III SA/Kr 1078/05
WyrokWSA w Krakowie2007-02-13
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Bożenna Blitek, Wiesław Kisiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługują odsetki ustawowe od kwoty wyrównania świadczenia przedemerytalnego, gdy opóźnienie w wypłacie wynika z procesu ustalania uprawnień, a nie z opóźnienia w wypłacie już ustalonego świadczenia?Ratio decidendi
Prawo do odsetek ustawowych, o którym mowa w art. 24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przysługuje wyłącznie w przypadku opóźnienia w wypłacie świadczenia przedemerytalnego, do którego prawo zostało już ustalone. Nie przysługuje ono w sytuacji, gdy opóźnienie wynika z procesu ustalania tych uprawnień. Stosunki cywilnoprawne, w tym roszczenia o odsetki na podstawie art. 481 Kodeksu cywilnego, nie mają zastosowania do świadczeń administracyjnoprawnych, a dochodzenie szkody wynikłej z opóźnienia w ustalaniu uprawnień powinno być rozpatrywane na gruncie przepisów o odpowiedzialności odszkodowawczej.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się przyznania odsetek ustawowych od kwoty wyrównania świadczenia przedemerytalnego, które zostało jej wypłacone z opóźnieniem. Opóźnienie to wynikało z długotrwałego procesu ustalania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, który został zainicjowany po uchyleniu przez WSA wcześniejszych decyzji odmawiających przyznania tego świadczenia. Organy administracji odmówiły przyznania odsetek, argumentując, że przepis dotyczący odsetek dotyczy wyłącznie opóźnień w wypłacie już ustalonego świadczenia, a nie opóźnień związanych z samym procesem ustalania uprawnień.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec spr. Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [....] z dnia 11 sierpnia 2005r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek ustawowych skargę oddala.
UZSADNIENIE
Powołując się na treść przepisu art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciw działaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1.01. 2002 r. ( Dz. U. z 2003r.Nr 58 póz. 514) w związku z art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 póz. 1001) Wojewoda [...] decyzją z dnia 11 sierpnia 2005r. Nr. [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2005r. znak:[...] o odmowie przyznania J. J. odsetek ustawowych od kwoty głównej [...]zł wypłaconej w dniu [...].06.2005r. z tytułu wyrównania świadczenia przedemerytalnego przysługującego w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].12. 2001 r. do dnia [...].07.2004r.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawiając stan faktyczny na tle którego wydana została decyzja stwierdził, że art. 24 ust. 8 powołanej na wstępie ustawy , stanowiący , iż uprawnionym do (...) świadczenia przedemerytalnego przysługują odsetki ustawowe , jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie , dotyczy wyłącznie sytuacji gdy z opóźnieniem wypłacono świadczenie przedemerytalne , do którego prawo jest już ustalone. Natomiast prawo do ustawowych odsetek nie przysługuje z tytułu opóźnienia wynikłego w związku z ustalaniem uprawnień . Takie rozumienie treści tego przepisu przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 maja 1999 r. sygn. Akt II/SA ŁD 979/97.
Z decyzją J. J. nie zgodziła się i wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę ,w której zarzucił organom niezgodne z prawem działanie i domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko wnosząc ojej oddalenie .
Stan na tle którego powstał spór o wypłatę odsetek nie jest sporny i przedstawia się następująco:
Wyrokiem z dnia 2.02.2005r.r (sygn. akt II SA /Kr 21197 02 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględniając skargę J. J. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. 07. 2002r. [...] i poprzedzającą j ą decyzję organu pierwszej instancji przyznającą J.J. prawo do zasiłku przedemerytalnego oraz uchylił wyrokiem z dnia 2.02.2002r. ( sygn. akt. II Kr 28817 02 ) decyzję Wojewody [...] z dnia [...]. 07.2002 r. ([...] ) i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu nabycia zasiłku przedemerytalnego.
W wykonaniu powyższych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które wraz z aktami administracyjnymi wpłynęły do Grodzkiego Urzędu Pracy w K. w dniu [...]. 05. 2005r. został skierowany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. wniosek o ustalenie emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, ze wskazaniem że świadczenie będzie ustalane od daty [...].12.2001r. Decyzję w tej sprawie organ rentowy wydał w dniu [...].06.2005r., a do GUP odpis tej decyzji został doręczony dnia [...].06.2005r. W tym samym dniu Prezydent Miasta K. orzekł o przyznaniu J. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...]12. 21001 r. Wypłata wyrównania w kwocie [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy pobranym zasiłkiem przedemerytalnym a świadczeniem przedemerytalnym nastąpiła w dniu [...]. 06. 2005 r.
W dniu [...].06.2005 r. wpłynął do organu wniosek skarżącej ( z daty [...].06.2005r. o wypłatę wyrównania wraz z odsetkami liczonymi od [...]. 12. 2001 a wynoszącymi zdaniem skarżącej [...] %.
Rozpatrując ten wniosek w zakresie dotyczącym żądania odsetek Prezydent Miasta K. wydał w dniu [...].07.2005r. decyzję odmowną- opisana na wstępie.
Decyzję tą w wyniku postępowania odwoławczego Wojewoda [...] utrzymał w mocy wydając wyżej opisane orzeczenie będące przedmiotem niniejszego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Nie istniej ą podstawy prawne pozwalające na uwzględnienie skargi. Wykładnia przepisu art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( w/w) zarówno językowa jak i systemowa prowadzi do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku, przez co należy rozumieć opóźnienie w dokonaniu czynności faktycznej, które w tym przypadku rodzi skutki prawne, a nie z opóźnieniem wnikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony postępowania administracyjnego przysługujących im środków prawnych. Prawo do odsetek jest konsekwencją obowiązywania rygorów w zakresie wypłat zasiłków i innych świadczeń ma miejsce w przypadku uchybień powiatowego urzędu pracy zobowiązanego do ich wypłaty.
W rozpatrywanym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca.
Przyznanie skarżącej uprawnień do świadczenia przedemerytalnego nastąpiło w wykonaniu orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Analiza przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jak i treść wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych , pozwala stwierdzić, że brak jest przepisów prawa materialnego jak i procesowego, które przewidywałyby w związku z opóźnieniem do którego doszło w związku z standardowymi procedurami przewidzianymi przez prawo dla ustalenia i dochodzenia uprawnień określonych ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłków i świadczeń.
Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ( kpa ) przewidywały jedynie roszczenie odszkodowawcze przysługujące na zasadach określonych art. 160 kpa stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem prawa, tylko wówczas, gdy naruszenie to objęte było dyspozycją art. 156 § 1 kpa skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji .Odpowiednio kwestię odszkodowania reguluje na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, póz. 1270 z późn. zm.) przepis art.287, stanowiąc iż w przypadku gdy sad uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie lub stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu , stronie, która poniosła szkodę służy odszkodowanie od organu , który wydał decyzję. Na gruncie stanu prawnego obowiązującego do 31 sierpnia 2004 r. przepis ten odsyłał do art. 160 kpa. W rozpatrywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawie nie stwierdzono nieważności zaskarżonej decyzji, dopatrując się, jak wynika z treści wyroku z dnia 2. 02. 2005r.r. sygn. Akt IISA/Kr 2881/02, wyłącznie podstaw do jej uchylenia.
Ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 162, póz. 1692 ) wprowadzone zostały nowe zasady dotyczące odpowiedzialności ,poprzez skreślenie art. 160 kpa, a wprowadzenie odpowiedniej zmiany w art.417 Kodeksu cywilnego ( art. 1 tej ustawy ). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 września 2004 r., przy czym do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed wejściem w życie ustawy zastosowanie maj ą przepisy stanowiące o dotychczasowych zasadach.
Analiza treści przedstawionych powyżej przepisów wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości ,że ani dotychczasowe ani nowe zasady regulacje dotyczące postępowania administracyjnego nie przewidują wypłaty przez organy administracji odsetek.
Rozumowanie skarżącej wywodzi się, jak należy przypuszczać z treści art. 481 § 1 kodeksu cywilnego, regulującego kwestię odsetek w przypadku opóźnienia ze spełnieniem świadczenia pieniężnego.
Należy jednakże zauważyć, że przepis ten dotyczy wyłącznie stosunków cywilnoprawnych . Źródłem uprawnienia do wypłaty świadczenia przedemerytalnego jest decyzja administracyjna wydana na podstawie odpowiednich przepisów prawa
Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10. 07. 200 r. SK 12/99 ( publikowane w OTK 2000/5/143 ) stwierdził, że nie można wykluczyć powstania stosunku cywilnoprawnego między podmiotami związanymi stosunkiem administracyjno - prawnym. Jednakże ocena czy doszło do zdarzenia prawnego powodującego powstanie pomiędzy skarżącym a organem stosunku o charakterze cywilnoprawnym nie należy ani do organu ani też do sądu administracyjnego. Przyjęty w Polsce model sądownictwa administracyjnego nie dopuszcza bowiem badania w postępowaniu sądowo administracyjnym skutków niewykonania lub nienależytego wykonania legalnej i niewadliwej decyzji administracyjnej, Wskazuje na to treść art.3 w zestawieniu z art.3, 3, 13, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczy jednakże sytuacji, gdy opóźnienie w wypłacie nastąpiło po ustaleniu uprawnień w drodze decyzji administracyjnej , z czego należy wnioskować , że kwestia opóźnienia związana z ustalaniem uprawnień nie może być dochodzona inaczej jak na zasadzie odpowiedzialności za szkodę ,określonej w art.417 § 3 Kodeksu cywilnego.
Żądanie skarżącej nie znajduje uzasadnienia prawnego. Wydanie przez organ decyzji odmownej, która następnie w wyniku kontroli sądowo administracyjnej została uchylona nie mieści się w dyspozycji art.24 ust. 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w/w), której zastosowanie w sprawie niniejszej wynika z treści art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych( Dz. U. Nr 120 póz. 1252 ). Oznacza to ,że organy administracji orzekając w niniejszej sprawie słusznie przyjęły , iż prawo do odsetek przysługuje z tytułu opóźnienia w wypłacie zasiłku , a nie z tytułu opóźnienia w ustaleniu prawa do świadczeń przewidzianych ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Nie ma także przepisu o charakterze bardziej ogólnym , który mógłby stać się podstawą uwzględnienia żądania J. J. i wypłaty dochodzonych przez skarżącą odsetek.
Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło