych kosztów obciąża osoby lub jednostki organizacyjne obowiązane do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Należy wspomnieć, że w odniesieniu do nadzoru bieżącego, przypadkach, w których w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, nie pobiera się opłat związanych ze sprawowaniem tego nadzoru (art. 36 ust. 2 ustawy o PIS). Powyższe oznacza, że w sytuacji nieobjętej regulacją art. 36 ust. 2 ustawy o PIS, tj. gdy badania laboratoryjne i inne czynności inspekcji sanitarnej nie są związane są z nadzorem bieżącym, lecz zapobiegawczym (z którym mamy do czynienia kontrolowanej sprawie - por. art. 3 pkt 2 lit. a ustawy o PIS) – odpłatność za koszt ich wykonania obowiązuje w pełnym zakresie. Przy okazji należy wspomnieć, że z perspektywy art. 36 ust. 1 ustawy o PIS jako problematyczna jawi się kwestia zakresu i charakteru "innych czynności", z którymi wiąże się obowiązek uiszczenia opłat odpowiadających kosztom wykonania tych czynności. W dotychczasowym orzecznictwie NSA wskazywano, że w zakresie kosztów "innych czynności" wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego mogą mieścić się koszty postępowania administracyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia lub decyzji administracyjnej (por. wyroki NSA z 4 kwietnia 2008 r., sygn. II OSK 366/07 oraz z 18 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1071/15). W powołanych orzeczeniach akcentowano, że termin "inne czynności", o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PIS, nie został ograniczony jedynie do czynności o charakterze badawczym, analityczno-sanitarnym lub kontrolnym, lecz jego zakresem objęto wszelkie czynności (w tym techniczno-procesowe, wyjaśniające, dokumentacyjne), jeżeli tylko wykazują one związek z celami i zakresem wykonywanego nadzoru sanitarnego (np. w postępowaniu incydentalnym zmierzającym do uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych). Z kolei w najnowszym orzecznictwie NSA wskazuje się, że wobec ustanowionej na gruncie art. 36 ust. 1 ustawy o PIS zasady odpłatności za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, brak jest jakichkolwiek normatywnych podstaw do tego, aby z zakresu "innych czynności" podlegających opłacie można było wyłączać typowe czynności procesowe związane z postępowaniem wyjaśniającym (w tym związane z zebraniem, rozważeniem i oceną całego materiału dowodowego) oraz przygotowaniem, wydaniem i doręczeniem orzeczenia (aktu) administracyjnego, jeżeli wydanie tego orzeczenia (aktu) stanowi formę wykonywania nadzoru sanitarnego (por. wyroki NSA: z 10 lipca 2025 r. II GSK 2603/24 i oraz II GSK 518/25, z 3 września 2025 r. II GSK 303/25). W kategorii tej mieszczą się zatem wszystkie "koszty poniesione" (koszty sprawowania nadzoru), a nie jakieś szczególne koszty "ponadstandardowe" (por. wyrok NSA z 3 września 2025 r., II GSK 303/25). Zakres obowiązku ponoszenia kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności jest więc względnie szeroki, obejmując w istocie całość zasadniczych kosztów działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych, o ile tylko wykazują one związek z wykonywaniem zadań z zakresu nadzoru sanitarnego (wyrok NSA z 10 lipca 2025 r., II GSK 518/25). Metodyka obliczania wysokości tych kosztów określona została w rozporządzeniu przywołanym powyżej. W § 2 tego aktu wskazano, iż wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Do bezpośrednich kosztów zalicza się: średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych, obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych, przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych. Z kolei do kosztów pośrednich zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia, koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych, koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego. Z kolei § 6 rozporządzenia stanowi, że czas pracy pracownika niezbędny do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiący podstawę ustalenia wysokości wynagrodzenia, o którym mowa w § 3 pkt 1, określa dyrektor stacji sanitarno-epidemiologicznej na wniosek kierownika właściwej komórki organizacyjnej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Regulacja ta jest logiczną konsekwencją tego, że wiedzę o wysokości kosztów funkcjonowania konkretnej (tj. opiniującej) stancji sanitarno-epidemiologicznej, ma dyrektor tej jednostki. W aktach znajduje się tekst Zarządzenia Nr 4/2024 z 20 marca 2024 r. Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Nowym Sączu w sprawie wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Nowym Sączu w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Akt ten określa stawkę godzinową pracownika stacji (111,50 zł) oraz czas pracy pracownika niezbędny do danej czynności, jak też koszt wydruku egzemplarza A4 (0,06 zł). Ponadto nie ulega wątpliwości, że sprawa wszczęta wnioskiem Burmistrza Krynicy Zdroju o uzgodnienie projektu decyzji dla przedmiotowego przedsięwzięcia inwestycyjnego, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych, zgodnie z art. 3 pkt 1a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy do zadań zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, o których mowa w art. 36 ust.1 ww. ustawy. Z obowiązujących przepisów prawa wynika zatem, że opłaty za badania laboratoryjne i inne czynności są pobierane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej od podmiotów, które podlegają zapobiegawczemu nadzorowi sanitarnemu w związku z planowaną działalnością oraz są zobowiązane w trakcie tej działalności, do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. W przedmiotowej sprawie podmiotem zobowiązanym do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących planowanego zamierzenia inwestycyjnego jest Inwestor, czyli Skarżący. W nawiązaniu do realiów kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, iż zakresem wniosku Skarżącego objęte było żądanie uzgodnienia pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dokumentacji projektowej na etapie uzyskiwania projektu decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa czterech budynków rekreacji indywidualnej wraz z infrastrukturą techniczną, zlokalizowanych na dz. ew. nr [...] położonej w miejscowości T., obręb ew. [...] T., jedn. ew. [...] K. - wieś, Gmina K.". Stosownie do art. 3 pkt 2 lit a ustawy o PIS, uzgadnianie przez inspekcję sanitarną dokumentacji projektowej pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych dotyczących budowy - stanowi przejaw zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Znajdujące się w aktach postanowienie organu I instancji z 17 lutego 2025 r., które pozytywnie uzgodniło projekt decyzji o warunkach zabudowy, a dokładniej treść jego uzasadnienia wskazuje, iż organ ten przeprowadził dokładną analizę przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej. Ocena warstwy analitycznej tego pisma wskazuje na niewątpliwie istotny nakład pracy wykonanej przez pracowników organu w rozpoznaniu wniosku inwestora. W tych warunkach i przy uwzględnieniu przedstawionej wyżej wykładni adekwatnych regulacji prawnych, w ocenie Sądu zaszły przesłanki do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o PIS w wysokości przyjętej przez organ. Jak trafnie podnosił bowiem MPWIS, opłata jest ustalana nie za "uzgodnienie", czy "opinię", lecz za konkretne czynności, których wynikiem jest właśnie uzgodnienie albo opinia, bowiem istotą orzeczenia o opłacie jest wskazanie konkretnych czynności poprzedzających przedstawienie stanowiska organu. Analizując wydane w sprawie decyzje stwierdzić należy, iż zawierają one klarowną prezentację informacji o podjętych przez organ działaniach (czynnościach) pozostających w związku z istotą prowadzonego postępowania obejmującego sprawowanie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a w następstwie których to czynności, została naliczona opłata. Organ wskazał też na konkretne dokumenty, które podlegały analizie i ocenie, a które stanowiły podstawę do wydania merytorycznego stanowiska w sprawie. Na szczególną uwagę zasługuje przy tym to, że w przyjętej przez organ kalkulacji kosztów (podstawy obliczeń opłaty), nie został wskazany ani czas poświęcony na samo przygotowanie, napisanie i wydanie merytorycznej opinii ani też decyzji płatniczej, ani finalnie (po zreformowaniu decyzji przez organ odwoławczy) – także koszt papieru i wydruku. Zasadnicza wartość składowa ustalonej opłaty (koszt bezpośredni - wynoszący 223,00 zł) – obliczona została z uwzględnieniem poświęconego czasu pracy (2 h), co mieści się w granicach przyjętych w zarządzeniu i niewątpliwie uwzględnia też nakład pracy związanej z wykonanymi czynnościami (por. wyżej). Poprawnie też określono koszty pośrednie (89,20 zł) – jako 40 % stosunek kosztów pośrednich do bezpośrednich. Reasumując, przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa pozwalającego na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Końcowo rozważając zarzut naruszenia art. 87 ust.1 Konstytucji RP poprzez powołanie się na "wewnętrzne zarządzenie" jako akt nie będący prawem powszechnie obowiązującym, nie ma również uzasadnionych podstaw. Podstawą materialnoprawną naliczenia opłaty jest bowiem przepis ustawowy określony w art. 36 ust.1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz korelujące z nim rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (akt wykonawczy wydany na podstawie art. 36 ust.4 ustawy o PIS). Zarządzenie wewnętrzne jak jego nazwa wskazuje jest wewnętrznym aktem wydanym na podstawie delegacji wynikającej z § 6 w zw. z §§ 3-5 cyt. powyżej rozporządzenia a jego treść została włączona do akt sprawy. W tym stanie rzeczy, skargę należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.)