III SA/Kr 1077/09
WyrokWSA w Krakowie2010-09-23
Skład orzekający: Dorota Dąbek, Halina Jakubiec, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres, w którym wyrok nakazujący usunięcie reklamy z pasa drogowego nie został wykonany, może być uznany za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, jeśli reklama została umieszczona w tym miejscu przed utworzeniem pasa drogowego?Ratio decidendi
Okres, w którym wyrok nakazujący usunięcie reklamy z pasa drogowego nie został wykonany, nie może być uznany za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, jeśli reklama została umieszczona w tym miejscu przed utworzeniem pasa drogowego. Przepisy ustawy o drogach publicznych dotyczące zajęcia pasa drogowego dotyczą działań podjętych w pasie drogowym, a nie zaniechania usunięcia obiektu, który znalazł się w pasie drogowym w wyniku późniejszych zmian jego granic.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została obciążona karą pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia w okresie od czerwca do października 2008 roku. Kara została nałożona po tym, jak spółka nie usunęła tablicy reklamowej, mimo wyroku sądu cywilnego nakazującego jej usunięcie. Spółka argumentowała, że reklama została umieszczona na gruncie przed jego przejęciem przez gminę i utworzeniem pasa drogowego, a późniejsze postępowanie administracyjne było wadliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów administracji, uznając, że sytuacja nie stanowiła zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia w rozumieniu ustawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, orzekając, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) NSA Krystyna Kutzner Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz adwokata M. T. Spółka Adwokacka [...] z siedzibą w W., ul. [...] kwotę 5 249 zł (słownie: pięć tysięcy dwieście czterdzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną przez A Sp. z o.o. decyzją z dnia 12 sierpnia 2009r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Nr [...] znak [...] nakładającą na A Sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 81 576,00 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 27 czerwca 2008r. do 7 października 2008r. pasa drogowego na ulicy B, stanowiącej kategorię drogi powiatowej, będąca dz. drogową nr [...] obr. [...].
Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 39 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 40 ust. 1 i 12 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., Nr 19, poz. 115) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
Skarżąca A Sp. z o.o. zawarła w dniu 01.06.2000r. z W. W., właścicielem działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków nr [...] i [...] umowę cywilnoprawną dotycząca umieszczenia na tych działkach tablicy reklamowej. Umowa została zawarta na pięć lat. Działki te nie stanowiły jeszcze pasa drogowego. W dniu 09.03.2001r. Gmina nabyła na własność w/w nieruchomości. W wyniku realizacji inwestycji drogowej tablica reklamowa znalazła się w bezpośrednim sąsiedztwie ul. B w rejonie ronda spinającego ją z ul. C i D. Po wygaśnięciu umowy z 01.06.2000r. skarżąca spółka nie usunęła reklamy, ale wystąpiła z wnioskiem do Zarządu Dróg i Transportu o zezwolenie na zajęcie przez reklamę pasa drogowego. Ostateczną decyzją z [...] 2005r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy odmowę zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Z kolei w toku postępowania zainicjowanego przez zarządcę drogi mającego na celu usunięcie wielkoformatowej reklamy ze środka skrzyżowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego oraz o wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, umarzając jednocześnie postępowanie pierwszej instancji. Motywami uchylenia decyzji pierwszej instancji było w pierwszej kolejności niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności w przedmiocie tego, czy tablica reklamowa należąca do skarżącej spółki w rzeczywistości była umiejscowiona w pasie drogowym. W tym względzie organ odwoławczy zarzucił organowi pierwszej instancji ustalenie oparte jedynie na protokole oględzin miejsca, który z racji charakteru tego dowodu stwierdza jedynie odległość konstrukcji reklamowej od jezdni czy innych urządzeń technicznych związanych z potrzebami ruchu drogowego, podczas gdy istotna jest analiza granic działki (linii granicznych) wyznaczonych na stosownej mapie i odniesienie do niej miejsca posadowienia obiektu czy urządzenia. Drugim zarzutem było nieprawidłowe orzeczenie w jednej decyzji zarówno o przywróceniu stanu poprzedniego, jak i wymierzeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Orzeczenia te posiadają odmienne podstawy prawne. Co istotne, organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że przepisy wskazane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji nie mogą mieć zastosowania do obiektów i urządzeń (reklam), które umieszczone zostały w określonym miejscu w czasie, gdy nie był on (jeszcze) częścią pasa drogowego. Przepisy te dotyczą działań, które zostały dokonane w samym pasie drogowym. Stanowisko to uzasadnia w ocenie organu wykładnia systemowa ustawy o drogach publicznych. Art. 39 ust. 1 zabrania dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w tym lokalizacji obiektów budowlanych czy umieszczania urządzeń i przedmiotów niezwiązanych z gospodarką drogową. Przepis może więc być naruszony tylko przez działanie i to podjęte w samym pasie drogowym a nie na gruncie, który nie stanowi pasa drogowego i nie w wyniku zaniechania tj. nieusunięcia określonego przedmiotu z terenu pasa drogowego. Po drugie, art. 40 ustawy o drogach publicznych regulujący kwestie zajęcia pasa drogowego stanowi też o wymogu zezwolenia na "umieszczenie" reklam w pasie drogowym. Wymóg zezwolenia na zajęcie pasa drogowego dotyczy działania polegającego na umiejscowieniu reklamy, a nie może dotyczyć reklamy już znajdującej się na obszarze, który dopiero "stał się" pasem drogowym. Inaczej rzecz ujmując, zezwolenia wymaga umieszczenie reklamy a nie samo jej istnienie w pasie drogowym. Po trzecie, w sytuacji budowy nowej drogi czy przebudowy istniejącej obiekty i urządzenia istniejące w pasie drogowym, które nie powodują zagrożenia i utrudnienia ruchu mogą pozostać w dotychczasowym stanie co też oznacza, że w tym przypadku nie ma w ogóle zastosowania procedura uzyskiwania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego. Nie można z tego względu mówić o zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia, ponieważ w ogóle nie było i nie jest ono wymagane. Zgodnie natomiast z art. 35 ustawy o drogach publicznych usunięcie obiektów tymczasowych powstałych w pasie terenu przeznaczonego pod budowę dróg może następować na koszt właściciela bez odszkodowania.
Powyższa argumentacja doprowadziła organ odwoławczy do wniosku, że umieszczenie reklamy w określonym miejscu przed dniem, gdy stanie się ono częścią pasa drogowego powoduje, że dalsze istnienie tej reklamy w tym miejscu po tym dniu nie stanowi zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w rozumieniu art. 36 i art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych, ale podlega innemu reżimowi prawnemu. Nie można zatem nakładać na stronę powinności i obowiązków opisanych w tych przepisach, ponieważ nie są spełnione przesłanki opisane w hipotezach tych przepisów. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarządca drogi i właściciel działki powinni skorzystać w sytuacji oceny, że reklama stanowi zagrożenie dla ruchu drogowego – z instrumentów prawnych, o których mowa w art. 35 i 38 ustawy o drogach publicznych oraz z uprawnień wynikających z prawa własności. W tym zakresie organ polecił dochodzenie roszczeń na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym.
Gmina – Zarząd Dróg i Transportu wytoczyła przed sądem powszechnym powództwo przeciwko A Sp. z o.o. o ochronę własności oraz upoważnienie, a postępowanie z tego powództwa zakończyło się wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny nakazującego stronie pozwanej A Sp. z o.o. z siedzibą w W. usunięcie tablicy reklamowej o wymiarach 12 m x 3 m wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, składającymi się z fundamentów i trzech filarów z podparciem, ze stanowiącej własność strony powodowej Gminy nieruchomości, stanowiącej działkę ew. nr [...] obr. [...] j. ew. [...], położonej na rondzie przy ul. B, D i C w E i przywrócenie stanu poprzedniego poprzez wyrównanie terenu i zasianie trawy w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku. Wyrok upoważnił jednocześnie Gminę – Zarząd Dróg i Transportu do wykonania wszystkich szczegółowo opisanych wyżej czynności na koszt strony pozwanej na wypadek ich niewykonania w zastrzeżonym terminie 14 dni.
W wyniku kontroli Zarządu Dróg i Transportu stwierdzonej protokołem z dnia 27.06.2008r. ustalono, że reklama nie została usunięta w terminie wskazanym w wyroku Sądu. Pismem z dnia 05.08.2008r. organ wezwał zatem skarżącą spółkę do wykonania wyroku Sądu. W dalszym toku sprawy strony wymieniły ze sobą korespondencję, w której skarżąca wniosła o wyrażenie zgody na pozostawienie konstrukcji reklamowej do dnia 30.09.2008r., a Zarząd Dróg i Transportu pismem z dnia 25.08.2008r. znak [...] odpowiedział, że nie jest władny zmienić terminu usunięcia reklamy wskazanego w wyroku sądu powszechnego.
Pismem, również z dnia 25.08.2008r. znak [...] Prezydent Miasta jako organ pierwszej instancji wszczął na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) postępowanie w sprawie zajęcia przez A Sp. z o.o. od dnia 12.07.2008r. bez zezwolenia Zarządu Dróg i Transportu pasa drogi przy ul. B przez reklamę o treści" [...]" o wymiarach 3 m x 12 m.
W dniu 19.09.2008r. organ dokonał oględzin w terenie i stwierdził, że reklama nadal pozostaje w pasie drogowym, a w dniu 07.10.2008r. organ pierwszej instancji stwierdził protokołem, że reklama została zdemontowana, bez zabezpieczenia i zezwolenia.
Pismem z dnia 13.10.2008r. znak [...] organ pierwszej instancji na zasadzie art. 10 kpa powiadomił skarżącą spółkę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie materiałami i prawem wypowiedzenia się co do ich treści.
W dniu 11.12.2008r. Prezydent Miasta powołując się na art. 20 pkt 8, art. 40 ust. 12 pkt 1, art. 40 ust. 13 w zw. z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115), art. 104 Kpa, uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochrona dróg (Dz. U. Woj. z dnia 15 maja 2004r., Nr 101, poz. 1394) zmienionej uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 7 lipca 2004r. (Dz. U. Woj. z 04.08.2004r. Nr 214, poz. 2420) i uchwałą nr [...] z 17 listopada 2004r. (Dz.U. z 10 grudnia 2004r., Nr 389, poz. 4291) wydał decyzję o ustaleniu i nałożeniu na A Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 81 576,00 zł za zajęcie bez zezwolenia zarządcy drogi pasa drogowego ulicy B – kategoria droga powiatowa będąca dz. drogową nr [...] obr. [...] w dniach od 27.06.2008r. do 07.10.2008r.
W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że niewykonanie przez A Sp.
z o.o. wyroku sądu powszechnego z dnia 21.05.2008r. nakazującego usunięcie reklamy w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku jest równoznaczne z ukształtowaniem się sytuacji nielegalnego zajęcia pasa drogowego reklamą, bez zezwolenia zarządcy drogi. Wyrok uprawomocnił się w dniu 12.06.2008r. Termin na usunięcie reklamy upłynął w dniu 27.06.2008r. i od tego dnia organ naliczył karę pieniężną, przyjmując ten dzień za początek czasokresu pozostawania reklamy bez zezwolenia. Reklama pozostawała na działce przy ul. B aż do dnia 07.10.2008r., tj. do dnia jej demontażu, co oznacza, że reklama pozostawała na gruncie nielegalnie łącznie przez 103 dni.
Odwołując się od powyższej decyzji A Sp. z o. o podniosła, że nigdy nie negowała istnienia reklamy umieszczonej przy ul. B w E, niemniej jednak uznaje, że decyzja w przedmiocie kary powinna uwzględnić okoliczność, że Spółka podejmowała starania o usunięcie tablicy jeszcze w sierpniu 2008r. W ocenie Spółki termin na usunięcie reklamy wynikał nie z wyroku Sądu ale z pisma organu z dnia 05.08.2008r. i wynosił siedem dni od otrzymania tego wezwania. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca pismem z dnia 12.08.2008r. wystosowała do Zarządu Dróg i Transportu wniosek o wyrażenie zgody na przedłużenie do końca września 2008r. terminu demontażu konstrukcji reklamowej i wydanie zgody na zajęcie pasa drogowego w celu demontażu. Zarząd nie udzielił odpowiedzi na to pismo oraz nie wydał zgody na demontaż zarówno na dzień 15.08.2008r. (dzień upływu siedmiodniowego terminu wskazanego przez organ) jak i na dzień 30.09.2008r. Wobec tego, nie otrzymując odpowiedzi na wniosek o przedłużenie terminu do demontażu ani też nie uzyskując zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu demontażu, Spółka nie mogła zdemontować reklamy i brak było z tego względu podstaw do naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w następstwie rozpoznania odwołania opisaną na wstępie decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ pierwszej instancji. Organ zaznaczył przy tym, że kwestia kto zajmował pas drogowy oraz na jakim odcinku nie pozostaje kwestią sporną. Przyjął, jak uczynił to organ pierwszej instancji, że początkową datą naliczenia kary pieniężnej jest pierwszy dzień po upływie okresu wskazanego w wyroku Sądu Rejonowego z 21.05.2008r. sygn. akt [...] na usunięcie konstrukcji reklamowej z ul. B w E tj. dzień 27.06.2008r. Reklama pozostawała w tym dniu na gruncie wbrew nakazowi wynikającemu z w/w wyroku Sądu. Końcowy termin wynikł z faktu demontażu reklamy przez skarżącą, co nastąpiło w dniu 07.10.2008r. Odnośnie zarzutów zawartych w odwołaniu koncentrujących się na wykazaniu przez skarżącą, że zamiar demontażu reklamy został zniweczony przez brak reakcji organu na wnioski składane na piśmie - organ odwoławczy zauważył, że skarżąca nigdy nie złożyła prawidłowego wniosku o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego celem demontażu reklamy a przeciwnie – dokonała oznaczonych wyrokiem Sądu czynności bez odrębnych zezwoleń. Kwestia ta pozostaje jednak, co podkreślił też organ, poza zakresem niniejszego postępowania, jako, że organ pierwszej instancji nie naliczył w zaskarżonej decyzji kary za zajęcie pasa drogowego w celu przeprowadzenia robót demontażowych a jedynie za umieszczenie w pasie drogowym reklamy. Dodał, że w aktach sprawy znajdują się dowody doręczeń pism organu pierwszej instancji kierowanych do skarżącej spółki, w tym pismo, które ustosunkowywało się do wniosku spółki o przesunięcie terminu na demontaż reklamy.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi A Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Na wstępie skargi przedstawiony został stan faktyczny sprawy, gdzie skarżąca wyjaśniła, że dokonany przez nią demontaż tablicy reklamowej w dniu 07.10.2008r. został w istocie wykonany zanim spółka otrzymała zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu dokonania demontażu tej tablicy. Było to działanie świadome i miało stanowić wykonanie ciążącego na spółce zobowiązania wynikającego z w/w wyroku sądu powszechnego. Dopiero po tym fakcie spółka otrzymała zezwolenie na czasowe zajęcie pasa drogowego w celu demontażu fundamentów reklamy na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2008r. znak [...]. Decyzja dawała prawo na zajęcie pasa drogowego dopiero w dniu 10.11.2008r. Prace zostały wykonane zgodnie z warunkami wynikającymi z tej decyzji, co stwierdzone zostało protokołem organu z dnia 12.11.2008r.
Następnie skarżąca przeszła do zarzutów tego rodzaju, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez prawidłowego oznaczenia organu administracji publicznej. Brakuje bowiem wskazania adresu organu. Oznaczenie organu zalicza się tymczasem do minimum elementów niezbędnych do uznania danego aktu za decyzję w rozumieniu kpa. Decyzja nie zawiera też pełnego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie wskazano w jaki sposób skarżąca spółka zajmowała pas drogowy. Ma to istotne znaczenie dla określenia wysokości stawki dziennej opłaty a w konsekwencji ma wpływ na wysokość kary. Decyzja organu pierwszej instancji nie wskazuje precyzyjnie podstawy prawnej naliczenia kary, gdyż zawiera jedynie lakoniczne odesłanie do uchwał. Tymczasem uchwała nr [...] Rady Miasta z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie stawek za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudowa, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg w paragrafach od 2 do 6 przewiduje różne stawki dzienne opłaty w zależności od kategorii dróg, których pas drogowy ma być zajęty, celu, w jaki pas drogowy ma być zajęty a nawet części pasa drogowego, który ma być zajęty. W takim przypadku lakoniczne odwołanie się przez organ pierwszej instancji do uchwały nie było wystarczające dla określenia podstawy prawnej decyzji. Tego samego rodzaju zarzut postawiono decyzji organu drugiej instancji, formułując go ogólniej jako zarzut naruszenia przez organy zasady przekonywania z art. 11 kpa. Drugim zarzutem ze strony skarżącej spółki było naruszenie przez organy art. 7 i 77 Kpa poprzez
niezbadanie sprawy i niezebranie stosownego materiału dowodowego w celu ustalenia w jaki dokładnie sposób skarżąca spółka zajęła pas drogowy. Ma to znaczenie, jak wyżej wskazano, dla ustalenia w jakim celu i jaka część pasa drogowego była zajęta a następnie dla ostatecznej wysokości kary, która opiera się na wysokości stawki opłaty dziennej uzależnionej wysokością od tych kryteriów.
W skardze podniesiono również, że zajmowanie pasa drogowego przez skarżącą spółkę odbyło się bez jej winy. Usunięcie tablicy reklamowej w terminie wskazanym
w wyroku Sądu nie było w ogóle możliwe, gdyż usunięcie wymaga określonej organizacji pracy. W tym okresie u skarżącej spółki trwał sezon urlopowy, co w istotny sposób utrudniło zorganizowanie prac demontażowych. Ponadto skarżąca ma siedzibę w W., co też ma wpływ na możliwość podejmowania szybkich działań na miejscu w E. W ocenie skarżącej po upływie terminu wskazanego przez Sąd jakiekolwiek podjęcie działań przez Spółkę wymagało już zgody organu w formie decyzji. Organ nie wydawał aż do dnia 07.11.2008r. decyzji w tej sprawie, czego skutkiem było uniemożliwienie skarżącej usunięcia tablicy reklamowej w sposób przewidziany prawem. Gdyby organ podjął decyzję w trybie art. 12 kpa tj. podejmował działania szybko posługując się najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy to stan zajęcia przez skarżąca spółkę pasa drogowego trwałby krócej. W ocenie skarżącej organ celowo przedłużał postępowanie prowadzące do wydania decyzji w przedmiocie zgody na zajęcie pasa drogowego. Skarżąca spółka zauważyła przy tym, że organ pierwszej instancji nie skorzystał z uprawnienia nadanego mu przez Sąd tj. nie usunął konstrukcji reklamowej na koszt skarżącej, w ten sposób przedłużając znacznie czasokres pozostawania reklamy na gruncie.
Z powyższych względów A Sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odpowiadając na zarzuty skargi w ten sposób, że stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości. Pozostawanie bez zezwolenia reklamy na gruncie ul. B w E nastąpiło od dnia, w którym upłynął termin określony w wyroku Sądu na usunięcie reklamy. Od tego dnia organ miał prawo naliczyć karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Organ nie miał uprawnienia do zmiany terminu usunięcia reklamy, gdyż byłaby to w istocie zmiana ustaleń prawomocnego wyroku Sądu. Skarżąca spółka miała pełną świadomość pozostawania reklamy na gruncie po upływie terminu wskazanego w wyroku Sądu i to pozostawania reklamy bez zezwolenia. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze posiadała wystarczająco dużo czasu na poczynienie przygotowań do usunięcia reklamy, na co wskazuje też okoliczność, że spółka nie wniosła apelacji od wyroku Sądu. W trakcie biegu do jej wniesienia Spółka nie podjęła żadnych czynności zmierzających do wykonania wyroku a dopiero dwa miesiące po uprawomocnieniu się wyroku wniosła o przesunięcie terminu usunięcia tablicy reklamowej. Faktem jest, że skarżąca wnioskowała o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w dniach od 29 do 30 września 2008r., jednakże wniosek ten był niekompletny a wezwanie o uzupełnienie wniosku spółka nie przyjęła. Co więcej, do spółki został wysłany wzór wniosku o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, której to przesyłki spółka również odmówiła przyjęcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a (Dz. U. nr 153, poz. 1270) wojewódzkie sądy Administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej,
a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie
w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie
z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kierując się powyższymi kryteriami stwierdzić należy, że skarga A Sp. z o.o. podlega uwzględnieniu, choć w znacznej mierze z innych powodów niż w niej podniesione.
Wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy jako niesporna przyjął okoliczność , iż w okresie przypadającym po wydaniu wyroku przez Sad Rejonowy doszło do zajęcia przez skarżącą pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. Polemika dotyczyła głównie ustalenia czasookresu , tj. daty początkowej od której należało przyjąć, że doszło do zajęcie pasa drogowego w rozumieniu art. 36 ustawy o drogach publicznych, oraz zasadności wymierzenia kary w sytuacji oczekiwania przez skarżącą na zezwolenie na zajęcie pasa drogowego w celu usunięcia reklamy. Natomiast organ odwoławczy przeoczył swoja wcześniejszą decyzję wydaną w tej sprawie w dniu 10.01.2006r oraz wyrażoną w uzasadnieniu tej decyzji interpretację przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie.
W uzasadnieniu tej decyzji (przedstawionym powyżej )organ wskazał na treść art. 38 ustawy o drogach publicznych . który określa przypadki, gdy istniejące w pasie drogowym urządzenia i obiekty nie związane z gospodarką drogową nie podlegają procedurze zezwoleń , a przede wszystkim wywiódł pogląd , że umieszczenie reklamy w określonym miejscu przed dniem w którym stanie się ono częścią pasa drogowego, powoduje , że jej dalsze pozostawanie po tym dniu nie stanowi zajęcia pasa drogowego w rozumieniu art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych.
W konsekwencji tego stanowiska Gmina – Zarząd Dróg Publicznych wystąpiła z powództwem cywilnym przeciwko skarżącej i uzyskała w/w wyrok Sądu Rejonowego nakazujący usunięcie reklamy i upoważniający Gminę jako właściciela gruntu do wykonania czynności związanych z jej usunięciem i wyrównaniem terenu na koszt skarżącej.
Nie jest zrozumiałe w świetle tego poglądu , w jaki sposób okoliczność wydania przez Sąd powyższego wyroku mogła wpłynąć na zmianę kwalifikacji prawnej nadal trwającego stanu faktycznego polegającego na pozostawaniu spornej tablicy reklamowej umieszczonej w tym miejscu zanim powstała droga.
Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony poprzednio przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia [...] 2006r. Powołany jako podstawa prawna decyzji nakładającej karę pieniężna za zajęcie pasa drogowego art. 39 ust.1 pkt 5 ustawy o drogach publicznych zabrania dokonywania czynności w pasie drogowym polegających m. innymi na umieszczaniu reklam . Nieusunięcie reklamy z obszaru który stał się pasem drogowym po dokonaniu czynności jej umieszczenia ( zaniechanie jej usunięcia ) nie mieści się w dyspozycji tego przepisu . Skarżąca bowiem nie dokonała żadnych czynności w pasie drogowym, w szczególności wymagających zezwolenia na zajęcie pasa drogowego , gdyż reklamę umieszczono na mocy umowy cywilnoprawnej w czasie zanim powstała droga oraz przed uzyskaniem przez Gminę prawa własności gruntu zajętego pod tą tablicę reklamową . Z tego powodu Gmina jako podmiot prawa cywilnego, aby uzyskać tytuł wykonawczy do usunięcia spornej reklamy , zmuszona była do wystąpienia z powództwem cywilnym. Uzyskany w wyniku procesu wyrok uwzględniający powództwo podlegał wykonaniu w trybie przewidzianym dla tego rodzaju orzeczeń sądu powszechnego . Natomiast wydanie wyroku uwzględniającego żądanie usunięcie przez skarżącą reklamy , ani jego prawomocność , ani nadanie klauzuli wykonalności nie upoważnia do przyjęcia , że okres w którym wyrok ten nie został wykonany, pomimo takiego obowiązku, może zostać uznany za zajęcie pasa drogowego w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych.
Przyjęta w zaskarżonej decyzji interpretacja przepisu art.39 ust. 1 oraz art. 40 ust.2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych i zastosowanie w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy stanowi naruszenie prawa materialnego uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji , na podstawie art.145 § 1 pkt1 lit a oraz 134 §1 135 p.p.s.a..
O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 pkt 2 ppkt1 lit a, wzw z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie ...( Dz.U.163 poz. 1348 z późn zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło